Căng thẳng leo thang quanh các đền đài cổ giữa nguy cơ xung đột Thái Lan - Campuchia

Sara Lindqvist14:00 26.10.20268 phút đọc

Thái Lan đã chính thức bác bỏ các yêu cầu từ Campuchia về việc hoàn trả các cổ vật văn hóa, khẳng định rằng hai ngôi đền cổ nằm ở biên giới thuộc lãnh thổ Thái Lan. Tranh chấp về các di sản này và nguy cơ xảy ra một cuộc chiến Thái Lan - Campuchia diễn ra sau các cuộc đụng độ biên giới gần đây và sự đổ vỡ ngoại giao giữa hai nước láng giềng vào ngày 25 tháng 10 năm 2026.

Tại sao hai quốc gia lại tranh chấp các ngôi đền này?

Xung đột tập trung vào quyền sở hữu và việc sử dụng quân sự các cấu trúc Khmer cổ, cụ thể là Prasat Ta Kwai, Prasat Khana, cùng các đền khác như Tamone Thom và Ta Krabey. Cả hai quốc gia đều tuyên bố chủ quyền đối với các địa điểm này, dẫn đến những cáo buộc về việc chiếm đóng bất hợp pháp và khiêu khích quân sự.

Theo nationthailand.com, vào ngày 25 tháng 10 năm 2026, Bộ trưởng Văn hóa Thái Lan Sabida Thaised tuyên bố rằng Prasat Ta Kwai và Prasat Khana đã được đăng ký là di tích cổ theo luật pháp Thái Lan. Bà khẳng định các cơ quan Thái Lan đang nỗ lực bảo vệ các địa điểm này cùng các cổ vật dựa trên ý nghĩa khảo cổ của chúng.

Bộ Văn hóa và Mỹ thuật Campuchia đã phản bác những tuyên bố này, lập luận rằng Thái Lan đang cố gắng tạo ra một "sự đã rồi" bằng cách sử dụng các hoạt động đơn phương để chiếm đoạt lãnh thổ có chủ quyền. Bộ Campuchia cũng cáo buộc quân đội Thái Lan làm hư hại di sản văn hóa và sử dụng các địa điểm này cho mục đích quân sự.

Mỗi bên đưa ra lập luận như thế nào?

Chính phủ hai nước đưa ra những quan điểm trái ngược nhau về quyền sở hữu các ngôi đền và nguyên nhân dẫn đến căng thẳng gần đây.

Chính phủ Thái Lan duy trì quan điểm rằng các hành động của họ thuần túy nhằm bảo vệ di sản và Campuchia đã không cung cấp được bằng chứng pháp lý cho các yêu cầu của mình. Về vấn đề quân sự, Thái Lan lập luận rằng Campuchia đã quân sự hóa các di sản.

Theo thediplomat.com, Thống chế Không quân Praphas Sonchaidee, giám đốc Trung tâm Thông tin Hỗn hợp, tuyên bố rằng Thái Lan có bằng chứng về việc quân đội Campuchia sử dụng khu vực xung quanh đền Preah Vihear làm vị trí quân sự. Ông lưu ý rằng bằng chứng bao gồm "hình ảnh từ trên không, tọa độ và ảnh chụp các loại vũ khí được cho là nằm trong khu vực, bao gồm súng chống tăng RPG, vũ khí hạng nhẹ và các vị trí đặt vũ khí phòng không."

Campuchia phủ nhận việc sử dụng bất kỳ ngôi đền cổ nào cho mục đích quân sự và khẳng định rằng các lực lượng an ninh của họ có mặt chỉ để bảo vệ các địa điểm này. Bộ Văn hóa và Mỹ thuật Campuchia đã cáo buộc các lực lượng vũ trang Thái Lan cố tình phá hoại các di sản.

Theo courthousenews.com, Campuchia cáo buộc quân đội Thái Lan dựa vào thông tin sai lệch để biện minh cho các cuộc xâm nhập và đã nhắm mục tiêu vào các cấu trúc đền thờ.

Những di sản đã bị hư hại như thế nào?

Các cuộc giao tranh gần đây đã khiến nhiều cấu trúc cổ rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng và bị phá hủy về mặt vật lý. Các cuộc chiến vào tháng 7 và tháng 12 năm 2025 đã gây ra thiệt hại trên diện rộng mà các chuyên gia lo ngại có thể dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn trong các mùa mưa.

Một báo cáo của UNESCO, được trích dẫn bởi thediplomat.com, quan sát thấy rằng "mọi bộ phận của di tích" tại Preah Vihear đều bị nhắm mục tiêu. Báo cáo chi tiết như sau:

Báo cáo xác định tổng cộng 562 khu vực bị hư hại trong quần thể đền thờ.

Nhiều yếu tố kiến trúc đã bị "phá hủy hoàn toàn" hoặc hư hại nặng nề do pháo kích và mảnh đạn.

Bề mặt của hầu hết các bức tường bị biến dạng do tác động của mảnh đạn.

Theo courthousenews.com, Bộ Văn hóa Campuchia đã báo cáo các con số thiệt hại cụ thể từ các cuộc đụng độ năm 2025:

142 địa điểm bị hư hại trong các cuộc giao tranh hồi tháng 7.

420 địa điểm khác bị hư hại trong các cuộc giao tranh hồi tháng 12.

Nhà khảo cổ học Hem Sinath, phó tổng giám đốc Cơ quan Quốc gia về Preah Vihear, nói với các phóng viên rằng ngôi đền đã trở nên "tĩnh lặng" và "đau buồn" vì thảm kịch này. Địa điểm này hiện đang đóng cửa với khách du lịch do các bức tường không ổn định và nguy cơ từ bom mìn chưa nổ.

Lịch sử của tranh chấp biên giới này là gì?

Căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia về các vùng biên giới này không phải là hiện tượng mới mà là một cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ liên quan đến các phán quyết pháp lý và tinh thần dân tộc.

Các điểm lịch sử chính bao gồm:

1962: Tòa án Công lý Quốc tế phán quyết rằng đền Preah Vihear và khu vực xung quanh thuộc về Campuchia.

2008: Preah Vihear được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, điều này đã làm gia tăng căng thẳng dân tộc trong nước tại Thái Lan.

2013: Tòa án Công lý Quốc tế tái khẳng định phán quyết ban đầu năm 1962.

Tháng 7 và tháng 12 năm 2025: Các cuộc đụng độ vũ trang lớn đã xảy ra dọc theo biên giới đất liền, dẫn đến thiệt hại cấu trúc nghiêm trọng cho các ngôi đền.

Tranh chấp cũng liên quan đến đền K’nar, được biết đến ở Thái Lan là Nong Khana, một địa điểm trung tâm trong lịch sử Khmer. Theo ucanews.com, đây là nơi được tin là nguồn gốc của Đế chế Khmer vào thế kỷ thứ chín.

Xung đột đã ảnh hưởng đến người dân địa phương như thế nào?

Bạo lực đã gây ra tình trạng di cư hàng loạt và gián đoạn kinh tế cho dân thường sống gần biên giới. Ngoài những thiệt hại vật chất đối với các di tích, tổn thất về con người ở cả hai phía biên giới là rất lớn.

Theo courthousenews.com, tác động đối với người dân bao gồm:

Hơn 640.000 người đã phải rời bỏ nơi ở tại các vùng biên giới trong thời gian giao tranh.

Gần 37.000 người vẫn chưa thể trở về nhà tính đến thời điểm báo cáo.

Các mối liên kết kinh tế cũng bị ảnh hưởng. ucanews.com đưa tin rằng khoảng một triệu người Campuchia đang làm việc tại Thái Lan đã phải tháo chạy hoặc bị trục xuất, điều này đại diện cho một sự mất mát thu nhập lớn đối với Campuchia.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Cuộc chiến ngoại giao và pháp lý dự kiến sẽ gia tăng khi cả hai quốc gia tiến tới các phản ứng chính thức và trọng tài quốc tế.

Các hành động sau đây hiện đang được triển khai hoặc đã có kế hoạch:

Bộ Văn hóa Thái Lan đang chuẩn bị phản hồi chính thức đối với thư ngày 22 tháng 10 của Campuchia liên quan đến di sản biên giới và cổ vật.

Cục Nghệ thuật Thái Lan đang lên kế hoạch khảo sát, đánh giá thiệt hại và thực hiện công tác bảo tồn để phục hồi các di tích bị hư hại trong các cuộc giao tranh.

Campuchia đã kêu gọi Liên Hợp Quốc thực hiện hòa giải bắt buộc liên quan đến các tranh chấp lãnh thổ trên biển.

Lục quân Hoàng gia Thái Lan đang xem xét một bộ phim của Campuchia dự kiến phát hành vào ngày 6 tháng 11 năm 2026, để xác định xem cách khắc họa lịch sử của nó có thể gây hại đến quan hệ quốc tế hay không.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Những ngôi đền nào hiện đang bị tranh chấp?
Các địa điểm chính liên quan bao gồm Preah Vihear, Prasat Ta Kwai, Prasat Khana, Tamone Thom và Ta Krabey.

Biên giới hiện có an toàn cho khách du lịch không?
Không, nhiều khu vực gần các ngôi đền đang đóng cửa với du lịch do các cấu trúc không ổn định, bom mìn chưa nổ và sự hiện diện của mìn.

UNESCO đã nói gì về các ngôi đền?
UNESCO báo cáo rằng đền Preah Vihear đã chịu thiệt hại "sâu sắc" do pháo kích hạng nặng và mảnh đạn, khiến nhiều phần của cấu trúc bị phá hủy.

Nguồn

Đọc thêm →

Bài viết liên quan

China & Taiwan

Tập Cận Bình đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng tại Hội nghị Trung ương 5

Các nhà lãnh đạo chính trị Trung Quốc đã bắt đầu cuộc họp kéo dài bốn ngày vào thứ Hai nhằm giải quyết việc tăng cường kỷ luật Đảng Cộng sản, trong bối cảnh Chủ tịch Tập Cận Bình đang đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng kéo dài nhiều năm qua. Hội nghị Trung ương 5 của Ban Chấp hành Trung ương đóng vai trò là nền tảng quan trọng để ông Tập yêu cầu các quan chức phải trung thành hơn trước thềm nhiệm kỳ thứ tư dự kiến vào năm 2027. Cuộc họp này tập trung vào việc "tự quản lý đảng một cách đầy đủ và nghiêm túc", một thuật ngữ được sử dụng để báo hiệu việc thắt chặt kỷ luật nội bộ và độ tin cậy về chính trị. The Guardian đưa tin rằng các cơ quan kỷ luật đã mở các cuộc điều tra đối với hơn 1 triệu người vào năm ngoái. Theo NBC News , hội nghị này là một cuộc họp kín của Ban Chấp hành Trung ương. The Epoch Times lưu ý rằng cuộc họp được lên lịch diễn ra từ ngày 26 đến 29 tháng 10 . Tại sao chiến dịch chống tham nhũng vẫn tiếp tục? Cuộc trấn áp này vẫn là trụ cột trung tâm trong quản trị của ông Tập Cận Bình nhằm đảm bảo sự tồn vong của Đảng Cộng sản. Mặc dù chiến dịch nhắm vào hành vi hối lộ, nhưng nó cũng giải quyết vấn đề "tham nhũng tinh thần", liên quan đến sự thiếu trung thành về chính trị. Ông Tập coi kỷ luật là yếu tố thiết yếu để ngăn chặn đảng mất đi vị thế cầm quyền. Một số nhà phân tích cho rằng tính chất kéo dài của chiến dịch này là một sự tất yếu về mặt cấu trúc. Neil Thomas, nghiên cứu viên cao cấp tại Asia Society , lưu ý rằng ông Tập đã biến chống tham nhũng thành một phương thức quản trị thường trực. Cách tiếp cận này đảm bảo rằng sẽ không có thời điểm nào công việc được tuyên bố là đã hoàn thành, cho phép giám sát liên tục bộ máy quan liêu. Chiến dịch đã mở rộng ra ngoài phạm vi hối lộ truyền thống để nhắm vào "chủ nghĩa hình thức" và "chủ nghĩa quan liêu". Những thuật ngữ này ám chỉ các quan chức lơ là nhiệm vụ hoặc không hành động, gây cản trở sự phát triển quốc gia. Sự chuyển dịch này cho thấy giới lãnh đạo hiện không chỉ đánh giá quan chức dựa trên sự trung thực, mà còn dựa trên sự tuân thủ tích cực các mệnh lệnh từ trung ương. Liệu cuộc trấn áp có phải là một công cụ quyền lực chính trị? Các quan sát viên thường tranh luận liệu những cuộc điều tra này nhằm vào những tội phạm thực sự hay các đối thủ chính trị. Vì các cuộc điều tra hầu như luôn dẫn đến kết án, các nhà phê bình đặt câu hỏi về tính khách quan của quá trình này. Trong thế giới quan của ông Tập, có rất ít sự phân biệt giữa tham nhũng tài chính và sự không đáng tin cậy về chính trị. Nếu bạn tham nhũng, bạn không trung thành về chính trị. Nếu bạn trung thành về chính trị, bạn sẽ không tham nhũng. Kerry Brown, giám đốc Viện Trung Quốc Lau tại King’s College London, giải thích rằng đối với ông Tập, tham nhũng và sự thiếu trung thành có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Điều này biến chiến dịch chống tham nhũng thành một cơ chế hiệu quả để thực thi sự đoàn kết. Bằng cách đóng khung các cuộc thanh trừng dưới hình thức các biện pháp kỷ luật, giới lãnh đạo có thể loại bỏ những người gây rủi ro cho quyền lực dưới danh nghĩa làm sạch đảng. Ruby Osman, cố vấn chính sách cao cấp tại Viện Thay đổi Toàn cầu Tony Blair, cho rằng trọng tâm đang thay đổi. Bà nhận định rằng chiến dịch này ít mang tính thanh trừng các đối thủ tinh anh hơn mà thiên về xây dựng một hệ thống duy trì các ưu tiên của ông Tập qua các chu kỳ lãnh đạo khác nhau. Việc thể chế hóa kỷ luật này giúp duy trì sự liên tục của các chính sách. Quân đội đã bị ảnh hưởng như thế nào? Lãnh đạo quân đội đã phải đối mặt với sự bất ổn đáng kể do các cuộc thanh trừng gần đây. Các quan chức cấp cao đã bị cách chức hoặc mất tích, để lại những khoảng trống trong Ủy ban Quân sự Trung ương (CMC). Điều này làm dấy lên những câu hỏi về sự ổn định của các lực lượng vũ trang và sự kiểm soát trực tiếp của ông Tập đối với họ. Theo The Guardian , CMC đã giảm từ bảy thành viên xuống chỉ còn hai người: ông Tập và Zhang Shengmin , người đứng đầu về kỷ luật. Điều này diễn ra sau cuộc điều tra và trục xuất Zhang Youxia , một tướng lĩnh cấp cao chỉ đứng sau ông Tập trong hệ thống phân cấp quân đội. Quy mô của cuộc thanh trừng quân đội là rất đáng chú ý. Neil Thomas và các đồng nghiệp tại Asia Society lưu ý rằng 42 trong số 44 quan chức liên quan đến quân đội được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương năm 2022 đã bị thanh trừng hoặc mất tích. Mức độ thay đổi nhân sự này cho thấy một sự tái cấu trúc sâu rộng trong bộ chỉ huy cấp cao của quân đội. Các bên khác nhau nhìn nhận các cuộc thanh trừng này như thế nào? Không có sự thống nhất duy nhất về việc liệu những động thái này làm mạnh thêm hay làm yếu đi nhà nước. Một số người coi đó là sự "dọn dẹp nhà cửa" cần thiết, trong khi những người khác coi đó là dấu hiệu của sự bất ổn nội bộ trong chế độ. Cách diễn giải phụ thuộc vào việc người ta coi các cuộc thanh trừng là dấu hiệu của sự kiểm soát hay là triệu chứng của sự hỗn loạn. Cách chính phủ trình bày: Quan điểm chính thức, như được phản ánh trên tạp chí Qiushi , là cuộc chiến này không thể "lùi lại nửa bước". Ông Tập Cận Bình cảnh báo rằng bất kể chức vụ của quan chức cao đến đâu, sẽ "tuyệt đối không có sự khoan hồng" đối với tham nhũng. Mục tiêu là loại bỏ "những kẻ hai mặt" – những người tỏ ra trung thành nhưng lại bí mật chống lại các mệnh lệnh. Cách các nhà phân tích trình bày: Một số bình luận viên, chẳng hạn như Tang Jingyuan, cho rằng các cuộc thanh trừng có thể chưa khôi phục được sự kiểm soát hoàn toàn. Tang đặt câu hỏi liệu việc loại bỏ các lãnh đạo như Zhang có thực sự làm ổn định quân đội hay không, đồng thời lưu ý rằng chưa có chỉ huy cấp cao nào công khai ủng hộ các cuộc điều tra. Trong khi đó, Chen Pokong lập luận rằng mặc dù đã có một thập kỷ thực hiện chiến dịch, số lượng quan chức tham nhũng và "những kẻ hai mặt" vẫn tiếp tục gia tăng. Bối cảnh của các nhà lãnh đạo này là gì? Ông Tập Cận Bình đã giữ vị trí đứng đầu Đảng Cộng sản từ năm 2012. Nhiệm kỳ của ông được định nghĩa bởi sự tập trung quyền lực khổng lồ và một chiến dịch kiên trì nhằm nhổ tận gốc tham nhũng. Ông đã bãi bỏ giới hạn nhiệm kỳ tổng thống vào năm 2018, mở đường cho nhiệm kỳ thứ tư tiềm năng của mình. Chu kỳ chính trị hiện tại bao gồm một số cột mốc quan trọng: 2012: Ông Tập Cận Bình lên nắm quyền và bắt đầu chiến dịch chống tham nhũng. 2018: Giới hạn nhiệm kỳ tổng thống được bãi bỏ. 2022: Đại hội Đảng lần thứ 20 thiết lập Ban Chấp hành Trung ương hiện tại. 2024: Hội nghị Trung ương 5 triệu tập để thảo luận về quản trị đảng. 2027: Đại hội Đảng lần thứ 21 dự kiến sẽ xác nhận nhiệm kỳ thứ tư của ông Tập. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Trọng tâm trước mắt vẫn là kết thúc Hội nghị Trung ương 5. Sau cuộc họp này, các quan sát viên sẽ theo dõi bất kỳ sự bổ nhiệm nhân sự mới nào do ông Tập thực hiện. Trong khi một số nhà phân tích tin rằng ông có thể đợi đến Đại hội năm 2027 mới bổ nhiệm các lãnh đạo mới, thì bất kỳ thay đổi tức thời nào cũng có khả năng sẽ bao gồm những người trung thành đã được chứng minh. Chế độ này cũng đã phát động một chiến dịch kéo dài hai tháng để kiểm soát nội dung quân sự trực tuyến. Nỗ lực này, do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc công bố, nhằm vào "việc tiếp thị không phù hợp" và các thông tin quân sự nhạy cảm. Động thái này diễn ra trùng với thời điểm hội nghị và cho thấy nỗ lực tăng cường quản lý nhận thức của công chúng trong giai đoạn chính trị nhạy cảm này. Câu hỏi thường gặp Hội nghị Trung ương 5 là gì? Đây là một cuộc họp lớn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản diễn ra năm năm một lần để thảo luận về các chính sách cấp cao và kỷ luật đảng. Tại sao ông Tập Cận Bình lại nhắm vào quân đội? Các cuộc điều tra nhằm đảm bảo sự trung thành tuyệt đối với đảng và loại bỏ tham nhũng có thể làm suy yếu hiệu quả hoặc độ tin cậy chính trị của quân đội. Khi nào cuộc thay đổi lãnh đạo lớn tiếp theo sẽ diễn ra? Sự chuyển giao lãnh đạo lớn tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra tại Đại hội Đảng lần thứ 21 vào năm 2027, nơi ông Tập Cận Bình được kỳ vọng sẽ tái đắc cử nhiệm kỳ thứ tư. Mô tả Meta SEO: Hội nghị Trung ương 5 của Trung Quốc tập trung vào chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập Cận Bình và các cuộc thanh trừng quân đội khi đảng chuẩn bị cho nhiệm kỳ thứ tư dự kiến của ông vào năm 2027. URL Slug: xi-jinping-china-fifth-plenum-corruption-military-purge

Elena Marsh·07:00 27.10.2026

Drones & Defense Tech

Cách các dòng drone phản lực tốc độ cao đang định hình tương lai học thuyết quân sự Mỹ

Cách các máy bay không người lái (drone) chạy phản lực của Nga đang thay đổi cuộc chiến và lý do tại sao điều này quan trọng đối với drone trong quân đội Mỹ Nga đã triển khai một loại drone chạy phản lực mới di chuyển với tốc độ hàng trăm km/giờ, buộc Ukraine phải nhanh chóng phát triển các công nghệ đánh chặn mới để bảo vệ cơ sở hạ tầng của mình. Sự thay đổi này trong chiến tranh trên không, được quan sát cho đến tháng 9 năm 2026, đe dọa làm quá tải các hệ thống phòng không hiện có và có thể ảnh hưởng đến cách phương Tây nhìn nhận về hiệu quả của học thuyết và mua sắm drone trong quân đội Mỹ . Các cuộc tấn công tốc độ cao này nhắm vào hệ thống năng lượng, đường sắt và xuất khẩu ngũ cốc, biến các thành phố như Kyiv thành những tiền tuyến đang hoạt động dữ dội. Tại sao những loại drone mới này lại khó ngăn chặn đến vậy? Các loại drone mới của Nga, dựa trên các mẫu Shahed do Iran thiết kế, bay nhanh hơn và cao hơn nhiều so với các phiên bản chạy cánh quạt trước đây. Tốc độ này khiến các đơn vị phòng không có rất ít thời gian để phản ứng trước khi va chạm xảy ra. Theo Boston Herald , năm 2026: các máy bay đánh chặn nhanh nhất hiện nay của Ukraine chỉ đạt tốc độ 300 đến 400 km/h (186 đến 248 dặm/giờ). Tốc độ này thường không đủ để bắt kịp các biến thể chạy phản lực mới. Do các drone này bay ở độ cao lớn hơn, các vũ khí mặt đất truyền thống gặp khó khăn trong việc nhắm mục tiêu chính xác. Volodymyr Serdiuk, một chỉ huy đơn vị phòng không, đã mô tả sự khó khăn khi theo dõi các mục tiêu này. Ông lưu ý rằng các drone di chuyển quá nhanh khiến việc đánh chặn hiệu quả trở nên rất khó khăn. “Chúng di chuyển nhanh đến mức chúng tôi không thể khóa mục tiêu một cách chính xác,” Volodymyr Serdiuk, chỉ huy một đơn vị phòng không, cho biết. Serdiuk cũng so sánh trải nghiệm này với một cuộc săn đuổi khó khăn, phát biểu rằng: “Nó giống như việc đuổi theo một con lợn trong rừng,” khi nói về các mẫu dựa trên Shahed mới. Ukraine đang sử dụng những công nghệ mới nào để đáp trả? Ukraine đang chuyển hướng từ các loại tên lửa hạng nặng, đắt tiền sang các drone đánh chặn tốc độ cao, chi phí thấp. Các hệ thống mới này sử dụng trí tuệ nhân tạo và động cơ chuyên dụng để thu hẹp khoảng cách với máy bay của Nga. Theo Eurasia Review , năm 2026: Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đã thông báo vào ngày 19 tháng 9 rằng Cơ quan An ninh Ukraine đã sử dụng thành công một loại máy bay đánh chặn mới chống lại các drone Shahed/Geran chạy phản lực. Điều này bao gồm STING S, một hệ thống săn drone được phát triển bởi nhóm Wild Hornets. Một nhà sản xuất khác, Vluchnyk, đã thử nghiệm một hệ thống có tên là Zorelit v5, còn được gọi là Starship. Các thông số kỹ thuật của máy bay đánh chặn này bao gồm: Tốc độ: Khoảng 260 dặm/giờ (418 km/h). Phạm vi: Khoảng 29 dặm. Tốc độ hành trình: 124 dặm/giờ. Thời gian bay: 17 phút khi mang theo đầu đạn. Khả năng: Phát hiện mục tiêu bằng AI và dẫn đường tự động ở giai đoạn cuối. Các máy bay đánh chặn này có thể tích hợp với SkyMap, một hệ thống kết hợp dữ liệu từ radar và cảm biến âm thanh thành một hình ảnh kỹ thuật số duy nhất cho các toán điều khiển. Điều này cho phép các nhóm hỏa lực cơ động phối hợp các chuyển động của họ hiệu quả hơn trước các cuộc tấn công drone quy mô lớn. Xung đột đang ảnh hưởng đến dân thường như thế nào? Sự chuyển dịch sang drone tốc độ cao đã đưa mối nguy hiểm đến gần hơn với các trung tâm thành phố. Cư dân ở Kyiv phải đối mặt với các vụ nổ liên tục và sự gián đoạn của các dịch vụ thiết yếu như thực phẩm và điện. Theo Boston Herald , năm 2026: các chiến thuật gần đây của Nga đã nhắm mục tiêu cụ thể vào cơ sở hạ tầng giúp duy trì nền kinh tế Ukraine. Điều này bao gồm các trạm xăng, mạng lưới viễn thông, trung tâm mua sắm và bưu điện. Cái giá phải trả về con người là tức thì. Daria Kuchynska, một chủ cửa hàng hoa 31 tuổi ở Kyiv, đã trải qua một vụ nổ từ một drone chạy phản lực khiến một người phụ nữ đứng gần cô thiệt mạng. Cô mô tả mối đe dọa thường trực này giống như một vấn đề về sự may rủi. “Rất nhiều người đang không ngừng ngã xuống xung quanh chúng tôi. Tôi không biết làm thế nào chúng tôi có thể sống sót. Đó đơn giản chỉ là vấn đề may mắn,” Daria Kuchynska nói. Phản ứng công nghiệp từ các nhà sản xuất Ukraine là gì? Các công ty quốc phòng Ukraine đang chạy đua để mở rộng quy mô sản xuất các hệ thống đẩy phản lực. Mục tiêu chính là chuyển từ thử nghiệm các nguyên mẫu sang sản xuất hàng loạt các máy bay đánh chặn có thể triển khai trên toàn quốc. Oleksii Babenko, CEO của Vyriy Drones, cho biết các nhà sản xuất đã không có sẵn giải pháp khi các biến thể nhanh hơn này xuất hiện lần đầu. Ngành công nghiệp hiện đang đối mặt với một số nút thắt: Nguồn cung: Động cơ turbojet siêu nhỏ chủ yếu được nhập từ các nhà sản xuất châu Âu. Năng lực: Mức sản xuất của châu Âu hiện đang thấp hơn mức Ukraine yêu cầu. Đào tạo: Các phi công mới phải được đào tạo chuyên biệt để đánh chặn drone tốc độ cao. Hiện có sự bất đồng về việc cuộc đua công nghiệp này sẽ mất bao lâu. Theo Boston Herald , năm 2026: Oleksii Babenko ước tính có thể mất 3 đến 4 tháng để mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, nhà phân tích quân sự Taras Chmut cho rằng lộ trình này có thể là 6 tháng hoặc lâu hơn. Nga đã phản ứng thế nào trước những thay đổi phòng thủ này? Nga tiếp tục sử dụng kho tên lửa đạn đạo và việc mở rộng sản xuất drone để gây áp lực lên Ukraine. Điện Kremlin cũng đang tận dụng cơ sở hạ tầng năng lượng của mình để duy trì đà tiến quân. Theo Eurasia Review , năm 2026: Các cuộc tấn công của Ukraine vào ngày 19–20 tháng 9 đã đánh trúng Nhà máy lọc dầu Moscow ở Kapotnya. Cuộc tấn công này đã làm hư hại một đơn vị chưng cất dầu thô AVT-6, đơn vị xử lý khoảng 53% tổng lượng dầu thô của nhà máy. Quân đội Nga cũng duy trì tư thế tấn công ở nhiều khu vực. Các cuộc giao tranh ác liệt tiếp tục diễn ra dọc theo các trục sau: Pokrovsk Huliaipole Kostiantynivka Sloviansk Trục Kramatorsk Sau cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga diễn ra từ ngày 18–20 tháng 9 năm 2026, các nhà phân tích cho rằng Điện Kremlin có thể sẽ không trì hoãn các biện pháp huy động lực lượng, chẳng hạn như một cuộc huy động quân một phần tiềm năng. Bối cảnh của sự tiến hóa drone này là gì? Cuộc chiến drone đã tiến hóa từ các mẫu chạy cánh quạt chậm chạp sang các biến thể phản lực tốc độ cao. Sự tiến hóa này được thúc đẩy bởi một chu kỳ thích ứng tấn công và phòng thủ giữa hai quốc gia. Lịch sử của các loại vũ khí này bao gồm một số giai đoạn chính: Giai đoạn đầu: Sử dụng các mẫu Shahed chạy cánh quạt, dễ theo dõi và đánh chặn hơn. Tiến hóa: Nga bắt đầu tích hợp động cơ phản lực vào các thiết kế kiểu Shahed để tăng tốc độ và độ cao. Giai đoạn hiện tại: Ukraine đang triển khai các máy bay đánh chặn chi phí thấp, được chế tạo chuyên dụng như Zorelit v4 và v5 để đối phó với các mối đe dọa này mà không chỉ dựa vào các máy bay phản lực F-16 đắt tiền. Các máy bay chiến đấu F-16 vẫn là một phần quan trọng của hệ thống phòng thủ, nhưng chúng bị hạn chế bởi nhu cầu bảo trì. Nhiều máy bay trong số này hiện đang ngừng hoạt động để chờ sửa chữa. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Cuộc xung đột bước vào giai đoạn cạnh tranh quân sự và công nghiệp gay gắt. Một số yếu tố sẽ quyết định hiệu quả của các hệ thống phòng thủ mới của Ukraine: Lộ trình sản xuất: Các nhà sản xuất đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách với drone phản lực của Nga trong vòng 3 đến 6 tháng tới. Mua sắm: Zorelit v5 dự kiến sẽ được đưa vào cơ chế mua sắm ePoints của Ukraine sau khi được mã hóa chính thức. Huy động của Nga: Các quan sát viên đang theo dõi các dấu hiệu về một cuộc huy động quân một phần theo lệnh của Điện Kremlin sau cuộc bầu cử Duma gần đây. Câu hỏi thường gặp (FAQ) Tại sao drone chạy phản lực lại nguy hiểm hơn các loại drone cũ? Chúng bay nhanh hơn nhiều và ở độ cao lớn hơn, khiến các hệ thống phòng không truyền thống khó khóa mục tiêu và đánh chặn hơn. Ukraine có thể ngăn chặn các drone này mà không cần máy bay chiến đấu F-16 không? Có, Ukraine hiện đang thử nghiệm và triển khai các drone đánh chặn mới, chi phí thấp như STING S và Zorelit v5 để xử lý các mối đe dọa này. Vấn đề chính trong việc sản xuất các máy bay đánh chặn mới là gì? Khó khăn chính là việc mở rộng quy mô sản xuất các động cơ turbojet siêu nhỏ và đào tạo đủ phi công để điều khiển chúng.

Marcus Hale·16:00 25.10.2026

East Asia

Ứng viên Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ ra lệnh triển khai các biện pháp phòng thủ mạng khẩn cấp

Chính phủ Nhật Bản sẽ tổ chức một cuộc họp cấp bộ trưởng tại Văn phòng Thủ tướng bắt đầu lúc 18 giờ ngày 26 tháng 10 để giải quyết tình trạng gia tăng đột biến các cuộc tấn công mạng nhắm vào các doanh nghiệp trong nước. Trong phiên họp này, sanae takaichi japan prime minister dự kiến sẽ ra lệnh xây dựng các biện pháp khẩn cấp nhằm thiết lập một khung phòng thủ thống nhất giữa các cơ quan chính phủ khác nhau. Phản ứng này diễn ra sau một loạt các sự cố truy cập trái phép đã làm rò rỉ dữ liệu cá nhân và gây gián đoạn các dịch vụ internet trên toàn quốc. Điều gì đã kích hoạt cuộc họp bộ trưởng khẩn cấp? Một làn sóng các vụ truy cập trái phép tại nhiều công ty và một lỗ hổng nghiêm trọng trong ngôn ngữ lập trình PHP đã buộc chính phủ phải hành động. Những cuộc tấn công này đã dẫn đến việc rò rỉ thông tin cá nhân và gây ra những thiệt hại thứ cấp từ việc lạm dụng dữ liệu đó. Theo finance.biggo.com , ngày 26 tháng 10 năm 2026: Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara đã mô tả tình hình này là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với cuộc sống an toàn của người dân. Chính phủ có ý định tập trung hóa hoạt động tình báo thông qua Văn phòng An ninh mạng Quốc gia (NCO) để chia sẻ kiến thức về các phương thức tấn công và lỗ hổng hệ thống giữa tất cả các bộ ngành. Sự cấp bách này còn bắt nguồn từ vai trò của trí tuệ nhân tạo trong tội phạm hiện đại. Như báo cáo từ japan-forward.com , Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Ryosei Akazawa cảnh báo rằng những kẻ tấn công có thể đang sử dụng AI để xác định các lỗ hổng trên nhiều hệ thống khác nhau. Sự chuyển dịch công nghệ này đã khiến tội phạm mạng trở nên nhanh hơn và khó bị phát hiện hơn bởi các biện pháp phòng thủ truyền thống. Các công ty tư nhân đang ứng phó với các cuộc tấn công như thế nào? Các doanh nghiệp bị ảnh hưởng hiện đang cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các nạn nhân và trong một số trường hợp, đang chi trả bồi thường tài chính trực tiếp cho khách hàng để giảm thiểu tác động của sự gián đoạn. Theo scmp.com , ngày 26 tháng 10 năm 2026: GMO Internet Group đã tiến hành bồi thường cho người dùng sau một vụ vi phạm dịch vụ giao dịch ngoại hối. Masatoshi Kumagai , CEO của công ty, đã tuyên bố trong một bài đăng trên blog rằng tất cả khách hàng sẽ nhận được 5.000 yên (khoảng 32 USD ) như một cử chỉ thiện chí ban đầu. Chính phủ cũng đang tập trung vào việc hỗ trợ kỹ thuật cho khu vực tư nhân. Điều này bao gồm việc giải quyết các lỗi trong ngôn ngữ lập trình PHP , vốn là nền tảng của phần lớn hạ tầng internet. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) đã phát đi cảnh báo tới khoảng 1.000 nhóm ngành để khuyến khích cập nhật bảo mật kịp thời. “Phòng thủ mạng chủ động” là gì? Phòng thủ mạng chủ động là một chiến lược gây tranh cãi, cho phép cảnh sát và Lực lượng Phòng vệ thâm nhập vào máy chủ của những kẻ tấn công để vô hiệu hóa các mối đe dọa trước khi chúng gây ra thêm thiệt hại. Việc thúc đẩy hệ thống này đã có thêm động lực sau yêu cầu khẩn cấp từ GMO Internet Group đề nghị chính phủ áp dụng các biện pháp này. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn là một điểm gây tranh cãi về mặt pháp lý. Theo finance.biggo.com , ngày 26 tháng 10 năm 2026: Minoru Kihara làm rõ rằng cảnh sát và Bộ Quốc phòng sẽ quyết định có tiến hành hay không dựa trên các yêu cầu pháp lý, bất kể tổ chức bị ảnh hưởng có yêu cầu hay không. Các nhà phê bình và chuyên gia pháp lý đã bày tỏ lo ngại về việc các hành động thâm nhập như vậy liệu có phù hợp với quyền bí mật thông tin liên lạc theo hiến pháp hay không. Trong khi chính phủ khẳng định mọi hành động sẽ tuân thủ pháp luật, vẫn có những lời kêu gọi không ngừng về sự minh bạch hơn liên quan đến các mục tiêu và quy trình cụ thể của các hoạt động này. Chính phủ có thành lập các đơn vị kỹ thuật mới không? Có, một đội ngũ chuyên gia đặc biệt sẽ được thành lập để chủ động săn tìm các điểm yếu bảo mật và phòng chống các kỹ thuật hack tinh vi bằng cách sử dụng công nghệ hiện đại. Theo japan-forward.com , ngày 23 tháng 10 năm 2026: Bộ trưởng Ryosei Akazawa đã thông báo về việc thành lập một đội ngũ hacker mũ trắng dự kiến vào tháng 11. Đơn vị này sẽ hoạt động dưới sự quản lý của Cơ quan Xúc tiến Công nghệ Thông tin (IPA) và sẽ bao gồm các chuyên gia có kỹ năng về cả tấn công và phòng thủ mạng. Nhiệm vụ chính của đội ngũ này là thường xuyên đánh giá hệ thống của các công ty và tổ chức khác nhau để tìm lỗ hổng. Bằng cách xác định sớm các điểm yếu này, đội ngũ có thể giúp phát triển các biện pháp đối phó để ngăn chặn các vụ vi phạm trong tương lai. Akazawa nhấn mạnh rằng những người phòng thủ phải sử dụng AI để đi trước những kẻ tấn công vốn đang ngày càng sử dụng công nghệ này để tìm ra các lỗi hệ thống. Ai tham gia vào quá trình ứng phó khẩn cấp? Quá trình ứng phó có sự tham gia của nhiều quan chức cấp cao từ nội các, các cơ quan an ninh và các bộ kinh tế để đảm bảo cách tiếp cận liên bộ. Cuộc họp bộ trưởng vào ngày 26 tháng 10 sẽ bao gồm một số nhân vật chủ chốt: Shunji Furukawa , Bộ trưởng An ninh mạng Yasuhiro Hanishi , Chủ tịch Ủy ban An toàn Công cộng Quốc gia Satsuki Katayama , Bộ trưởng Tài chính Mục tiêu của việc tập hợp các nhà lãnh đạo cụ thể này là để đẩy nhanh quá trình ứng phó vượt qua các ranh giới bộ ngành truyền thống. Nỗ lực phối hợp này là cần thiết để xử lý tính chất phức tạp của các lỗ hổng PHP và các rủi ro kinh tế rộng lớn hơn do các làn sóng tội phạm mạng gần đây gây ra. Bối cảnh của những lo ngại về an ninh này là gì? Nhật Bản hiện đang trải qua một giai đoạn nâng cao nhận thức về an ninh, cả trong lĩnh vực kỹ thuật số lẫn các chính sách phòng thủ quân sự truyền thống. Trong không gian kỹ thuật số, sự gia tăng đột biến các cuộc tấn công gần đây đã làm nổi bật sự mong manh của an ninh mạng doanh nghiệp. Trong bối cảnh chính trị rộng lớn hơn, Nhật Bản cũng đang quan sát những thay đổi trong các chiến lược phòng thủ quốc tế. Theo japantimes.co.jp , ngày 23 tháng 10 năm 2026: Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi lưu ý rằng Phần Lan đang theo đuổi việc tăng cường cơ bản chính sách an ninh của mình, bao gồm cả các sửa đổi luật liên quan đến vũ khí hạt nhân. Bối cảnh quốc tế về sự thay đổi các học thuyết an ninh này phản ánh sự cấp bách mà Nhật Bản cảm thấy trong việc hiện đại hóa khả năng phòng thủ mạng của chính mình. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Một số diễn biến chính dự kiến sẽ diễn ra trong những tuần tới khi chính phủ chuyển từ thảo luận sang thực thi. Các bước tiếp theo ngay lập tức bao gồm: Tối nay (26 tháng 10): Các bộ trưởng nội các họp để hoàn thiện khung cho các biện pháp khẩn cấp. Tháng 11: Chính thức ra mắt đội ngũ hacker mũ trắng dưới sự quản lý của IPA. Thứ Hai tới: Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi sẽ gặp Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen tại Tokyo để thảo luận về các chính sách an ninh. Các câu hỏi thường gặp Tại sao Nhật Bản lại phải đối mặt với nhiều cuộc tấn công mạng như vậy vào lúc này? Các chuyên gia cho rằng việc những kẻ tấn công sử dụng trí tuệ nhân tạo đang khiến tội phạm mạng trở nên nhanh hơn và khó phát hiện hơn, nhắm vào các lỗ hổng trong các phần mềm được sử dụng rộng rãi như PHP. Chính phủ có chi trả cho những thiệt hại do hacker gây ra không? Trong khi chính phủ đang cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, các công ty riêng lẻ như GMO Internet Group mới là những đơn vị trực tiếp bồi thường cho khách hàng của họ. Vai trò của đội ngũ hacker mũ trắng mới là gì? Sẽ ra mắt vào tháng 11, đội ngũ này sẽ sử dụng các kỹ năng tấn công và phòng thủ mạng để tìm ra các điểm yếu bảo mật trong hệ thống của các công ty trước khi tội phạm có thể khai thác chúng.

Tomas Vogel·10:00 26.10.2026