Khảo sát cho thấy sự phân hóa sâu sắc về trình độ hiểu biết AI tại vùng nông thôn Nebraska
Một cuộc Khảo sát Nông thôn Nebraska (Nebraska Rural Poll) mới cho thấy hầu hết người dân nông thôn Nebraska có kiến thức hạn chế về trí tuệ nhân tạo (AI) và mức độ am hiểu về AI có sự khác biệt rõ rệt theo độ tuổi, trình độ học vấn và thu nhập.[8][1] Những phát hiện này cho thấy các cộng đồng nông thôn của Nebraska đang nằm trong một xu hướng chung của cả nước, nơi những cư dân trẻ hơn, có học vấn cao hơn và thu nhập cao hơn có khả năng sử dụng và hiểu các công cụ AI cao hơn nhiều so với những người hàng xóm lớn tuổi hơn và có điều kiện kém hơn.[1][3][4]
Đa số người dân nông thôn Nebraska cho biết họ biết rất ít về AI
Cuộc Khảo sát Nông thôn Nebraska năm 2024, do Đại học Nebraska–Lincoln thực hiện, đã hỏi hàng nghìn cư dân nông thôn về mức độ hiểu biết của họ đối với trí tuệ nhân tạo và liệu họ có sử dụng các công cụ AI hay không.[8][1] Hơn một nửa số người được hỏi — 53% — cho biết họ hoàn toàn không hoặc chỉ biết một chút về AI.[8][1] Khoảng 34% tự nhận mình có hiểu biết ở mức trung bình, trong khi chỉ có 13% cho biết họ hiểu biết rất rõ hoặc cực kỳ am hiểu về công nghệ này.[8][1]
Các số liệu về việc sử dụng cũng ở mức khiêm tốn tương tự. Khoảng 27% người dân nông thôn Nebraska cho biết họ đã từng sử dụng các công cụ AI như chatbot hoặc các trợ lý viết lách tự động, điều này có nghĩa là gần 3/4 số người chưa bao giờ dùng thử.[8][1] Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng mức độ tương tác tương đối thấp này làm dấy lên lo ngại về việc liệu các cộng đồng nông thôn có thể tham gia đầy đủ vào những thay đổi về kinh tế và dân sự do AI thúc đẩy hay không.[8][1]
Độ tuổi là ranh giới phân chia chính
Độ tuổi nổi lên là một trong những yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất về kinh nghiệm sử dụng AI trong cuộc khảo sát nông thôn. Trong số những người dân Nebraska dưới 30 tuổi, đa số — 55% — cho biết họ có sử dụng các công cụ AI, trái ngược hoàn toàn với những cư dân lớn tuổi hơn.[8][1] Chỉ khoảng 9% những người từ 65 tuổi trở lên cho biết họ đã từng sử dụng AI.[1] Những người trẻ tuổi cũng có khả năng nói rằng họ hiểu biết rất rõ hoặc cực kỳ am hiểu về AI cao hơn nhiều.[1]
Sự phân chia về độ tuổi này tương đồng với dữ liệu khảo sát quốc gia. Một nghiên cứu năm 2025 của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy khoảng 62% người trưởng thành tại Hoa Kỳ dưới 30 tuổi đã nghe hoặc đọc "rất nhiều" về AI, so với chỉ 32% người trưởng thành từ 65 tuổi trở lên.[9] Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng việc sử dụng AI có xu hướng đạt đỉnh vào giai đoạn đầu đến giữa sự nghiệp và giảm dần sau tuổi 60.[3][4]
Học vấn và thu nhập liên quan chặt chẽ đến việc sử dụng AI
Báo cáo Khảo sát Nông thôn Nebraska cho thấy những người có trình độ học vấn cao hơn có khả năng trải nghiệm các công cụ AI cao hơn nhiều.[1] Khoảng 40% số người được hỏi có bằng đại học ít nhất bốn năm cho biết họ có sử dụng AI, so với chỉ 4% ở những người chỉ có bằng trung học phổ thông hoặc thấp hơn.[1] Khảo sát cũng tìm thấy tỷ lệ sử dụng cao hơn ở những người làm trong các lĩnh vực quản lý, chuyên gia, giáo dục, dịch vụ ăn uống và chăm sóc cá nhân, vốn là những công việc thường đòi hỏi đào tạo bài bản hơn.[1]
Thu nhập hộ gia đình cũng cho thấy một câu chuyện tương tự. Những người dân nông thôn Nebraska có thu nhập cao hơn có khả năng nói rằng họ đã dùng thử các công cụ AI và cảm thấy ít nhất là có hiểu biết trung bình về công nghệ này.[1] Trên quy mô quốc gia, một phân tích của Phoenix Center trên hơn 7.000 người trưởng thành tại Hoa Kỳ cho thấy cả việc sử dụng và nhận thức về AI đều tăng theo thu nhập và học vấn, đồng thời giảm dần theo độ tuổi.[4] Một khảo sát riêng biệt của Đại học Rutgers cũng báo cáo rằng những người Mỹ có thu nhập cao và trình độ đại học sử dụng AI thường xuyên hơn, tin tưởng AI hơn và thể hiện kiến thức sâu rộng hơn về cách thức hoạt động của nó.[6]
Sự thiếu tin tưởng về việc AI phục vụ lợi ích công cộng
Ngoài nhận thức và việc sử dụng, Khảo sát Nông thôn Nebraska còn tìm hiểu cảm nhận của cư dân về tác động rộng lớn hơn của AI. Nhiều người được hỏi cho biết họ không tin tưởng rằng AI đang được sử dụng vì lợi ích tốt nhất của công chúng.[8][1] Sự hoài nghi đó đặc biệt mạnh mẽ ở những người cảm thấy ít hiểu biết nhất, cho thấy trình độ hiểu biết thấp có thể đang thúc đẩy sự mất lòng tin.[8][1]
Các nghiên cứu quốc gia cũng chỉ ra những căng thẳng tương tự. Trong khi những người Mỹ có học vấn cao và thu nhập cao hơn có xu hướng tin tưởng AI nhiều hơn, các cuộc khảo sát liên tục cho thấy sự lo ngại ở mọi nhóm nhân khẩu học về vấn đề mất việc làm, thông tin sai lệch và quyền riêng tư.[3][6][9] Đối với các cộng đồng nông thôn, nơi nền kinh tế thường dựa vào nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và các dịch vụ địa phương, những tác động của việc AI tái định hình công việc và giao tiếp có thể mang lại cảm giác rủi ro đặc biệt cao.[8][5]
Thách thức lớn hơn về mức độ sẵn sàng kỹ thuật số của Nebraska
Những phát hiện mới về AI diễn ra tại một tiểu bang vốn đã đối mặt với những thách thức về cấu trúc trong việc sẵn sàng tiếp cận công nghệ. Một phân tích gần đây đã xếp hạng Nebraska là bang kém chuẩn bị thứ 20 cho nền kinh tế AI dựa trên các yếu tố việc làm, giáo dục và ngân sách chính phủ.[5] Báo cáo dẫn chứng sự hỗ trợ tương đối yếu từ liên bang đối với đổi mới doanh nghiệp nhỏ định hướng công nghệ và tỷ lệ các bằng cấp liên quan đến AI ở những người dân Nebraska độ tuổi đôi mươi thấp hơn mức trung bình.[5]
Các nghiên cứu trước đây về mức độ sẵn sàng kỹ thuật số tại Nebraska cũng tìm thấy những khoảng cách lớn liên quan đến độ tuổi, thu nhập và trình độ học vấn, với sự khác biệt nhỏ hơn giữa các quận thành thị và nông thôn.[10] Chính những sự phân chia đó hiện đang định hình việc ai là người hiểu biết về AI và ai là người cảm thấy bị bỏ lại phía sau.[1][8]
Lời kêu gọi giáo dục và tiếp cận cộng đồng nông thôn
Các nhà nghiên cứu đứng sau cuộc Khảo sát Nông thôn cho biết kết quả này nhấn mạnh nhu cầu về giáo dục và các hoạt động tiếp cận có mục tiêu nếu muốn người dân nông thôn Nebraska được hưởng lợi từ AI thay vì bị nó gạt sang bên lề.[8][1] Họ lập luận rằng việc cải thiện hiểu biết về AI — từ các định nghĩa cơ bản đến các ví dụ thực tế trong nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe và chính quyền địa phương — có thể giúp cư dân đưa ra các quyết định sáng suốt hơn và đánh giá được các rủi ro.[1][8]
Mô hình tìm thấy ở Nebraska phản ánh các nghiên cứu học thuật rộng lớn hơn cho thấy những người trẻ tuổi có trình độ đại học và mức thu nhập từ trung bình đến cao sử dụng phạm vi công cụ AI rộng hơn, báo cáo sự tự tin lớn hơn và dựa vào AI cho các nhiệm vụ phức tạp hơn.[7][3] Nếu không có những nỗ lực có chủ đích để thu hẹp những khoảng cách đó, các chuyên gia cảnh báo rằng AI có thể làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng hiện có về cơ hội kinh tế, sự tham gia dân sự và khả năng tiếp cận thông tin.[4][6][9]
