Newzix
Tin nóng
China & Taiwan

Nâng dự báo lợi nhuận, ASML khẳng định vị thế thống trị thầm lặng trong lĩnh vực sản xuất chip AI

Sara Lindqvist9 phút đọc
Nâng dự báo lợi nhuận, ASML khẳng định vị thế thống trị thầm lặng trong lĩnh vực sản xuất chip AI
Việc ASML bất ngờ nâng dự báo cho thấy sức mạnh thầm lặng trong cơn sốt chip AI

Trong khi các tiêu đề về AI đang bị thống trị bởi các nhà thiết kế chip như Nvidia và các gã khổng lồ điện toán đám mây như Microsoft và Amazon, thì một trong những công ty quan trọng nhất đứng sau cuộc cách mạng phần cứng AI lại nằm ở thượng nguồn chuỗi cung ứng: ASML Holding. Thường được mô tả là người hùng thầm lặng của trí tuệ nhân tạo, nhà sản xuất thiết bị của Hà Lan vừa đưa ra mức dự báo khiến các nhà đầu tư kinh ngạc, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng cốt lõi của các máy móc này đối với tương lai của các loại chip tiên tiến.[5]

ASML gần đây đã báo cáo một quý tăng trưởng mạnh mẽ khác và quan trọng hơn là nâng mạnh triển vọng doanh thu cả năm, cho thấy nhu cầu về các công cụ sản xuất chip tiên tiến đang tăng tốc khi các khối lượng công việc AI ngày càng phổ biến.[5]

ASML đã công bố điều gì – Và tại sao nó lại quan trọng

Theo một phân tích gần đây về hiệu suất của công ty, ASML đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu khoảng 25% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý mới nhất, một tốc độ vững chắc đối với một doanh nghiệp vốn đã hoạt động ở quy mô khổng lồ.[5] Mặc dù tốc độ tăng trưởng đó không phải là nhanh nhất trong số các cổ phiếu liên quan đến AI, nhưng cú sốc thực sự đối với thị trường đến từ dự báo mới của ban lãnh đạo.

ASML đã nâng phạm vi doanh thu dự kiến cho năm 2026 lên mức từ 43 tỷ euro đến 45 tỷ euro, tăng so với phạm vi trước đó là từ 36 tỷ euro đến 40 tỷ euro.[5] Đối với một công ty đang ở giữa năm tài chính, đây là một sự nâng cấp đáng kể giữa kỳ. Điều này thực sự báo hiệu rằng các nhà sản xuất chip đang đặt hàng nhiều công cụ tiên tiến nhất của ASML hơn so với dự kiến trước đó, chủ yếu để hỗ trợ nhu cầu đang tăng vọt đối với các chip logic và bộ nhớ hiệu suất cao được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu AI.

Phản ứng của thị trường diễn ra nhanh chóng: các nhà đầu tư coi việc nâng dự báo này là sự xác nhận rằng các chu kỳ chi tiêu vốn do AI thúc đẩy tại các xưởng đúc chip (foundry) và các nhà sản xuất thiết bị tích hợp đang mạnh mẽ và bền vững hơn so với lo ngại.[5]

Tại sao ASML lại đóng vai trò then chốt đối với chip AI

ASML là công ty duy nhất trên thế giới có khả năng sản xuất hệ thống quang khắc cực tím (EUV), những công cụ được sử dụng để khắc các đặc tính nhỏ nhất trên các tấm wafer bán dẫn tiên tiến nhất.[5] Nếu không có những cỗ máy này, các thế hệ bộ vi xử lý mới nhất được sử dụng trong máy chủ AI, điện thoại thông minh và PC cao cấp sẽ không thể được sản xuất ở quy mô thương mại.

Các nhà thiết kế chip như Nvidia và AMD dựa vào các xưởng đúc như Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) và Samsung để chế tạo chip của họ. Ngược lại, các xưởng đúc này dựa vào các công cụ EUV và cực tím sâu (DUV) của ASML để thu nhỏ kích thước bóng bán dẫn và nén nhiều sức mạnh tính toán hơn vào mỗi con chip.[5] Theo nghĩa này, ASML nằm ở trung tâm của chuỗi giá trị AI, nhưng cách xa các thương hiệu tiêu dùng và doanh nghiệp vốn thường thu hút nhiều sự chú ý nhất.

Vị thế công nghệ này đã mang lại cho ASML một vị thế độc quyền hẹp trong một phân khúc quan trọng của thị trường thiết bị chip. Các nhà phân tích và nhà đầu tư thường xuyên nhấn mạnh rằng không có sản phẩm thay thế trực tiếp cho các hệ thống tiên tiến nhất của công ty, và việc tái tạo hàng thập kỷ nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như hệ sinh thái nhà cung cấp của công ty sẽ là một việc cực kỳ khó khăn.[5]

Làn sóng AI đang thúc đẩy triển vọng của ASML như thế nào

Sự bùng nổ AI đòi hỏi khối lượng khổng lồ các chip logic tiên tiến (như đơn vị xử lý đồ họa và các bộ tăng tốc tùy chỉnh) và bộ nhớ băng thông cao. Để đáp ứng các nhu cầu này, các xưởng đúc hàng đầu đang hoạt động gần như hết công suất và đang lập kế hoạch mở rộng trong nhiều năm, điều này thúc đẩy các đơn đặt hàng cho các công cụ quang khắc của ASML.[5]

Bằng cách nâng dự báo doanh thu một cách quyết liệt như vậy, ASML đang xác nhận rằng các kế hoạch chi tiêu vốn này đang chuyển hóa thành các đơn hàng cụ thể trong danh sách chờ của mình. Các nhà đầu tư đang tìm kiếm dấu hiệu cho thấy nhu cầu liên quan đến AI có thể chững lại, giờ đây đã có bằng chứng mới cho thấy, ít nhất là trong vài năm tới, các nhà sản xuất chip dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất với tốc độ nhanh chóng.[5]

Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh của ASML không tránh khỏi tính chu kỳ. Chi tiêu cho thiết bị bán dẫn trong lịch sử luôn biến động theo từng đợt, với những giai đoạn đầu tư quá mức dẫn đến sự chậm lại tạm thời. Câu hỏi đối với các cổ đông dài hạn là chu kỳ AI có thể làm mượt hoặc kéo dài các mô hình tăng trưởng và suy thoái truyền thống đó đến mức nào.

Cổ phiếu ASML có còn đáng mua sau đợt tăng giá không?

Việc nâng dự báo và xác nhận nhu cầu mạnh mẽ đã giúp đẩy định giá của ASML lên cao hơn. Thị trường phần lớn đã công nhận tầm quan trọng chiến lược của công ty, và cổ phiếu hiện đang giao dịch ở mức cao hơn rõ rệt so với nhiều cái tên trong ngành bán dẫn và thiết bị khác.[5]

Theo phân tích của Motley Fool làm nổi bật tin tức gần đây, ASML được coi rộng rãi là một doanh nghiệp chất lượng cao, có tầm quan trọng chiến lược—nhưng không nhất thiết là một món hời ở mức giá hiện tại.[5] Tác giả lưu ý rằng lợi thế công nghệ và vai trò thiết yếu của công ty trong sản xuất AI chính là lý do tại sao thị trường sẵn sàng trả giá cao cho cổ phiếu của công ty. Tuy nhiên, chính sức mạnh đó cũng có nghĩa là phần lớn tiềm năng tăng trưởng từ AI có thể đã được phản ánh vào giá.[5]

Theo quan điểm đó, các nhà đầu tư ưu tiên tăng trưởng nhanh hơn hoặc định giá hấp dẫn hơn có thể tìm thấy những cơ hội tốt hơn ở hạ nguồn, ví dụ như các nhà vận hành xưởng đúc như TSMC, những đơn vị đang tăng trưởng nhanh chóng và hưởng lợi từ cùng một làn sóng AI nhưng đang giao dịch ở mức bội số thấp hơn.[5] Mặc dù ASML vẫn là một khoản nắm giữ dài hạn vững chắc, một số nhà phân tích thích triển khai vốn mới vào các cái tên khác hơn là bắt đầu hoặc mua thêm vị thế ở ASML với mức định giá hiện tại.[5]

Các rủi ro chính nhà đầu tư nên theo dõi

Ngay cả với công nghệ độc nhất của mình, ASML vẫn phải đối mặt với một số rủi ro đáng chú ý:

  • Nhu cầu theo chu kỳ: Chi tiêu cho thiết bị bán dẫn có thể sụt giảm mạnh nếu các nhà sản xuất chip tạm dừng hoặc cắt giảm các kế hoạch mở rộng, điều này sẽ ảnh hưởng đến đơn hàng và doanh thu của ASML.
  • Địa chính trị và kiểm soát xuất khẩu: Các hạn chế đối với việc bán thiết bị tiên tiến cho một số quốc gia nhất định có thể làm hạn chế thị trường tiềm năng của ASML đối với các công cụ EUV.
  • Sự tập trung khách hàng: Một phần đáng kể doanh thu đến từ một số ít các xưởng đúc hàng đầu, khiến công ty trở nên nhạy cảm với các quyết định chi tiêu vốn riêng lẻ của họ.
  • Khả năng thực thi ở quy mô lớn: Việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các máy móc cực kỳ phức tạp đòi hỏi sự thực thi hoàn hảo trong sản xuất và trong một mạng lưới nhà cung cấp chuyên biệt, dài hạn.

Những yếu tố này không phủ nhận các lợi thế cấu trúc của ASML, nhưng chúng giúp giải thích tại sao một số nhà đầu tư vẫn thận trọng khi trả mức bội số quá cao, ngay cả đối với một đơn vị thống trị trong một công nghệ hỗ trợ AI quan trọng.[5]

Điểm mấu chốt cho các nhà đầu tư AI dài hạn

Kết quả kinh doanh mới nhất và triển vọng doanh thu được nâng cấp của ASML củng cố vị thế của công ty như một trong những nhân tố thiết yếu, dù thường bị bỏ qua, của cuộc cách mạng AI.[5] Vị thế gần như độc quyền trong lĩnh vực quang khắc EUV và sự tích hợp sâu rộng vào các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới tạo ra một nền tảng dài hạn vững chắc.

Việc cổ phiếu có còn là một lựa chọn mua hấp dẫn hay không phụ thuộc phần lớn vào mức độ chấp nhận rủi ro, tầm nhìn thời gian và khẩu vị rủi ro định giá của nhà đầu tư. Những người tìm kiếm sự tiếp xúc trực tiếp với các "nhà cung cấp công cụ" của AI có thể coi ASML là một khoản nắm giữ cốt lõi, chấp nhận mức giá cao của nó. Những người khác có thể chọn tìm kiếm xa hơn trong chuỗi giá trị bán dẫn để tìm các công ty có thể tận dụng cùng một làn sóng AI trong khi mang lại mức tăng trưởng nhanh hơn hoặc điểm vào giá rẻ hơn.[5]

Đọc thêm →

Bài viết liên quan

AiMOGA trình làng Mobo, tham vọng dẫn đầu thị trường robot nhân hình tại Trung Quốc
Robot Race

AiMOGA trình làng Mobo, tham vọng dẫn đầu thị trường robot nhân hình tại Trung Quốc

Mobo ra mắt toàn cầu khi AiMOGA của Trung Quốc mở đặt hàng trước robot gia đình AiMOGA Robotics đã trình làng người bạn đồng hành gia đình cấp tiêu dùng đầu tiên mang tên Mobo tại Vũ Hán, Trung Quốc vào ngày 22 tháng 10 năm 2026, đánh dấu bước chuyển mình hướng tới việc đưa AI hiện hữu (embodied AI) vào không gian sống riêng tư. Sự kiện ra mắt này là một bước đi chiến lược của thương hiệu robot liên kết với Chery nhằm tiến thẳng vào thị trường gia đình, thay vì chỉ tập trung vào các môi trường công nghiệp. Đợt triển khai này có ý nghĩa quan trọng vì nó sẽ kiểm chứng liệu các cỗ máy công nghệ cao có thể thích nghi với tính chất khó đoán định của đời sống gia đình hay không, đồng thời cạnh tranh với các ông lớn ngành ô tô đang lấn sân sang lĩnh vực robot. Robot Mobo được thiết kế để làm gì? Mobo là một robot hình người cao 0,9 mét, được thiết kế để đóng vai trò là người bạn đồng hành cho trẻ em và người cao tuổi. Robot sử dụng các cảm biến tiên tiến để nhận diện các thành viên trong gia đình, ghi nhớ sở thích cá nhân và thực hiện các nhiệm vụ tương tác khác nhau trong môi trường hộ gia đình. Theo manilatimes.net , cỗ máy này sở hữu 22 bậc tự do và có thể giao tiếp bằng hơn 20 ngôn ngữ. Đối với trẻ em, robot có khả năng kể chuyện, nhận diện vật thể và tương tác học tiếng Anh. Đối với người cao tuổi, nó cung cấp khả năng trò chuyện và thực hiện các lời nhắc cụ thể do người dùng thiết lập. Thiết bị sử dụng kiến trúc "não kép" thông qua tác nhân thông minh MoAgent, cho phép nó vừa lập kế hoạch dài hạn vừa phản hồi nhanh chóng trong thời gian thực. Các khả năng kỹ thuật của robot bao gồm: Thực hiện tới 16 tác vụ song song cùng lúc. Thời gian phản hồi khi bị gián đoạn dưới 0,2 giây. Bộ nhớ không gian để hỗ trợ tìm kiếm vật thể. Điều hướng xã hội để nhận diện lối đi của người đi bộ và không gian tương tác. Nhận diện khuôn mặt (Face ID) để liên kết các ký ức cụ thể với từng người dùng khác nhau. AiMOGA kế hoạch bán các robot này như thế nào? Công ty đang áp dụng mô hình kinh doanh bán xe ô tô vào ngành công nghiệp robot để thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi. Bằng cách tận dụng chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối ô tô sẵn có, AiMOGA đặt mục tiêu giảm chi phí và tiếp cận khán giả toàn cầu một cách nhanh chóng thông qua các trung tâm trải nghiệm và hình thức cho thuê. Theo automotiveworld.com , AiMOGA có kế hoạch thiết lập 300 trung tâm trải nghiệm trên toàn thế giới. Công ty cũng dự định ra mắt "Jia Tian Xia", một thương hiệu cho thuê robot toàn cầu sẽ bắt đầu hoạt động tại Vũ Hán. Cách tiếp cận này mô phỏng cách Chery xuất khẩu xe hơi, sử dụng các phương thức đã được thiết lập về tài chính, bảo hiểm và hỗ trợ sau bán hàng. Chiến lược của công ty dựa trên một số lợi thế then chốt: Tái sử dụng 70% công nghệ R&D hiện có của Chery. Tận dụng chuỗi cung ứng ô tô của công ty mẹ để tối ưu hóa chi phí. Khai thác nguồn lực sản xuất và bán hàng của Chery. Áp dụng độ tin cậy tiêu chuẩn ô tô vào môi trường gia đình khó dự đoán. So với các công ty robot khác thì thế nào? AiMOGA đang đi một con đường thị trường khác biệt so với nhiều đối thủ tầm cỡ. Trong khi các công ty công nghệ và ô tô lớn khác đang ưu tiên sử dụng trong nhà máy, thương hiệu này lại nhắm vào hộ gia đình tiêu dùng làm điểm thâm nhập chính. Như automotiveworld.com lưu ý, các công ty như Tesla, Hyundai và Xpeng hiện đang thử nghiệm robot hình người tại các nhà máy sản xuất của riêng họ trước khi cố gắng bán rộng rãi. Ngược lại, AiMOGA tiến thẳng đến người tiêu dùng và các dịch vụ thương mại. Con đường này mang lại doanh thu nhanh hơn nhưng cũng khiến công nghệ phải đối mặt với các kỳ vọng cao hơn về an toàn và bố cục không gian ít dự đoán được hơn của các ngôi nhà riêng. Quy mô hoạt động hiện tại của AiMOGA là gì? Công ty đã thiết lập được dấu ấn toàn cầu đáng kể trong lĩnh vực robot trước khi chính thức mở đặt hàng trước Mobo. Họ đã vượt qua giai đoạn nguyên mẫu để tiến tới triển khai thương mại thực tế trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Theo manilatimes.net , các số liệu thống kê hiện tại của công ty bao gồm: Hơn 3.000 robot đã được bán ra trên toàn cầu tính đến nay. Triển khai trong hơn 100 kịch bản ứng dụng. Sản phẩm và dịch vụ tiếp cận hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hơn 10.000 người dùng tiềm năng đã đăng ký Mobo kể từ tháng 8 năm 2026. Các đơn vị hiện có này đã được sử dụng cho các nhiệm vụ như hướng dẫn y tế, quản lý giao thông, lễ tân và vận chuyển vật liệu. Những rủi ro tiềm ẩn đối với thương hiệu là gì? Việc tiến vào không gian gia đình mang lại những thách thức đáng kể về bảo mật dữ liệu và các quy định quốc tế. Vì robot ghi lại các tương tác cá nhân và nhận diện khuôn mặt, nó sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư. Khả năng nhận diện thành viên gia đình và lưu trữ ký ức dài hạn của robot tạo ra mức độ nhạy cảm dữ liệu cao. automotiveworld.com cho rằng những tính năng này có thể dẫn đến việc bị kiểm tra kỹ lưỡng theo các quy định bảo vệ dữ liệu của Châu Âu. Điều này đặc biệt đúng khi công nghệ được cung cấp bởi một nhà cung cấp Trung Quốc, điều có thể kích hoạt sự giám sát bổ sung về cách xử lý thông tin cá nhân và liệu thông tin đó có được ẩn danh hóa đúng cách trước khi gửi lên đám mây hay không. Công ty xử lý bảo mật dữ liệu như thế nào? AiMOGA đã triển khai các giao thức cụ thể để quản lý thông tin do robot thu thập. Hệ thống sử dụng sự kết hợp giữa xử lý tại chỗ (local processing) và xác thực đám mây để cân bằng giữa trí thông minh và quyền riêng tư. Theo manilatimes.net , công ty sử dụng MogaCloud để hỗ trợ giao nhiệm vụ từ xa và cập nhật qua mạng (over-the-air). Để giải quyết các lo ngại về an ninh, công ty tuyên bố rằng các dữ liệu đủ điều kiện sẽ được ẩn danh hóa trên thiết bị và kiểm tra an ninh trước khi bất kỳ quá trình học tập hoặc xác thực đám mây nào diễn ra. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Trọng tâm trước mắt của AiMOGA là quản lý các đơn đặt hàng trước toàn cầu vừa mở và tích hợp phản hồi từ người dùng. Mặc dù mức giá cụ thể cho Mobo vẫn chưa được tiết lộ, công ty đang bước vào giai đoạn thử nghiệm người dùng tích cực. Các bước tiếp theo là một phần trong lộ trình của công ty: 35 Giám đốc Trải nghiệm Người dùng Toàn cầu sẽ cung cấp phản hồi để cải thiện sản phẩm. Mở rộng thương hiệu cho thuê robot "Jia Tian Xia" bắt đầu tại Vũ Hán. Triển khai 300 trung tâm trải nghiệm toàn cầu theo kế hoạch. Câu hỏi thường gặp (FAQ) Robot Mobo có giá bao nhiêu? AiMOGA vẫn chưa công bố giá chính thức cho robot Mobo sau khi mở đặt hàng trước toàn cầu. Robot có thể giúp chăm sóc người già không? Có, robot được thiết kế để trò chuyện và đưa ra các lời nhắc do người dùng thiết lập cho các thành viên lớn tuổi trong gia đình. Tôi có thể mua robot Mobo ở đâu? Việc đặt hàng trước hiện đã mở trên toàn thế giới và công ty có kế hoạch bán thông qua 300 trung tâm trải nghiệm toàn cầu. Mô tả Meta SEO: AiMOGA Robotics ra mắt Mobo, một robot hình người mới dành cho mục đích sử dụng tại gia đình. Tìm hiểu về các tính năng, kế hoạch phân phối toàn cầu của Chery và tương lai của sự đồng hành bằng AI. URL Slug: humanoid-robot-china-aimoga-mobo-launch

Kenji Arai·
Siêu bão Champi gây gián đoạn giao thông và đe dọa an toàn tại khu vực Đài Loan, thiết bị bay không người lái và vùng ven biển
Drones & Defense Tech

Siêu bão Champi gây gián đoạn giao thông và đe dọa an toàn tại khu vực Đài Loan, thiết bị bay không người lái và vùng ven biển

Bão Champi đã khiến gần như toàn bộ Đài Loan phải ngừng hoạt động vào thứ Sáu, ngày 24 tháng 10 năm 2026, khi cơn bão quét qua bờ biển phía đông bắc của hòn đảo. Thời tiết khắc nghiệt đã khiến ít nhất một người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương, làm gián đoạn hàng không khu vực và đe dọa an ninh hàng hải tại eo biển Đài Loan. Mặc dù cơn bão hiện đang suy yếu, nhưng bán kính gió lớn và lượng mưa dày đặc của nó vẫn tiếp tục gây rủi ro cho hòn đảo và vùng Okinawa lân cận. Cơn bão đã gây ra thiệt hại như thế nào? Cơn bão đã gây ra thương vong và những gián đoạn đáng kể đối với cơ sở hạ tầng và giao thông trên toàn khu vực. Mặc dù cường độ của bão đang giảm dần, nhưng quy mô tác động của nó rất rộng, ảnh hưởng đến cả các hoạt động trên đất liền và trên biển. Theo NBC News , một người đã thiệt mạng và 94 người bị thương tại Đài Loan. Tờ Taipei Times đưa tin rằng tính đến 6:30 sáng ngày bão đổ bộ, số người chết là một và số người bị thương lên tới 94. Taipei Times cũng lưu ý rằng một người đàn ông đã tử vong sau khi bị sóng cuốn trôi tại một bãi biển dưới hang Beauty ở Pingtung. Sự càn quét của cơn bão đã gây ra những vấn đề lớn về hậu cần: Theo NBC News , Bộ Giao thông vận tải đã hủy 262 chuyến bay nội địa và 717 chuyến bay quốc tế vào thứ Sáu. Theo BBC News , hàng trăm chuyến bay đã bị hủy trên khắp Đông Á khi cơn bão di chuyển về phía bờ biển. Theo Taipei Times , Trung tâm Điều hành Khẩn cấp Trung ương báo cáo rằng 1.286 người đã được sơ tán trên khắp Đài Loan. Theo BBC News , hàng nghìn hộ gia đình tại các đảo Okinawa của Nhật Bản đã bị mất điện. Tiếp theo cơn bão sẽ đi về đâu? Cơn bão dự kiến sẽ di chuyển dọc theo bờ biển Đông Á, có khả năng tác động đến nhiều quốc gia trước khi suy yếu. Các nhà dự báo đang theo dõi sát sao quỹ đạo của nó để dự đoán điểm đổ bộ và thời gian mưa lớn. Theo NBC News , quỹ đạo dự báo cho thấy cơn bão sẽ đi qua vùng biển ngoài khơi đông bắc Đài Loan, chuyển hướng lên phía bắc về phía bờ biển Trung Quốc và cuối cùng di chuyển vào miền nam Nhật Bản. BBC News đưa tin rằng sau khi đi qua vùng đông bắc Đài Loan, cơn bão được dự báo sẽ lẩn quẩn gần Okinawa, sau đó là bờ biển phía đông Trung Quốc, trước khi di chuyển về phía đông bắc hướng tới đất liền Nhật Bản. Tờ Taipei Times đưa tin rằng các dải mây bên ngoài của cơn bão dự kiến sẽ bao phủ toàn bộ quốc gia và không dự kiến sẽ rời đi cho đến cuối thứ Bảy. Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Thời tiết thuộc Cục Khí tượng Trung ương (CWA), bà Wu Wan-hua, cho biết cơn bão dự kiến sẽ suy yếu thành bão nhiệt đới vào thời điểm nó rời đi. Các cảnh báo thời tiết đối với Đài Loan là gì? Các nhà khí tượng học đã đưa ra cảnh báo về mưa lớn và gió mạnh, đặc biệt là ở các vùng núi và miền bắc của hòn đảo. Quy mô lớn của cơn bão đồng nghĩa với việc nhiều khu vực sẽ phải trải qua thời tiết xấu kéo dài. Theo Taipei Times , CWA đã ban hành các cảnh báo trên đất liền cho các huyện Yilan, Hualien, Taitung và Pingtung. Taipei Times cũng lưu ý rằng lượng mưa lên tới 900mm được dự báo cho các vùng núi của thành phố New Taipei, Taoyuan và huyện Yilan. Chuyên gia dự báo của CWA, ông Liu Pei-teng, nói với Reuters rằng không thể loại trừ khả năng bão đổ bộ trực tiếp nếu cơn bão "đứng yên, đi vòng tròn hoặc chao đảo sang hai bên" khi tiếp cận Đài Loan. Ông Liu nói thêm: "Bán kính gió của cơn bão khá lớn, thuộc hàng lớn nhất trong những năm gần đây. Nếu cơn bão chậm lại, gió mạnh sẽ ảnh hưởng đến Đài Loan trong thời gian dài hơn." Chính phủ đang ứng phó với cơn bão như thế nào? Chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ người dân và chuẩn bị cho tình trạng lũ lụt. Các biện pháp này bao gồm sơ tán, phân phát nhu yếu phẩm và đặt các thiết bị cứu hộ trong trạng thái sẵn sàng. Tại huyện đông bắc Yilan, chính quyền đã phân phát các bao cát, đồng thời đặt các xe lội nước và thuyền cứu hộ bơm hơi trong trạng thái sẵn sàng. Ông Lee Ming-chen, người đứng đầu thị trấn cảng Suao, cho biết: "Khi cần thiết, quân đội sẽ tham gia hỗ trợ người dân, bao gồm cả việc sử dụng xe lội nước để sơ tán hoặc cứu trợ thiên tai." Tờ Taipei Times đưa tin rằng hầu hết tất cả các đô thị ngoại trừ huyện Kinmen đã thông báo cho học sinh và nhân viên nghỉ làm/nghỉ học. Tại Đài Bắc, phương tiện giao thông công cộng bao gồm cả tàu điện ngầm vẫn hoạt động nhưng bị giảm tần suất phục vụ. Góc nhìn từ các bên Mặc dù bão là một thiên tai, nhưng sự hiện diện của nó tại eo biển Đài Loan đã dẫn đến những căng thẳng giữa các chính quyền khu vực liên quan đến sự hiện diện hàng hải và quyền tài phán. Cục Cảnh sát biển (CGA) đã bày tỏ lo ngại về các hoạt động hàng hải trong thời gian bão. Theo Taipei Times , CGA đã thúc giục Trung Quốc không lợi dụng các cơn bão để khẳng định quyền tài phán đối với eo biển Đài Loan. Điều này diễn ra sau các báo cáo cho rằng Trung Quốc đã theo dõi tám tàu của Cảnh sát biển Nhật Bản đang trú ẩn tại vùng biển phía tây Đài Loan do ảnh hưởng của bão. Lịch sử các cơn bão tại Đài Loan như thế nào? Đài Loan thường xuyên chịu ảnh hưởng của các xoáy thuận nhiệt đới do vị trí địa lý nằm ở Thái Bình Dương. Mặc dù những cơn bão này thường xảy ra vào mùa hè, chúng cũng có thể tấn công với cường độ mạnh trong các tháng mùa thu. Hòn đảo này nhìn chung đã chuẩn bị tốt cho các sự kiện này, giúp giữ cho thương vong ở mức thấp so với các khu vực khác. Tuy nhiên, quy mô của Champi, cơn bão từng có lúc là siêu bão, đã thử thách các biện pháp sẵn sàng này. Theo NBC News , cơn bão vẫn duy trì các cơn gió giật khoảng 119 dặm/giờ gần tâm bão khi nó cách Đài Loan khoảng 137 dặm về phía đông. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Trọng tâm chính trong những ngày tới là quản lý lượng mưa lớn và khả năng xảy ra lũ lụt thêm khi cơn bão di chuyển về phía Nhật Bản. Các cơ quan chức năng sẽ theo dõi quá trình chuyển đổi của cơn bão thành bão nhiệt đới. Tờ Taipei Times đưa tin rằng cơn bão dự kiến sẽ không rời Đài Loan cho đến cuối thứ Bảy. Các chuyên gia thời tiết dự báo tác động sẽ kéo dài gần hai ngày. Sau khi đi qua gần Đài Loan, cơn bão được dự báo sẽ di chuyển về phía bờ biển Trung Quốc và cuối cùng là vào miền nam Nhật Bản. Các câu hỏi thường gặp Đài Loan hiện có đang đóng cửa do bão không? Hầu hết Đài Loan, bao gồm các trường học, văn phòng và thị trường tài chính, đã đóng cửa vào thứ Sáu. Chỉ có quần đảo Kinmen là vẫn duy trì các hoạt động bình thường. Có bao nhiêu chuyến bay đã bị hủy? Theo NBC News , gần 1.000 chuyến bay đã bị hủy, bao gồm 262 chuyến nội địa và 717 chuyến quốc tế. Liệu bão có đổ bộ vào Trung Quốc đại lục không? Quỹ đạo dự báo cho thấy cơn bão sẽ đi qua vùng biển ngoài khơi đông bắc Đài Loan, sau đó chuyển hướng lên phía bắc về phía bờ biển Trung Quốc trước khi di chuyển về phía Nhật Bản.

Marcus Hale·
Căng thẳng leo thang quanh các đền đài cổ giữa nguy cơ xung đột Thái Lan - Campuchia
Southeast Asia

Căng thẳng leo thang quanh các đền đài cổ giữa nguy cơ xung đột Thái Lan - Campuchia

Thái Lan đã chính thức bác bỏ các yêu cầu từ Campuchia về việc hoàn trả các cổ vật văn hóa, khẳng định rằng hai ngôi đền cổ nằm ở biên giới thuộc lãnh thổ Thái Lan. Tranh chấp về các di sản này và nguy cơ xảy ra một cuộc chiến Thái Lan - Campuchia diễn ra sau các cuộc đụng độ biên giới gần đây và sự đổ vỡ ngoại giao giữa hai nước láng giềng vào ngày 25 tháng 10 năm 2026. Tại sao hai quốc gia lại tranh chấp các ngôi đền này? Xung đột tập trung vào quyền sở hữu và việc sử dụng quân sự các cấu trúc Khmer cổ, cụ thể là Prasat Ta Kwai, Prasat Khana, cùng các đền khác như Tamone Thom và Ta Krabey. Cả hai quốc gia đều tuyên bố chủ quyền đối với các địa điểm này, dẫn đến những cáo buộc về việc chiếm đóng bất hợp pháp và khiêu khích quân sự. Theo nationthailand.com , vào ngày 25 tháng 10 năm 2026, Bộ trưởng Văn hóa Thái Lan Sabida Thaised tuyên bố rằng Prasat Ta Kwai và Prasat Khana đã được đăng ký là di tích cổ theo luật pháp Thái Lan. Bà khẳng định các cơ quan Thái Lan đang nỗ lực bảo vệ các địa điểm này cùng các cổ vật dựa trên ý nghĩa khảo cổ của chúng. Bộ Văn hóa và Mỹ thuật Campuchia đã phản bác những tuyên bố này, lập luận rằng Thái Lan đang cố gắng tạo ra một "sự đã rồi" bằng cách sử dụng các hoạt động đơn phương để chiếm đoạt lãnh thổ có chủ quyền. Bộ Campuchia cũng cáo buộc quân đội Thái Lan làm hư hại di sản văn hóa và sử dụng các địa điểm này cho mục đích quân sự. Mỗi bên đưa ra lập luận như thế nào? Chính phủ hai nước đưa ra những quan điểm trái ngược nhau về quyền sở hữu các ngôi đền và nguyên nhân dẫn đến căng thẳng gần đây. Chính phủ Thái Lan duy trì quan điểm rằng các hành động của họ thuần túy nhằm bảo vệ di sản và Campuchia đã không cung cấp được bằng chứng pháp lý cho các yêu cầu của mình. Về vấn đề quân sự, Thái Lan lập luận rằng Campuchia đã quân sự hóa các di sản. Theo thediplomat.com , Thống chế Không quân Praphas Sonchaidee, giám đốc Trung tâm Thông tin Hỗn hợp, tuyên bố rằng Thái Lan có bằng chứng về việc quân đội Campuchia sử dụng khu vực xung quanh đền Preah Vihear làm vị trí quân sự. Ông lưu ý rằng bằng chứng bao gồm "hình ảnh từ trên không, tọa độ và ảnh chụp các loại vũ khí được cho là nằm trong khu vực, bao gồm súng chống tăng RPG, vũ khí hạng nhẹ và các vị trí đặt vũ khí phòng không." Campuchia phủ nhận việc sử dụng bất kỳ ngôi đền cổ nào cho mục đích quân sự và khẳng định rằng các lực lượng an ninh của họ có mặt chỉ để bảo vệ các địa điểm này. Bộ Văn hóa và Mỹ thuật Campuchia đã cáo buộc các lực lượng vũ trang Thái Lan cố tình phá hoại các di sản. Theo courthousenews.com , Campuchia cáo buộc quân đội Thái Lan dựa vào thông tin sai lệch để biện minh cho các cuộc xâm nhập và đã nhắm mục tiêu vào các cấu trúc đền thờ. Những di sản đã bị hư hại như thế nào? Các cuộc giao tranh gần đây đã khiến nhiều cấu trúc cổ rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng và bị phá hủy về mặt vật lý. Các cuộc chiến vào tháng 7 và tháng 12 năm 2025 đã gây ra thiệt hại trên diện rộng mà các chuyên gia lo ngại có thể dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn trong các mùa mưa. Một báo cáo của UNESCO, được trích dẫn bởi thediplomat.com , quan sát thấy rằng "mọi bộ phận của di tích" tại Preah Vihear đều bị nhắm mục tiêu. Báo cáo chi tiết như sau: Báo cáo xác định tổng cộng 562 khu vực bị hư hại trong quần thể đền thờ. Nhiều yếu tố kiến trúc đã bị "phá hủy hoàn toàn" hoặc hư hại nặng nề do pháo kích và mảnh đạn. Bề mặt của hầu hết các bức tường bị biến dạng do tác động của mảnh đạn. Theo courthousenews.com , Bộ Văn hóa Campuchia đã báo cáo các con số thiệt hại cụ thể từ các cuộc đụng độ năm 2025: 142 địa điểm bị hư hại trong các cuộc giao tranh hồi tháng 7. 420 địa điểm khác bị hư hại trong các cuộc giao tranh hồi tháng 12. Nhà khảo cổ học Hem Sinath, phó tổng giám đốc Cơ quan Quốc gia về Preah Vihear, nói với các phóng viên rằng ngôi đền đã trở nên "tĩnh lặng" và "đau buồn" vì thảm kịch này. Địa điểm này hiện đang đóng cửa với khách du lịch do các bức tường không ổn định và nguy cơ từ bom mìn chưa nổ. Lịch sử của tranh chấp biên giới này là gì? Căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia về các vùng biên giới này không phải là hiện tượng mới mà là một cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ liên quan đến các phán quyết pháp lý và tinh thần dân tộc. Các điểm lịch sử chính bao gồm: 1962: Tòa án Công lý Quốc tế phán quyết rằng đền Preah Vihear và khu vực xung quanh thuộc về Campuchia. 2008: Preah Vihear được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, điều này đã làm gia tăng căng thẳng dân tộc trong nước tại Thái Lan. 2013: Tòa án Công lý Quốc tế tái khẳng định phán quyết ban đầu năm 1962. Tháng 7 và tháng 12 năm 2025: Các cuộc đụng độ vũ trang lớn đã xảy ra dọc theo biên giới đất liền, dẫn đến thiệt hại cấu trúc nghiêm trọng cho các ngôi đền. Tranh chấp cũng liên quan đến đền K’nar, được biết đến ở Thái Lan là Nong Khana, một địa điểm trung tâm trong lịch sử Khmer. Theo ucanews.com , đây là nơi được tin là nguồn gốc của Đế chế Khmer vào thế kỷ thứ chín. Xung đột đã ảnh hưởng đến người dân địa phương như thế nào? Bạo lực đã gây ra tình trạng di cư hàng loạt và gián đoạn kinh tế cho dân thường sống gần biên giới. Ngoài những thiệt hại vật chất đối với các di tích, tổn thất về con người ở cả hai phía biên giới là rất lớn. Theo courthousenews.com , tác động đối với người dân bao gồm: Hơn 640.000 người đã phải rời bỏ nơi ở tại các vùng biên giới trong thời gian giao tranh. Gần 37.000 người vẫn chưa thể trở về nhà tính đến thời điểm báo cáo. Các mối liên kết kinh tế cũng bị ảnh hưởng. ucanews.com đưa tin rằng khoảng một triệu người Campuchia đang làm việc tại Thái Lan đã phải tháo chạy hoặc bị trục xuất, điều này đại diện cho một sự mất mát thu nhập lớn đối với Campuchia. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Cuộc chiến ngoại giao và pháp lý dự kiến sẽ gia tăng khi cả hai quốc gia tiến tới các phản ứng chính thức và trọng tài quốc tế. Các hành động sau đây hiện đang được triển khai hoặc đã có kế hoạch: Bộ Văn hóa Thái Lan đang chuẩn bị phản hồi chính thức đối với thư ngày 22 tháng 10 của Campuchia liên quan đến di sản biên giới và cổ vật. Cục Nghệ thuật Thái Lan đang lên kế hoạch khảo sát, đánh giá thiệt hại và thực hiện công tác bảo tồn để phục hồi các di tích bị hư hại trong các cuộc giao tranh. Campuchia đã kêu gọi Liên Hợp Quốc thực hiện hòa giải bắt buộc liên quan đến các tranh chấp lãnh thổ trên biển. Lục quân Hoàng gia Thái Lan đang xem xét một bộ phim của Campuchia dự kiến phát hành vào ngày 6 tháng 11 năm 2026, để xác định xem cách khắc họa lịch sử của nó có thể gây hại đến quan hệ quốc tế hay không. Câu hỏi thường gặp (FAQ) Những ngôi đền nào hiện đang bị tranh chấp? Các địa điểm chính liên quan bao gồm Preah Vihear, Prasat Ta Kwai, Prasat Khana, Tamone Thom và Ta Krabey. Biên giới hiện có an toàn cho khách du lịch không? Không, nhiều khu vực gần các ngôi đền đang đóng cửa với du lịch do các cấu trúc không ổn định, bom mìn chưa nổ và sự hiện diện của mìn. UNESCO đã nói gì về các ngôi đền? UNESCO báo cáo rằng đền Preah Vihear đã chịu thiệt hại "sâu sắc" do pháo kích hạng nặng và mảnh đạn, khiến nhiều phần của cấu trúc bị phá hủy.

Sara Lindqvist·