Việc Trung Quốc cấm chip Nvidia sẽ tác động thế nào đến thị trường RAM toàn cầu?

CEO Tesla Elon Musk đã gây lo ngại cho các nhà đầu tư vào ngày 15 tháng 10 khi cảnh báo rằng Trung Quốc sẽ "sản xuất rất nhiều" bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM) vào năm 2028, một dự báo cho thấy nguy cơ dư thừa nguồn cung toàn cầu đang cận kề. Dự báo này thách thức trực tiếp sự thống trị hiện tại của các nhà sản xuất chip Hàn Quốc và có thể tái định hình bối cảnh bán dẫn khi Trung Quốc mở rộng năng lực sản xuất.
- Cổ phiếu Samsung Electronics đã giảm 10,56 phần trăm vào ngày 15 tháng 10 sau những bình luận của Musk, theo koreajoongangdaily.com.
- Cổ phiếu SK hynix đã giảm 12,76 phần trăm trong cùng ngày, theo báo cáo từ koreajoongangdaily.com.
- Gartner dự báo doanh thu bán dẫn toàn cầu sẽ đạt $1,6 nghìn tỷ vào năm 2026, theo tradingview.com.
Liệu tình trạng dư thừa chip toàn cầu có thực sự sắp xảy ra?
Ngành công nghiệp bán dẫn hiện đang chia rẽ giữa một bên dự báo về tình trạng dư cung ồ ạt và một bên kỳ vọng nhu cầu sẽ không bao giờ cạn kiệt nhờ sự thúc đẩy của trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi Musk dự đoán sự dư thừa có thể xảy ra sớm nhất là vào năm 2028, các nhà lãnh đạo ngành khác lại thấy một tương lai khác. Sự bất đồng này đã gây ra biến động đáng kể trên thị trường chứng khoán của các nhà sản xuất chip lớn.
CEO Nvidia Jensen Huang lập luận rằng nguồn cung bộ nhớ khó có khả năng vượt quá nhu cầu ngay cả vào năm 2029. Ông tin rằng bộ nhớ băng thông cao (HBM) cần thiết cho các bộ xử lý AI sẽ tiếp tục được sử dụng mạnh mẽ trong nhiều năm tới. Quan điểm này cho thấy sự bùng nổ AI cung cấp một "tấm đệm" khổng lồ có thể hấp thụ bất kỳ nguồn sản xuất mới nào gia nhập thị trường.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích lo ngại về sự ổn định lâu dài của sự bùng nổ này. Một chuyên mục trên tờ Maeil Business Newspaper của Hàn Quốc đã cảnh báo rằng một làn sóng cung ứng mới có thể tràn ngập thị trường vào năm 2029. Tình trạng dư cung tiềm tàng này có thể làm giảm giá thành và gia tăng cạnh tranh, đặc biệt là đối với các công ty không chuyên về chip AI cao cấp.
Elon Musk nhìn nhận mối đe dọa từ Trung Quốc như thế nào?
Elon Musk coi việc Trung Quốc gia nhập thị trường bộ nhớ là một yếu tố gây xáo trộn tiềm tàng, có thể phá vỡ thế độc quyền nhóm hiện tại. Ông tin rằng khả năng mở rộng quy mô sản xuất của Trung Quốc một khi họ làm chủ được công nghệ là vô đối. Điều này có thể dẫn đến kịch bản các thành phần bộ nhớ tiêu chuẩn trở nên rẻ hơn đáng kể, làm tổn hại đến biên lợi nhuận của các ông lớn đã có vị thế.
Lời cảnh báo của Musk được đưa ra sau một báo cáo cho rằng sự phụ thuộc của Hàn Quốc vào Samsung Electronics và SK hynix có thể bị lộ rõ vào năm 2029. Ông đã đẩy nhanh mốc thời gian này bằng cách gợi ý rằng sự bành trướng của Trung Quốc sẽ diễn ra mạnh mẽ vào năm 2028. Những bình luận của ông cho thấy một sự chuyển dịch từ một thị trường do ba ông lớn kiểm soát sang một thị trường có tính cạnh tranh cao hơn nhiều.
Elon Musk cảnh báo rằng Trung Quốc sẽ "sản xuất rất nhiều" bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM) vào năm 2028.
Quy mô của sự chuyển dịch tiềm tàng này được hỗ trợ bởi dữ liệu từ Morgan Stanley. Theo news.qq.com, công ty ChangXin Memory Technologies (CXMT) của Trung Quốc có thể chứng kiến công suất wafer DRAM hàng tháng tăng từ 180.000 vào năm 2025 lên 500.000 vào năm 2028. Điều này sẽ giúp công ty có khả năng vượt qua Micron để trở thành nhà cung cấp hàng đầu thế giới.
Trung Quốc có thể vượt qua các lệnh cấm công nghệ của Mỹ không?
Trở ngại chính đối với các nhà sản xuất chip Trung Quốc là việc thiếu khả năng tiếp cận các công cụ sản xuất tiên tiến. Cụ thể, các quy định của Mỹ ngăn cản các công ty Trung Quốc mua thiết bị quang khắc cực tím (EUV). Thiết bị này là thiết yếu để chế tạo những con chip tiên tiến và hiệu quả nhất thế giới.
Vì không thể tiếp cận EUV, các công ty Trung Quốc như CXMT buộc phải tìm những cách thay thế để cạnh tranh. Một phương pháp liên quan đến việc sử dụng thiết kế "4F-squared" để thu nhỏ các ô nhớ mà không cần các công cụ tiên tiến nhất. Điều này cho phép họ nén nhiều dữ liệu hơn lên một con chip có cùng kích thước, giúp họ duy trì khả năng cạnh tranh trong thị trường bộ nhớ tiêu chuẩn.
Các chuyên gia đang chia rẽ về việc liệu phương pháp này có hiệu quả hay không. Roh Geun-chang, CEO của Semicon Research Lab, lưu ý rằng lệnh cấm mua sắm tạo ra một rào cản đáng kể đối với năng lực cạnh tranh công nghệ. Ông cho biết ngay cả khi các công ty Trung Quốc công bố kế hoạch mở rộng, sự gia tăng thực tế về công suất cao cấp có thể sẽ bị hạn chế vì các ông lớn như Samsung và TSMC đang thu mua hết các thiết bị hiện có.
Mặt khác, CEO của CXMT, ông Cao Kanyu, cho biết công ty đã phát triển một loại bóng bán dẫn mới để giải quyết vấn đề rò rỉ điện. Công nghệ này nhằm đặt nền móng cho thiết kế 4F-squared. Công ty đặt mục tiêu ra mắt mô-đun bộ nhớ máy chủ DDR5 sử dụng phương pháp này vào cuối năm nay.
Rủi ro đối với các nhà sản xuất Hàn Quốc là gì?
Các công ty Hàn Quốc đang đối mặt với mối đe dọa kép: sự trỗi dậy của các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc và sự ổn định tài chính của khách hàng. Mặc dù Samsung và SK hynix hiện đang dẫn đầu về bộ nhớ băng thông cao (HBM), họ vẫn dễ bị tổn thương trong các thị trường bộ nhớ tiêu chuẩn có khối lượng lớn nhưng biên lợi nhuận thấp, nơi Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng.
Rủi ro không chỉ nằm ở sự cạnh tranh, mà còn ở việc ai là người đang mua chip. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây nhỏ hơn, hoạt động dựa trên nợ như CoreWeave, có sự linh hoạt tài chính kém hơn các gã khổng lồ như Google hay Amazon. Nếu nhu cầu AI giảm xuống hoặc chi phí tài chính trở nên đắt đỏ hơn, các nhà cung cấp nhỏ này có thể gặp khó khăn, dẫn đến một cuộc thanh lọc gây ảnh hưởng đến tất cả các nhà cung cấp chip.
Hiện tại, nhu cầu vẫn ở mức cao. Các giám đốc điều hành tại Amazon và Google cho biết công suất trung tâm dữ liệu của họ đã được đặt kín. Truyền thông địa phương đưa tin hôm thứ Ba rằng các nhà cung cấp đám mây Trung Quốc, bao gồm Alibaba và Tencent, đang tìm kiếm các thỏa thuận cung ứng dài hạn với các công ty Hàn Quốc, đôi khi yêu cầu các hợp đồng kéo dài đến tận năm 2035.
Thị trường nhìn nhận sự bùng nổ hiện tại như thế nào?
Bất chấp những lo ngại về tình trạng dư thừa, triển vọng tài chính cho ngành bán dẫn nhìn chung vẫn tích cực trong ngắn hạn. Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Lee Hyoung-Il nói với CNBC rằng ngành này đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ ít nhất là đến năm 2027. Ông lưu ý rằng nhu cầu tiếp tục vượt xa nguồn cung với khoảng cách lớn.
Các dự báo thị trường cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ vẫn còn ở phía trước. Bank of America dự báo thị trường bán dẫn toàn cầu có thể tăng gần gấp đôi lên $3,2 nghìn tỷ vào năm 2030, theo tradingview.com. Sự tăng trưởng này được kỳ vọng sẽ được thúc đẩy bởi chip nhớ và các thành phần cho trung tâm dữ liệu.
Sự biến động của giá cổ phiếu phản ánh sự không chắc chắn về mốc thời gian này. Mặc dù Samsung và SK hynix đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể sau những nhận định của Musk, họ cũng đã phục hồi sau các báo cáo mới từ các công ty AI như Anthropic. Điều này cho thấy tâm lý nhà đầu tư rất nhạy cảm với cả nỗi lo về nguồn cung và tin tức về nhu cầu AI.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Ngành công nghiệp bán dẫn sẽ theo dõi sát sao một số diễn biến chính trong hai năm tới. Các nhà đầu tư sẽ tìm kiếm các dấu hiệu cho thấy liệu năng lực sản xuất DDR5 và các mô-đun bộ nhớ máy chủ khác của Trung Quốc có thực sự đạt được các mục tiêu đề ra cho năm 2025 và 2026 hay không. Bất kỳ đột phá nào trong hiệu suất sản xuất của Trung Quốc cũng có thể đẩy nhanh tiến trình dư thừa thị trường.
Ngoài ra, ngành công nghiệp sẽ theo dõi việc mở rộng công suất của ASML. Là nhà cung cấp duy nhất các máy EUV, ASML dự kiến sẽ tăng công suất sản xuất từ 44 đơn vị vào năm 2025 lên hơn 80 đơn vị vào năm 2027. Khả năng của các nhà sản xuất lớn trong việc đảm bảo các thiết bị này sẽ quyết định liệu khoảng cách công nghệ giữa họ và các công ty Trung Quốc sẽ tiếp tục rộng mở hay bắt đầu thu hẹp.
Cuối cùng, việc tiếp tục chi tiêu vốn của các "hyperscalers" (nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn) sẽ đóng vai trò then chốt. Nếu các ông lớn AI tiếp tục vay mượn mạnh mẽ để xây dựng các trung tâm dữ liệu, nhu cầu cao có thể ngăn chặn sự sụt giảm giá cả, bất kể lượng cung từ Trung Quốc gia nhập thị trường là bao nhiêu.
Các câu hỏi thường gặp
Tại sao Elon Musk lại cảnh báo về tình trạng dư thừa chip?
Musk tin rằng việc Trung Quốc nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất chip nhớ sẽ dẫn đến tình trạng dư cung ồ ạt vào năm 2028, điều này có thể làm sụp đổ giá cả và gây tổn hại cho các nhà lãnh đạo thị trường hiện tại.
Trung Quốc có thể cạnh tranh với Samsung và SK hynix không?
Trung Quốc đang trở thành đối thủ cạnh tranh lớn trong mảng bộ nhớ tiêu chuẩn (RAM), nhưng họ vẫn đang gặp khó khăn trong việc cạnh tranh ở mảng bộ nhớ băng thông cao (HBM) tiên tiến được sử dụng cho các bộ xử lý AI cao cấp.
Các lệnh trừng phạt của Mỹ ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất chip của Trung Quốc?
Các lệnh trừng phạt của Mỹ ngăn cản các công ty Trung Quốc mua các máy EUV tiên tiến cần thiết để chế tạo các con chip tinh vi nhất, buộc họ phải sử dụng các phương pháp sản xuất cũ hơn hoặc kém hiệu quả hơn.


