Lãnh đạo các nước ASEAN kêu gọi đẩy mạnh hợp tác học thuật tại địa phương

Sara Lindqvist14:00 11.11.20268 phút đọc

Các nhà lãnh đạo giáo dục đã họp tại Manila vào ngày 27-28 tháng 10 năm 2026 để yêu cầu các quan hệ đối tác học thuật quốc tế phải ưu tiên các nhu cầu kinh tế địa phương thay vì áp đặt các mô hình phương Tây đã được xuất khẩu. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc đảm bảo rằng giáo dục xuyên quốc gia và nghiên cứu sẽ hỗ trợ các mục tiêu khu vực như kinh tế xanh (blue economy) và chuyển đổi số.

Theo thepienews.com, hiện có hơn 96.000 sinh viên tại khu vực ASEAN đang tham gia vào các chương trình giáo dục xuyên quốc gia của Vương quốc Anh.
Theo eeas.europa.eu, chương trình SCOPE-HE do EU tài trợ đang hoạt động với ngân sách 9,3 triệu EUR cho đến tháng 1 năm 2028.
Theo bà Michelle Aguilar-Ong thuộc Ủy ban Giáo dục Đại học Philippines, đến năm 2030, khoảng 39% các kỹ năng hiện tại sẽ không còn phù hợp nữa.

Các ưu tiên mới cho giáo dục khu vực là gì?

Các nhà lãnh đạo khu vực muốn giáo dục chuyển dịch từ các mô hình lý thuyết sang các kỹ năng thực hành nhằm hỗ trợ các ngành công nghiệp địa phương cụ thể. Họ lập luận rằng hợp tác quốc tế phải phù hợp với các nhu cầu cấp bách của các nền kinh tế Đông Nam Á để đạt được hiệu quả.

Bà Michelle Aguilar-Ong, ủy viên Ủy ban Giáo dục Đại học Philippines (CHED), cho biết quốc gia của bà đang chuẩn bị một chiến lược quốc gia về giáo dục đại học xuyên quốc gia. Chiến lược này xác định chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh là những lĩnh vực chính để hợp tác quốc tế. Mục tiêu là đảm bảo việc học tập hỗ trợ trực tiếp cho các lĩnh vực này.

Kinh tế xanh là trọng tâm cốt lõi của cả ASEAN và Liên minh châu Âu. Các cuộc thảo luận tại Manila tập trung vào cách giáo dục đại học và Giáo dục và Đào tạo Kỹ thuật và Nghề nghiệp (TVET) có thể hỗ trợ ngành thủy sản, vận tải hàng hải, du lịch ven biển và năng lượng tái tạo ngoài khơi. Sự liên kết này nhằm mục đích bảo vệ đại dương đồng thời xây dựng các cộng đồng vững mạnh hơn.

Các trường đại học nên hợp tác xuyên biên giới như thế nào?

Các chuyên gia gợi ý rằng các mối quan hệ đối tác thành công đòi hỏi việc cùng thiết kế (co-designing) các chương trình với các tổ chức địa phương, thay vì chỉ đơn thuần là chuyển giao các chương trình giảng dạy sẵn có từ nước ngoài. Cách tiếp cận này đảm bảo rằng giáo dục được cung cấp thực sự có giá trị đối với lực lượng lao động và nền kinh tế của nước sở tại.

Kostantino Kontis, trưởng bộ phận kết nối toàn cầu tại Trung Quốc và Đông Á của Đại học Glasgow, khuyên rằng các trường đại học nên "cùng thiết kế các chương trình mà đối tác xác định là có giá trị". Ông lưu ý rằng ngay cả một khoản kinh phí hỗ trợ ban đầu nhỏ cũng có thể giúp các học giả xây dựng nền tảng cho các mối quan hệ đối tác dài hạn hơn nhiều.

Sir Steve Smith, chuyên gia hàng đầu về giáo dục quốc tế của Vương quốc Anh, nhấn mạnh rằng các quan hệ đối tác xuyên quốc gia phải mang lại lợi ích cho cả hai bên. Ông lập luận rằng các mô hình thành công nên củng cố cả cơ sở đào tạo gửi đi và cơ sở tiếp nhận. Ông cũng lưu ý rằng sinh viên phải được tiếp nhận chất lượng giảng dạy cao, thông tin rõ ràng về bằng cấp và sự hỗ trợ thích hợp trong suốt quá trình học tập.

Tại sao Vương quốc Anh lại tập trung vào Đông Nam Á?

Vương quốc Anh coi khu vực ASEAN là đối tác dài hạn quan trọng cho nghiên cứu, phát triển kỹ năng và giáo dục. Các tổ chức của Anh đã gắn kết sâu sắc với khu vực thông qua nhiều chương trình hợp tác và trao đổi sinh viên khác nhau.

Daley Middleton, người đứng đầu mảng thương mại tại Bộ Giáo dục Vương quốc Anh, đã nhấn mạnh quy mô khổng lồ của sự gắn kết hiện tại. Ông báo cáo rằng có hơn 39.000 sinh viên từ Đông Nam Á đã học tại các cơ sở giáo dục đại học của Vương quốc Anh trong năm học vừa qua. Điều này phản ánh nhiều thập kỷ hợp tác nghiên cứu và kết nối giữa con người với con người.

Nhiều trường đại học của Anh đã hoạt động tích cực trong khu vực, bao gồm Đại học Reading, Đại học Leeds, Đại học Liverpool, Đại học Newcastle, Goldsmiths và Liverpool Hope. Các tổ chức này đang làm việc với các đối tác địa phương để phát triển các chương trình chung đáp ứng nhu cầu của khu vực.

Vương quốc Anh và EU tiếp cận các mối quan hệ đối tác này như thế nào?

Mặc dù cả Vương quốc Anh và EU đều tìm cách thắt chặt quan hệ với ASEAN, họ sử dụng các khuôn khổ khác nhau để đạt được các mục tiêu này. Vương quốc Anh nhấn mạnh vào kinh nghiệm sâu rộng trong giáo dục xuyên quốc gia, trong khi EU sử dụng các gói tài trợ quy mô lớn để thúc đẩy sự kết nối.

Liên minh châu Âu quản lý chương trình SCOPE-HE, một phần của chiến lược Global Gateway của EU. Sáng kiến này nhằm xây dựng các kết nối đáng tin cậy và bao trùm thông qua đầu tư vào các lĩnh vực hàng hải, nghiên cứu và đổi mới. Chương trình diễn ra từ tháng 2 năm 2024 đến tháng 1 năm 2028 và được thực hiện bởi Nuffic với sự hợp tác của Cơ quan Trao đổi Học thuật Đức (DAAD).

Cách tiếp cận của Vương quốc Anh tập trung vào chất lượng và kinh nghiệm của các tổ chức. Daley Middleton lưu ý rằng mặc dù các trường đại học Anh cung cấp "chất lượng đẳng cấp thế giới", nhưng các quốc gia ASEAN có nhiều sự lựa chọn. Ông tuyên bố: "Dù chúng tôi [tại Vương quốc Anh] có tuyệt vời đến đâu, ASEAN không nhất thiết phải chọn duy nhất một đối tác, và chúng tôi rõ ràng khuyến khích mọi người ủng hộ cho các nhu cầu riêng của mình."

Góc nhìn từ mỗi bên

Các cuộc thảo luận tại Manila đã tiết lộ những quan điểm khác nhau về cách cấu trúc viện trợ quốc tế và giáo dục để mang lại lợi ích cho khu vực.

"Đến năm 2030, 39% các kỹ năng hiện nay sẽ không còn phù hợp nữa." Michelle Aguilar-Ong, Ủy viên Ủy ban Giáo dục Đại học Philippines

"Việc kinh tế xanh có thành công hay không sẽ không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng; nó sẽ thể hiện qua việc liệu đại dương của chúng ta có được bảo vệ, liệu các cộng đồng có trở nên vững mạnh hơn và liệu giới trẻ có những triển vọng thực sự hay không." Tiến sĩ Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Kết quả của các cuộc họp tại Manila sẽ được chính thức hóa thành Bản tóm tắt Chính sách Manila (Manila Policy Brief). Tài liệu này sẽ cung cấp các khuyến nghị có thể thực hiện được cho các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan để cải thiện sự hợp tác và hỗ trợ tăng trưởng bao trùm. Chương trình SCOPE-HE sẽ tiếp tục hoạt động tại khu vực cho đến khi kết thúc theo kế hoạch vào tháng 1 năm 2028.

Các câu hỏi thường gặp

"Kinh tế xanh" trong giáo dục là gì?
Nó đề cập đến giáo dục và đào tạo tập trung vào các ngành hàng hải bền vững, chẳng hạn như thủy sản, du lịch ven biển và năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Giáo dục xuyên quốc gia (TNE) là gì?
TNE liên quan đến việc cung cấp giáo dục đại học bởi một tổ chức từ quốc gia này cho sinh viên ở một quốc gia khác, thường thông qua các bằng cấp chung hoặc quan hệ đối tác địa phương.

Có bao nhiêu sinh viên Đông Nam Á học tập tại Vương quốc Anh?
Theo Bộ Giáo dục Vương quốc Anh, có hơn 39.000 sinh viên từ khu vực này đã học tại các cơ sở giáo dục đại học của Vương quốc Anh trong năm học vừa qua.

Nguồn

Đọc thêm →

Bài viết liên quan

Robot Race

Tesla chuyển trọng tâm sang mảng robot trong khi chờ đợi ngày ra mắt Tesla Optimus

Tesla đã chính thức chuyển đổi cơ sở tại Fremont để hỗ trợ lĩnh vực robot hình người, một động thái diễn ra sau khi nhanh chóng tháo dỡ các dây chuyền lắp ráp dòng sedan và SUV hạng sang. Sự chuyển dịch sang trọng tâm sản xuất mới này là yếu tố then chốt trong chiến lược của công ty liên quan đến ngày ra mắt Tesla Optimus và quá trình chuyển đổi dài hạn từ một nhà sản xuất ô tô thành một công ty AI và robot. Tesla đã hoàn tất việc tháo dỡ các dây chuyền lắp ráp Model S và Model X chỉ trong 46 ngày vào mùa hè này, theo Not a Tesla App . Elon Musk đã thông báo trong cuộc họp báo cáo thu nhập quý 3 năm 2026 rằng việc sản xuất sớm trên một dây chuyền sản lượng lớn đã bắt đầu tại Fremont, theo báo cáo từ Not a Tesla App . Công ty đặt mục tiêu năng lực sản xuất trong tương lai đạt 10 triệu đơn vị mỗi năm tại Giga Texas, theo Not a Tesla App . Tại sao Tesla ngừng sản xuất Model S và Model X? Tesla đã kết thúc việc sản xuất Model S và Model X vào tháng 4 sau khi Elon Musk quyết định chấm dứt cả hai dây chuyền vào tháng 1. Quyết định này được đưa ra cụ thể nhằm giải phóng không gian nhà máy và nguồn lực cho việc phát triển và sản xuất robot hình người Optimus. Việc tái cấu trúc nhà máy Fremont đã được hoàn tất nhanh chóng. Not a Tesla App đưa tin rằng công ty chỉ mất 46 ngày để tháo dỡ các dây chuyền xe hạng sang hiện có nhằm nhường chỗ cho quy trình lắp ráp robot mới. Mặc dù không gian đã được dọn trống để phục vụ robot, một số nhà quan sát đã đặt câu hỏi về sự cần thiết của động thái này. Electrek lưu ý rằng các nhà phê bình cho rằng ý tưởng từ bỏ các dây chuyền xe đã ổn định để chuyển sang một loại robot chưa sẵn sàng cho việc sử dụng đại trà là điều khó thuyết phục. Tình trạng sản xuất Optimus hiện nay như thế nào? Tesla đã bước vào các giai đoạn đầu của việc sản xuất thiết kế Optimus Gen 3. Công ty hiện đang sử dụng không gian mới được giải phóng tại Fremont để sản xuất những đơn vị mà họ coi là những sản phẩm đầu tiên đạt chất lượng sản xuất của robot hình người. Việc tăng tốc sản xuất dự kiến sẽ diễn ra dần dần thay vì ngay lập tức. Elon Musk mô tả đầu ra sẽ theo đường cong chữ S với "độ dốc nông" và sẽ "có chút gập ghềnh" vì sản phẩm này quá mới mẻ, theo Not a Tesla App . Tesla dự kiến sẽ mất ít nhất một năm để đạt được tốc độ sản xuất 20.000 đơn vị mỗi tuần. Sự chậm trễ này phần lớn là do những thay đổi đang diễn ra trong thiết kế cơ điện và nhu cầu cải thiện độ tin cậy cũng như độ bền tổng thể của robot. Tesla kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất robot như thế nào? Công ty đang thực hiện chiến lược mở rộng địa lý theo hai giai đoạn cho bộ phận robot của mình. Dây chuyền sản lượng lớn ban đầu nằm ở Fremont, nhưng mục tiêu dài hạn bao gồm các cơ sở lớn hơn nhiều tại Texas để đáp ứng nhu cầu khổng lồ toàn cầu. Tesla có kế hoạch xây dựng một dây chuyền sản xuất khổng lồ tại Giga Texas có khả năng sản xuất 10 triệu đơn vị mỗi năm. Hiện tại, dây chuyền tại Fremont đang được thiết lập để xử lý 1 triệu đơn vị mỗi năm, theo Not a Tesla App . Phần cứng cũng sẽ phát triển trong quá trình mở rộng quy mô này. Trong khi trọng tâm hiện tại là Gen 3, Tesla dự định sẽ chuyển sang thiết kế Gen 4 vào thời điểm năng lực của Giga Texas đi vào hoạt động đầy đủ. Khi nào robot sẽ có sẵn cho khách hàng? Người dùng công nghiệp sẽ nhận được robot trước công chúng. Tesla dự định triển khai Optimus trước tiên trong các môi trường mà nó có thể thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm hoặc lặp đi lặp lại, đòi hỏi phải vận hành liên tục 24/7. Lộ trình giao hàng ra bên ngoài vẫn còn vài năm nữa. Theo Not a Tesla App , những khách hàng công nghiệp và bên ngoài đầu tiên dự kiến sẽ không nhận được robot cho đến cuối năm 2027. Musk tin rằng công nghệ này sẽ đạt đến mức độ trưởng thành phù hợp để sử dụng trong gia đình vào giai đoạn sau của chu kỳ. Ông đã bày tỏ niềm tin về tiềm năng của sản phẩm trong cuộc họp báo cáo thu nhập. "Tôi vẫn tin chắc rằng Optimus sẽ là sản phẩm lớn nhất trên Trái đất," Musk cũng gợi ý rằng một video mới trình diễn robot thực hiện các nhiệm vụ không được lập trình trước có thể được phát hành trong vòng một hoặc hai tháng tới để chứng minh khả năng thực sự của nó. Trí thông minh của robot sẽ được nâng cấp như thế nào? Một cột mốc quan trọng đối với nền tảng Optimus bao gồm việc tích hợp chip AI5. Phần cứng mới này được thiết kế để cung cấp sức mạnh tính toán khổng lồ cần thiết để quản lý các chuyển động phức tạp của một cơ thể hình người. Chip AI5 dự kiến sẽ cung cấp sức mạnh tính toán gấp năm lần so với một máy tính AI4 sử dụng hai chip đầy đủ. Musk lưu ý rằng mức độ xử lý này là cần thiết vì robot phải xử lý nhiều bậc tự do hơn nhiều so với một phương tiện tiêu chuẩn, theo Not a Tesla App . Việc phát triển con chip này cũng đang được triển khai trong chuỗi cung ứng. Chip AI5 đã bước vào giai đoạn sản xuất thử nghiệm tại một cơ sở của Samsung ở Texas vào tháng trước, với kế hoạch sản xuất hàng loạt vào năm tới, và việc tích hợp vào Optimus dự kiến vào khoảng tháng 4 năm 2027. Điều gì đã xảy ra với phần mềm của Model S và X? Khi Tesla dần khép lại di sản của các dòng xe hạng sang, Elon Musk đã hứa sẽ "mở mã nguồn" (open source) cho Model S và Model X. Ông đang sử dụng đợt phát hành trước đó của dòng Roadster nguyên bản làm bản thiết kế cho sáng kiến này. Tuy nhiên, có sự bất đồng đáng kể liên quan đến ý nghĩa thực sự của "mở mã nguồn" trong bối cảnh này. Electrek báo cáo rằng đợt phát hành Roadster trước đó của Tesla thiếu các giấy phép mã nguồn mở thực sự, chỉ cung cấp tuyên bố miễn trừ trách nhiệm pháp lý thay vì quyền sao chép hoặc sửa đổi tác phẩm. Bản phát hành Roadster chỉ bao gồm một vài tệp nhỏ, bao gồm các tệp cơ sở dữ liệu CAN và một số phần mềm chẩn đoán. Nó không bao gồm các thành phần quan trọng như tệp CAD, bản vẽ cơ khí hoặc mã nguồn firmware, theo Electrek . Nếu Tesla làm theo mô hình tương tự cho Model S và X, bản phát hành có thể chỉ bao gồm các công cụ chẩn đoán và tài liệu phụ trợ thay vì các tệp kỹ thuật cốt lõi cho phép những người khác thực sự học hỏi từ nền tảng này. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Một số cột mốc quan trọng sẽ quyết định sự thành công của bước chuyển mình sang lĩnh vực robot của Tesla trong những tháng và năm tới: Một video trình diễn mới tiềm năng về việc Optimus thực hiện các nhiệm vụ không được lập trình trước dự kiến sẽ xuất hiện trong vòng hai tháng tới. Tesla đặt mục tiêu giải quyết các vấn đề lớn về AI và độ tin cậy cơ điện vào cuối năm 2026. Việc sản xuất hàng loạt chip AI5 được lên kế hoạch vào năm 2026 để hỗ trợ việc tích hợp robot vào năm 2027. Các đợt giao hàng công nghiệp đầu tiên của Optimus được lên lịch vào cuối năm 2027. Câu hỏi thường gặp Khi nào tôi có thể mua robot Tesla Optimus? Người tiêu dùng cá nhân không nên mong đợi mua được robot để sử dụng tại nhà trong tương lai gần. Tesla đang nhắm mục tiêu vào các khách hàng công nghiệp trước, với việc giao hàng dự kiến bắt đầu vào cuối năm 2027. Tesla có thực sự đang mở mã nguồn Model S và X không? Mặc dù Elon Musk đã hứa sẽ mở mã nguồn các mẫu xe này, nhưng các nhà phê bình lập luận rằng đợt phát hành "mở mã nguồn" trước đó của dòng Roadster của Tesla thiếu các giấy phép pháp lý cần thiết và các tệp kỹ thuật cốt lõi để được coi là đạt tiêu chuẩn. Tại sao Tesla ngừng sản xuất Model S? Tesla đã kết thúc việc sản xuất Model S và Model X vào tháng 4 để tái sử dụng không gian nhà máy. Không gian này đang được sử dụng để xây dựng các dây chuyền lắp ráp robot Optimus sản lượng lớn mới. Mô tả Meta SEO: Tesla đã bắt đầu sản xuất robot Optimus tại Fremont, thay thế các dây chuyền Model S và X. Tìm hiểu về lộ trình sản xuất và ngày ra mắt Tesla Optimus. URL Slug: tesla-optimus-production-fremont-model-s-x-discontinued

Kenji Arai·18:00 27.10.2026

South Asia

Sri Lanka và Maldives đưa nội dung biến đổi khí hậu vào giảng dạy nhằm ứng phó rủi ro kinh tế

Vào tháng 10 năm 2026, các nhà giáo dục tại Sri Lanka và Maldives đã bắt đầu tích hợp giáo dục về biến đổi khí hậu vào các môn học tiêu chuẩn tại trường học để chuẩn bị cho học sinh trước những biến đổi của môi trường. Sáng kiến đào tạo này nhằm mục đích đưa kiến thức về khí hậu vượt ra khỏi các lớp khoa học để đưa vào toán học, ngôn ngữ và các môn khoa học xã hội nhằm xây dựng khả năng phục hồi cho cộng đồng. Theo UNESCO , tổ chức này đã đào tạo 49 giáo viên tại cả hai quốc gia vào tháng 10 năm 2026 để triển khai các khung khí hậu mới. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế , tình trạng căng thẳng do nhiệt có thể gây ra tổn thất kinh tế hàng năm lên tới 26,6 tỷ USD tại hai quốc gia này vào năm 2040. Các chuyên gia cho rằng Maldives có thể trở nên 80% không thể cư trú được trong vòng 50 năm tới do mực nước biển dâng cao, theo báo cáo của Associated Press . Tại sao các giáo viên đang thay đổi cách dạy? Các giáo viên đang áp dụng những phương pháp mới vì biến đổi khí hậu không còn là một mối đe dọa xa vời mà là thực tế hàng ngày ảnh hưởng đến công việc và sự an toàn. Báo cáo của UNESCO lưu ý rằng mặc dù 53% chương trình giảng dạy quốc gia có đề cập đến biến đổi khí hậu, nhưng hiệu quả của giáo dục này phụ thuộc vào việc liệu giáo viên có được trang bị đầy đủ để xử lý vấn đề hay không. Bằng cách sử dụng Khung Năng lực Biến đổi Khí hậu dành cho Nhà giáo dục, các giảng viên đang học cách kết nối các vấn đề môi trường với các kịch bản thực tế. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu về khoa học khí hậu, công lý và tư duy hệ thống. Nó cũng giải quyết "cảm xúc khí hậu", giúp những người trẻ quản lý sự lo âu thường đi kèm khi thảo luận về các cuộc khủng hoảng môi trường. Các buổi đào tạo được tổ chức tại Colombo và Malé tập trung vào công việc liên ngành. Điều này có nghĩa là một giáo viên toán có thể sử dụng dữ liệu khí hậu cho các bài thống kê, trong khi một giáo viên ngôn ngữ có thể sử dụng các văn bản về môi trường để luyện đọc hiểu. Phương pháp này đảm bảo rằng kiến thức về khí hậu trở thành một kỹ năng nền tảng thay vì chỉ là một chủ đề phụ. Biến đổi khí hậu sẽ gây thiệt hại bao nhiêu cho các nền kinh tế này? Hệ quả kinh tế của việc nhiệt độ tăng cao được dự báo sẽ rất lớn đối với cả hai quốc gia. Tổ chức Lao động Quốc tế cảnh báo rằng căng thẳng do nhiệt có thể khiến Sri Lanka và Maldives mất tổng cộng 26,6 tỷ USD mỗi năm vào năm 2040. Phân tích các tổn thất hàng năm dự kiến này bao gồm: 26 tỷ USD tại Sri Lanka. 576 triệu USD tại Maldives. Về mặt lao động, nghiên cứu cho thấy việc giảm thời gian làm việc có thể dẫn đến mất 147.000 công việc tương đương toàn thời gian tại hai quốc gia vào năm 2040. Sri Lanka sẽ chiếm khoảng 145.000 trong số các tổn thất này, trong khi Maldives sẽ mất 2.400 công việc, theo Tổ chức Lao động Quốc tế . Các lĩnh vực khác nhau đối mặt với các mức độ rủi ro khác nhau. Nông nghiệp được dự báo sẽ là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất tại Sri Lanka. Tại Maldives, các lĩnh vực dịch vụ và xây dựng phải đối mặt với áp lực lớn nhất từ việc sụt giảm năng suất do liên quan đến nhiệt độ. Các nhà hoạt động địa phương nhìn nhận tình hình như thế nào? Trong khi các trường học tập trung vào giáo dục dài hạn, các nhà hoạt động trẻ tuổi tại Maldives đang tham gia vào các hành động trực tiếp ngay lập tức. Các nhóm như Project ThimaaVeshi và Ripple đang giải quyết các vấn đề như xói mòn bờ biển, ô nhiễm nhựa và sự hủy hoại hệ sinh thái thông qua việc lấn biển. Tại Thành phố Addu, các nhà hoạt động đã biểu tình phản đối các dự án lấn biển đe dọa các vùng đất ngập nước rừng ngập mặn được bảo vệ trong khu dự trữ sinh quyển của UNESCO. Một số người biểu tình thậm chí đã dùng sơn xịt để dán nhãn các vùng đất lấn biển là "ECOCIDE" (Hủy diệt sinh thái). Những người trẻ này lập luận rằng thiệt hại môi trường đang diễn ra quá nhanh khiến các biện pháp bảo vệ hiện tại không kịp đáp ứng. Associated Press đưa tin rằng các nhóm này muốn thoát khỏi cảm giác bất lực. Họ đặt mục tiêu giáo dục bạn bè về quyền được sống trong môi trường lành mạnh và đảm bảo thế hệ tiếp theo được chuẩn bị để bảo vệ hòn đảo của mình. Góc nhìn từ mỗi phía Có một sự căng thẳng rõ rệt giữa các mục tiêu phát triển của chính phủ Maldives và các ưu tiên của những người trẻ yêu môi trường. Sự bất đồng này tập trung vào việc nên ưu tiên bảo vệ môi trường đến mức nào so với việc mở rộng kinh tế. Quan điểm của chính phủ, được thể hiện qua Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu Ali Shareef, cho rằng quan điểm của giới trẻ có thể thiếu sự trưởng thành cần thiết cho các chính sách cấp cao. Ông đã phát biểu tại một diễn đàn công cộng vào năm ngoái rằng "người trẻ có quá nhiều cảm xúc và không thể tin tưởng giao phó việc ra quyết định". Ngoài ra, chính phủ vẫn duy trì quan điểm rằng đôi khi sự hy sinh là cần thiết cho sự phát triển quốc gia. Ngược lại, các nhà hoạt động trẻ lập luận rằng họ đang bảo vệ chính sự tồn tại của mình. Yania Hussain Ishan, đồng sáng lập nhóm Barnacles, giải thích động lực đằng sau công việc của họ: Bối cảnh của những rủi ro khí hậu này là gì? Maldives và Sri Lanka nằm trong số những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước biến đổi khí hậu. Maldives, một quốc gia đảo nằm ở phía nam Ấn Độ, đang đối mặt với mối đe dọa sinh tồn từ mực nước biển dâng cao. Các chuyên gia được Associated Press trích dẫn dự đoán rằng quốc gia này có thể trở nên 80% không thể cư trú được trong vòng 50 năm tới. Lịch sử của những thách thức này bao gồm: 2021: Một khảo sát của UNESCO cho thấy chỉ có 53% chương trình giảng dạy quốc gia trên toàn thế giới bao gồm biến đổi khí hậu. 2023: Căng thẳng tại nơi làm việc liên quan đến nhiệt độ đã gây ra những tổn thất đáng kể về GDP và thời gian làm việc ở cả hai nước so với giai đoạn 1985–2014, theo Tổ chức Lao động Quốc tế . Tháng 10 năm 2026: Chương trình đào tạo giáo viên quy mô lớn đã được khởi động để thu hẹp khoảng cách giữa khoa học khí hậu và việc học tập trên lớp. Những sự kiện này cho thấy một sự chuyển dịch từ việc coi biến đổi khí hậu là một vấn đề của tương lai sang việc coi đó là một cuộc khủng hoảng kinh tế và xã hội tức thời. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Trọng tâm trước mắt sẽ là việc triển khai các kế hoạch bài giảng mới được phát triển bởi 49 giáo viên đã qua đào tạo. Các nhà giáo dục này sẽ bắt đầu thử nghiệm các phương pháp tiếp cận mới tại các trường học tương ứng của họ trên khắp Sri Lanka và Maldives. Trong tương lai, quan hệ đối tác giữa UNESCO , UNU-IAS và K-eco có kế hoạch tiếp tục xây dựng dựa trên các sáng kiến phát triển chuyên môn cho giáo viên và kiến thức về khí hậu. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng khung chương trình tới nhiều trường học hơn trong khu vực. Đối với lực lượng lao động, Tổ chức Lao động Quốc tế khuyến nghị rằng các chính phủ và người sử dụng lao động phải sớm phát triển các giải pháp thực tế. Các giải pháp này bao gồm điều chỉnh giờ làm việc, cung cấp các thiết bị làm mát và tăng cường các tiêu chuẩn an toàn lao động để giảm thiểu mức tổn thất dự kiến 26,6 tỷ USD. Câu hỏi thường gặp (FAQ) Căng thẳng do nhiệt sẽ gây thiệt hại bao nhiêu cho Sri Lanka và Maldives vào năm 2040? Tổng tổn thất GDP hàng năm cho cả hai quốc gia dự kiến sẽ đạt khoảng 26,6 tỷ USD vào năm 2040, theo Tổ chức Lao động Quốc tế. Các giáo viên ở Sri Lanka và Maldives đang học gì? Các giáo viên đang học cách tích hợp khoa học khí hậu, công lý và "cảm xúc khí hậu" vào các môn học như toán, khoa học và ngôn ngữ bằng cách sử dụng khung C³FE. Tại sao thanh niên ở Maldives lại biểu tình? Các nhà hoạt động trẻ đang biểu tình chống lại các dự án lấn biển gây tổn hại đến các hệ sinh thái được bảo vệ và đang vận động cho các biện pháp bảo vệ tốt hơn trước tình trạng mực nước biển dâng cao. Mô tả Meta SEO: Các giáo viên ở Sri Lanka và Maldives đang tích hợp giáo dục khí hậu vào tất cả các môn học để chống lại tình trạng căng thẳng do nhiệt tăng cao và các mối đe dọa từ mực nước biển dâng. URL Slug: sri-lanka-maldives-climate-education-teachers

Arjun Mehta·12:00 07.11.2026

Southeast Asia

Chất thải khai thác khoáng sản độc hại lan rộng tại khu vực biên giới Thái Lan - Campuchia

Các quan chức Thái Lan đang triển khai các cuộc đàm phán ngoại giao cấp cao nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm kim loại nặng nghiêm trọng tại các con sông xuyên biên giới, một cuộc khủng hoảng đang tác động đến các vùng biên giới Thái Lan - Campuchia và các tỉnh miền Bắc Thái Lan. Vào ngày 12 tháng 11 năm 2026, Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow đã đến Naypyidaw để gặp Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing nhằm yêu cầu các giải pháp cho dòng nước độc hại chảy từ các khu khai thác mỏ ở thượng nguồn. Nồng độ thạch tín (arsenic) ở sông Sai đạt mức 0,3 miligam/lít, cao gấp 30 lần tiêu chuẩn quốc gia của Thái Lan, theo Streamline Feed . Nhập khẩu quặng antimon của Thái Lan đã tăng vọt từ 76 tấn năm 2023 lên 68.919 tấn vào năm 2025, theo dữ liệu chính thức được UA.News trích dẫn. Nông dân tại 39 ngôi làng đang sử dụng nước từ các con sông Sai và Ruak bị ô nhiễm để tưới tiêu cho 60.500 rai ruộng lúa, theo Streamline Feed . Tại sao các con sông ở miền Bắc Thái Lan bị ô nhiễm? Các nhà chức trách nghi ngờ rằng các hoạt động khai thác mỏ không được kiểm soát tại bang Shan của Myanmar đang làm rò rỉ kim loại nặng vào các con sông Kok, Sai và Ruak. Những dòng chảy này đổ vào sông Mekong, làm lan truyền độc tố qua biên giới. Mặc dù các quan chức Thái Lan chưa xác định được nguồn cụ thể cho đợt gia tăng ô nhiễm mới nhất, họ tin rằng hoạt động đào bới ở thượng nguồn chính là thủ phạm. Các nhóm môi trường cáo buộc rằng các công ty Trung Quốc đang vận hành các hoạt động khai thác này tại Myanmar. Vấn đề trở nên phức tạp vì nhiều địa điểm khai thác nghi vấn nằm trong các vùng lãnh thổ mà chính phủ Myanmar không kiểm soát hoàn toàn. Điều này khiến việc thực thi pháp luật và giám sát trở nên cực kỳ khó khăn cho cả hai quốc gia. Tình trạng ô nhiễm đã gây ra những gián đoạn vật lý. Vào ngày 5 tháng 11 năm 2026, dòng nước đục ngầu ở sông Sai đã làm quá tải các bộ lọc tại một nhà máy xử lý ở Mae Sai, Chiang Rai. Sự cố này đã làm gián đoạn nguồn cung cấp nước uống cho cư dân địa phương cho đến khi nhà máy hoạt động trở lại bình thường hai ngày sau đó, theo báo cáo của Streamline Feed . Chính phủ hai nước nhìn nhận cuộc khủng hoảng này như thế nào? Thái Lan đang thúc đẩy sự can thiệp ngay lập tức và chia sẻ dữ liệu tốt hơn để bảo vệ người dân và ngành nông nghiệp của mình. Chính phủ Thái Lan cũng đang hướng tới hợp tác quốc tế để quản lý các hậu quả môi trường từ ngành công nghiệp khai khoáng. "Thái Lan sẽ tìm kiếm hành động khẩn cấp từ Myanmar đối với tình trạng nghi ngờ ô nhiễm khai thác mỏ ở các con sông xuyên biên giới sau khi nồng độ thạch tín tăng vọt lên gấp 30 lần tiêu chuẩn của Thái Lan, đe dọa nguồn nước uống và đất canh tác ở miền Bắc đất nước." Các quan chức Myanmar đã bày tỏ sự sẵn lòng hợp tác, mặc dù họ vẫn chưa đưa ra những bình luận cụ thể về mức độ ô nhiễm. Theo Naewna , Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing đã chào đón phái đoàn Thái Lan và cho biết sẵn sàng hỗ trợ các vấn đề liên quan đến biên giới gây ảnh hưởng đến cả hai nước. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một khoảng cách về thông tin. Người phát ngôn Chính phủ, Ekapop Pienpasat, lưu ý rằng trong khi các nhà chức trách Thái Lan đã tìm thấy những vấn đề nghiêm trọng, Myanmar vẫn chưa tiến hành kiểm tra riêng hoặc chia sẻ dữ liệu với cư dân địa phương. Sự thiếu minh bạch này làm phức tạp hóa việc tạo ra một phản ứng thống nhất. Mối liên hệ giữa khai thác mỏ và ô nhiễm là gì? Tình trạng ô nhiễm gắn liền với sự gia tăng mạnh mẽ trong thương mại các khoáng sản thiết yếu. Antimon, một loại khoáng sản màu bạc được sử dụng trong các ngành quốc phòng, hàng không vũ trụ và bán dẫn, là một phần chính của hoạt động thương mại này. Một lượng lớn các khoáng sản này được nhập khẩu từ Myanmar vào Thái Lan và sau đó thường xuyên được bán lại cho Trung Quốc. Các hoạt động khai thác mỏ ở Myanmar, đặc biệt là ở bang Karen, đã trở nên công nghiệp hóa cao độ. Theo Mongabay , các hoạt động này thường có sự tham gia của các nhà đầu tư Trung Quốc, những người cung cấp thiết bị và tạo điều kiện cho việc bán hàng. Trong nhiều trường hợp, việc chế biến các khoáng sản này thậm chí còn gây hại cho môi trường hơn cả việc khai thác thực tế. Quy mô kinh tế là rất lớn. Hồ sơ chính thức cho thấy nhập khẩu quặng antimon của Thái Lan đã nhảy vọt từ 76 tấn năm 2023 lên 68.919 tấn vào năm 2025. Sự tăng trưởng nhanh chóng trong thương mại khoáng sản này trùng khớp với mức độ gia tăng của thạch tín, cadmium và chì được tìm thấy trong các con sông Kok, Sai và Ruak. Thái Lan đang bảo vệ nguồn nước của mình như thế nào? Thái Lan đang triển khai cả các biện pháp kỹ thuật và ngân sách để giảm thiểu tác động đến người dân. Cơ quan cấp nước đã chi hơn 26 triệu baht cho việc châm hóa chất và cải tiến quy trình kể từ tháng 3 năm 2025 để xử lý nước bị ô nhiễm. Kế hoạch dài hạn bao gồm việc chuyển dịch khỏi các nguồn nước bị ô nhiễm nhất. Đối với năm tài chính 2027, Cơ quan Cấp nước Tỉnh đã yêu cầu ngân sách 2.248 triệu baht. Số tiền này nhằm mục đích chuyển đổi việc lấy nước thô từ sông Kok sang sông Lao và xây dựng một trạm sản xuất mới trong khoảng từ năm 2027 đến 2029, theo Streamline Feed . Thái Lan cũng đang tìm kiếm sự giúp đỡ từ Trung Quốc. Một bản ghi nhớ (MOU) dự kiến sẽ được ký kết để hỗ trợ một phòng thí nghiệm chuyên dụng tại Đại học Mae Fah Luang. Phòng thí nghiệm này sẽ tập trung vào việc kiểm tra các độc tố môi trường để hiểu rõ hơn và giải quyết các vấn đề chất lượng nước ở Chiang Rai và các khu vực phía Bắc. Ai là người bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi ô nhiễm sông? Cuộc khủng hoảng tác động đến cả sức khỏe con người và nền kinh tế khu vực. Tại miền Bắc Thái Lan, hàng chục nghìn hộ gia đình phụ thuộc vào hệ thống nước lấy từ các con sông này. Mặc dù một số nguồn cung cấp đã qua xử lý vẫn nằm trong giới hạn an toàn, nhưng nước thô vẫn tiềm ẩn rủi ro cao. Nông nghiệp là nạn nhân chính của tình trạng ô nhiễm. Nông dân tại 39 ngôi làng đang tưới tiêu cho khoảng 60.500 rai ruộng lúa bằng nước từ sông Sai và Ruak. Một báo cáo riêng biệt từ USDA lưu ý rằng diện tích tưới tiêu rộng lớn hơn lấy nước từ các con sông này có thể lên tới 133.231 rai, ảnh hưởng đến một phần khổng lồ sản lượng thực phẩm địa phương. Ô nhiễm cũng đe dọa an ninh lương thực. Các kim loại nặng như thạch tín và chì có thể xâm nhập vào chuỗi thức ăn thông qua các loài động vật thủy sinh và nông sản. Mặc dù một số mẫu thử gần đây tại Chiang Rai đạt tiêu chuẩn sức khỏe cộng đồng, nhưng sự hiện diện dai dẳng của các chất ô nhiễm trong trầm tích sông vẫn là mối nguy hiểm lâu dài đối với hệ sinh thái. Tiến trình ngoại giao sẽ diễn ra như thế nào tiếp theo? Trọng tâm trước mắt là thiết lập các kênh liên lạc chính thức giữa hai quốc gia. Thái Lan và Myanmar đã đồng ý thành lập một nhóm công tác chung chuyên trách việc giám sát chất lượng nước. Cuộc họp đầu tiên của nhóm này dự kiến diễn ra vào cuối tháng 11 năm 2026. Thái Lan cũng có kế hoạch yêu cầu sự cho phép chính thức từ Myanmar để lắp đặt các thiết bị giám sát trực tiếp ở thượng nguồn trong lãnh thổ Myanmar. Điều này sẽ cho phép các nhà khoa học Thái Lan phát hiện các đợt ô nhiễm tăng đột biến trước khi chúng vượt qua biên giới. Ngoài ra, các nhà lãnh đạo Thái Lan sẽ tìm cách thảo luận về chuỗi cung ứng khoáng sản với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường trong chuyến thăm Thái Lan của ông vào ngày 13–14 tháng 11. Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc cũng đang tham gia. Một chương trình với Cục Kiểm soát Ô nhiễm của Thái Lan hiện đang hoạt động và dự kiến sẽ kéo dài đến tháng 3 năm 2027 để hỗ trợ quản lý môi trường. Các câu hỏi thường gặp Nguyên nhân gây ra thạch tín trong các con sông ở Thái Lan là gì? Các quan chức nghi ngờ rằng các hoạt động khai thác mỏ ở thượng nguồn tại bang Shan của Myanmar đang làm rò rỉ kim loại nặng vào hệ thống sông ngòi. Nồng độ thạch tín cao đến mức nào? Các xét nghiệm gần đây ở sông Sai cho thấy nồng độ thạch tín ở mức 0,3 miligam/lít, cao gấp 30 lần tiêu chuẩn an toàn của Thái Lan. Nước có an toàn để uống không? Mặc dù một số nhà máy xử lý đã gặp khó khăn trong việc lọc nước, một số báo cáo cho thấy nguồn cung cấp đã qua xử lý vẫn nằm trong giới hạn an toàn, mặc dù rủi ro vẫn ở mức cao.

Sara Lindqvist·14:00 13.11.2026