Sri Lanka và Maldives đưa nội dung biến đổi khí hậu vào giảng dạy nhằm ứng phó rủi ro kinh tế

Arjun Mehta12:00 07.11.20269 phút đọc

Vào tháng 10 năm 2026, các nhà giáo dục tại Sri Lanka và Maldives đã bắt đầu tích hợp giáo dục về biến đổi khí hậu vào các môn học tiêu chuẩn tại trường học để chuẩn bị cho học sinh trước những biến đổi của môi trường. Sáng kiến đào tạo này nhằm mục đích đưa kiến thức về khí hậu vượt ra khỏi các lớp khoa học để đưa vào toán học, ngôn ngữ và các môn khoa học xã hội nhằm xây dựng khả năng phục hồi cho cộng đồng.

Theo UNESCO, tổ chức này đã đào tạo 49 giáo viên tại cả hai quốc gia vào tháng 10 năm 2026 để triển khai các khung khí hậu mới.
Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, tình trạng căng thẳng do nhiệt có thể gây ra tổn thất kinh tế hàng năm lên tới 26,6 tỷ USD tại hai quốc gia này vào năm 2040.
Các chuyên gia cho rằng Maldives có thể trở nên 80% không thể cư trú được trong vòng 50 năm tới do mực nước biển dâng cao, theo báo cáo của Associated Press.

Tại sao các giáo viên đang thay đổi cách dạy?

Các giáo viên đang áp dụng những phương pháp mới vì biến đổi khí hậu không còn là một mối đe dọa xa vời mà là thực tế hàng ngày ảnh hưởng đến công việc và sự an toàn. Báo cáo của UNESCO lưu ý rằng mặc dù 53% chương trình giảng dạy quốc gia có đề cập đến biến đổi khí hậu, nhưng hiệu quả của giáo dục này phụ thuộc vào việc liệu giáo viên có được trang bị đầy đủ để xử lý vấn đề hay không.

Bằng cách sử dụng Khung Năng lực Biến đổi Khí hậu dành cho Nhà giáo dục, các giảng viên đang học cách kết nối các vấn đề môi trường với các kịch bản thực tế. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu về khoa học khí hậu, công lý và tư duy hệ thống. Nó cũng giải quyết "cảm xúc khí hậu", giúp những người trẻ quản lý sự lo âu thường đi kèm khi thảo luận về các cuộc khủng hoảng môi trường.

Các buổi đào tạo được tổ chức tại Colombo và Malé tập trung vào công việc liên ngành. Điều này có nghĩa là một giáo viên toán có thể sử dụng dữ liệu khí hậu cho các bài thống kê, trong khi một giáo viên ngôn ngữ có thể sử dụng các văn bản về môi trường để luyện đọc hiểu. Phương pháp này đảm bảo rằng kiến thức về khí hậu trở thành một kỹ năng nền tảng thay vì chỉ là một chủ đề phụ.

Biến đổi khí hậu sẽ gây thiệt hại bao nhiêu cho các nền kinh tế này?

Hệ quả kinh tế của việc nhiệt độ tăng cao được dự báo sẽ rất lớn đối với cả hai quốc gia. Tổ chức Lao động Quốc tế cảnh báo rằng căng thẳng do nhiệt có thể khiến Sri Lanka và Maldives mất tổng cộng 26,6 tỷ USD mỗi năm vào năm 2040.

Phân tích các tổn thất hàng năm dự kiến này bao gồm:

26 tỷ USD tại Sri Lanka.
576 triệu USD tại Maldives.

Về mặt lao động, nghiên cứu cho thấy việc giảm thời gian làm việc có thể dẫn đến mất 147.000 công việc tương đương toàn thời gian tại hai quốc gia vào năm 2040. Sri Lanka sẽ chiếm khoảng 145.000 trong số các tổn thất này, trong khi Maldives sẽ mất 2.400 công việc, theo Tổ chức Lao động Quốc tế.

Các lĩnh vực khác nhau đối mặt với các mức độ rủi ro khác nhau. Nông nghiệp được dự báo sẽ là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất tại Sri Lanka. Tại Maldives, các lĩnh vực dịch vụ và xây dựng phải đối mặt với áp lực lớn nhất từ việc sụt giảm năng suất do liên quan đến nhiệt độ.

Các nhà hoạt động địa phương nhìn nhận tình hình như thế nào?

Trong khi các trường học tập trung vào giáo dục dài hạn, các nhà hoạt động trẻ tuổi tại Maldives đang tham gia vào các hành động trực tiếp ngay lập tức. Các nhóm như Project ThimaaVeshi và Ripple đang giải quyết các vấn đề như xói mòn bờ biển, ô nhiễm nhựa và sự hủy hoại hệ sinh thái thông qua việc lấn biển.

Tại Thành phố Addu, các nhà hoạt động đã biểu tình phản đối các dự án lấn biển đe dọa các vùng đất ngập nước rừng ngập mặn được bảo vệ trong khu dự trữ sinh quyển của UNESCO. Một số người biểu tình thậm chí đã dùng sơn xịt để dán nhãn các vùng đất lấn biển là "ECOCIDE" (Hủy diệt sinh thái). Những người trẻ này lập luận rằng thiệt hại môi trường đang diễn ra quá nhanh khiến các biện pháp bảo vệ hiện tại không kịp đáp ứng.

Associated Press đưa tin rằng các nhóm này muốn thoát khỏi cảm giác bất lực. Họ đặt mục tiêu giáo dục bạn bè về quyền được sống trong môi trường lành mạnh và đảm bảo thế hệ tiếp theo được chuẩn bị để bảo vệ hòn đảo của mình.

Góc nhìn từ mỗi phía

Có một sự căng thẳng rõ rệt giữa các mục tiêu phát triển của chính phủ Maldives và các ưu tiên của những người trẻ yêu môi trường. Sự bất đồng này tập trung vào việc nên ưu tiên bảo vệ môi trường đến mức nào so với việc mở rộng kinh tế.

Quan điểm của chính phủ, được thể hiện qua Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu Ali Shareef, cho rằng quan điểm của giới trẻ có thể thiếu sự trưởng thành cần thiết cho các chính sách cấp cao. Ông đã phát biểu tại một diễn đàn công cộng vào năm ngoái rằng "người trẻ có quá nhiều cảm xúc và không thể tin tưởng giao phó việc ra quyết định". Ngoài ra, chính phủ vẫn duy trì quan điểm rằng đôi khi sự hy sinh là cần thiết cho sự phát triển quốc gia.

Ngược lại, các nhà hoạt động trẻ lập luận rằng họ đang bảo vệ chính sự tồn tại của mình. Yania Hussain Ishan, đồng sáng lập nhóm Barnacles, giải thích động lực đằng sau công việc của họ:

Bối cảnh của những rủi ro khí hậu này là gì?

Maldives và Sri Lanka nằm trong số những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước biến đổi khí hậu. Maldives, một quốc gia đảo nằm ở phía nam Ấn Độ, đang đối mặt với mối đe dọa sinh tồn từ mực nước biển dâng cao. Các chuyên gia được Associated Press trích dẫn dự đoán rằng quốc gia này có thể trở nên 80% không thể cư trú được trong vòng 50 năm tới.

Lịch sử của những thách thức này bao gồm:

2021: Một khảo sát của UNESCO cho thấy chỉ có 53% chương trình giảng dạy quốc gia trên toàn thế giới bao gồm biến đổi khí hậu.

2023: Căng thẳng tại nơi làm việc liên quan đến nhiệt độ đã gây ra những tổn thất đáng kể về GDP và thời gian làm việc ở cả hai nước so với giai đoạn 1985–2014, theo Tổ chức Lao động Quốc tế.

Tháng 10 năm 2026: Chương trình đào tạo giáo viên quy mô lớn đã được khởi động để thu hẹp khoảng cách giữa khoa học khí hậu và việc học tập trên lớp.

Những sự kiện này cho thấy một sự chuyển dịch từ việc coi biến đổi khí hậu là một vấn đề của tương lai sang việc coi đó là một cuộc khủng hoảng kinh tế và xã hội tức thời.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Trọng tâm trước mắt sẽ là việc triển khai các kế hoạch bài giảng mới được phát triển bởi 49 giáo viên đã qua đào tạo. Các nhà giáo dục này sẽ bắt đầu thử nghiệm các phương pháp tiếp cận mới tại các trường học tương ứng của họ trên khắp Sri Lanka và Maldives.

Trong tương lai, quan hệ đối tác giữa UNESCO, UNU-IAS và K-eco có kế hoạch tiếp tục xây dựng dựa trên các sáng kiến phát triển chuyên môn cho giáo viên và kiến thức về khí hậu. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng khung chương trình tới nhiều trường học hơn trong khu vực.

Đối với lực lượng lao động, Tổ chức Lao động Quốc tế khuyến nghị rằng các chính phủ và người sử dụng lao động phải sớm phát triển các giải pháp thực tế. Các giải pháp này bao gồm điều chỉnh giờ làm việc, cung cấp các thiết bị làm mát và tăng cường các tiêu chuẩn an toàn lao động để giảm thiểu mức tổn thất dự kiến 26,6 tỷ USD.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Căng thẳng do nhiệt sẽ gây thiệt hại bao nhiêu cho Sri Lanka và Maldives vào năm 2040?
Tổng tổn thất GDP hàng năm cho cả hai quốc gia dự kiến sẽ đạt khoảng 26,6 tỷ USD vào năm 2040, theo Tổ chức Lao động Quốc tế.

Các giáo viên ở Sri Lanka và Maldives đang học gì?
Các giáo viên đang học cách tích hợp khoa học khí hậu, công lý và "cảm xúc khí hậu" vào các môn học như toán, khoa học và ngôn ngữ bằng cách sử dụng khung C³FE.

Tại sao thanh niên ở Maldives lại biểu tình?
Các nhà hoạt động trẻ đang biểu tình chống lại các dự án lấn biển gây tổn hại đến các hệ sinh thái được bảo vệ và đang vận động cho các biện pháp bảo vệ tốt hơn trước tình trạng mực nước biển dâng cao.

Mô tả Meta SEO: Các giáo viên ở Sri Lanka và Maldives đang tích hợp giáo dục khí hậu vào tất cả các môn học để chống lại tình trạng căng thẳng do nhiệt tăng cao và các mối đe dọa từ mực nước biển dâng.

URL Slug: sri-lanka-maldives-climate-education-teachers

Nguồn

Đọc thêm →

Bài viết liên quan

Southeast Asia

An ninh năng lượng biến động khi Indonesia cắt giảm cung cấp khí đốt cho Singapore nhằm phản đối các quy định xuất khẩu

Indonesia đã bắt đầu cắt giảm xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang Singapore vào ngày 24 tháng 10 năm 2024 nhằm ưu tiên an ninh năng lượng và nhu cầu công nghiệp trong nước. Động thái này bao gồm việc cắt giảm nguồn cung từ cả khu vực Natuna và Sumatra để đảm bảo nguồn khí ổn định cho hoạt động sản xuất điện và các lĩnh vực hóa dầu của chính Indonesia. Quyết định này đánh dấu một sự thay đổi trong động lực năng lượng khu vực khi Jakarta tìm cách tăng cường năng lực hạ nguồn trong nước. Lượng khí bị cắt giảm là bao nhiêu và từ đâu? Tổng lượng giảm cung cấp khí đốt lên tới 31 tỷ đơn vị nhiệt Anh mỗi ngày (BBTUD) . Sự sụt giảm này được chia đều giữa hai khu vực sản xuất chính của Indonesia để phục vụ nhu cầu nội địa thay vì thị trường nước ngoài. Theo Straits Times , chi tiết cụ thể về các đợt cắt giảm như sau: 15 BBTUD từ các mỏ khí Natuna. 16 BBTUD từ khu vực Sumatra, cụ thể là mỏ khí Jambi Merang. Người đứng đầu cơ quan quản lý dầu khí thượng nguồn của Indonesia, SKK Migas, ông Djoko Siswanto, đã xác nhận những con số này. Ông cho biết việc cắt giảm sẽ chỉ ảnh hưởng đến Singapore vì cơ sở hạ tầng đường ống hiện có kết nối trực tiếp các mỏ cụ thể đó với quốc đảo này. Theo Straits Times , lượng khí được chuyển hướng từ Natuna sẽ hỗ trợ hoạt động của công ty điện lực nhà nước PLN tại Batam, trong khi nguồn cung từ Sumatra sẽ được chuyển hướng đến Batam, Bintan và các khu vực khác của Sumatra. Liệu điều này có gây ra khủng hoảng năng lượng tại Singapore không? Không có cuộc khủng hoảng năng lượng tức thời nào được dự báo tại Singapore vì mức giảm này chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng nhu cầu hàng ngày của quốc gia. Singapore duy trì trữ lượng đáng kể và các nguồn nhập khẩu đa dạng để quản lý những biến động như vậy. Người phát ngôn của Cơ quan Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) lưu ý rằng mức giảm này ít hơn 2% tổng nhu cầu khí đốt hàng ngày của Cộng hòa Singapore, vốn vượt quá 1.000 BBTUD . Bộ trưởng Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Tan See Leng cho biết vào ngày 25 tháng 10 rằng Singapore có đủ nguồn khí thay thế từ các nguồn khác, bao gồm cả khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Để duy trì sự ổn định, Singapore sử dụng nhiều lớp phòng thủ: Đa dạng hóa các nguồn khí đốt tự nhiên từ khắp nơi trên thế giới. Duy trì các cơ sở LNG dự phòng. Sẵn sàng để Singapore GasCo nhập khẩu thêm LNG khi cần thiết. Sử dụng các nhiên liệu thay thế như dầu diesel để phát điện. Mặc dù khối lượng cung ứng thấp, nhưng Victor Nian, đồng sáng lập Trung tâm Năng lượng và Tài nguyên Chiến lược, cho rằng việc mất nguồn cung qua đường ống có thể kích hoạt chi phí năng lượng cao hơn thay vì gây ra tình trạng thiếu hụt vật chất, như Mashable Indonesia đã lưu ý. Mỗi bên giải thích quyết định này như thế nào? Chính phủ hai nước có quan điểm khác nhau về tính cần thiết và các tác động hợp đồng của những thay đổi nguồn cung này. Indonesia coi động thái này là vấn đề chủ quyền quốc gia, trong khi Singapore nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng các thỏa thuận thương mại. Quan điểm của Chính phủ Indonesia: Jakarta đang ưu tiên tăng trưởng công nghiệp và độc lập năng lượng của chính mình. Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Bahlil Lahadalia đã ra tín hiệu rằng chính phủ có thể không gia hạn các hợp đồng xuất khẩu với các nước láng giềng nếu nhu cầu trong nước không được đáp ứng. Ông cũng gợi ý rằng Indonesia có thể xem xét lại các thỏa thuận với những quốc gia không thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau. "Tôi cũng có lẽ đang cân nhắc việc không gia hạn xuất khẩu khí đốt sang các nước láng giềng vì chúng tôi phải sinh tồn và đáp ứng các nhu cầu trong nước," Theo Jakarta Globe , bộ đang xem xét lại việc phân bổ để hỗ trợ lĩnh vực hóa dầu đang mở rộng, vốn sử dụng khí đốt làm nguyên liệu chính cho nhựa và phân bón. Quan điểm của Chính phủ Singapore: Singapore kỳ vọng các quyền thương mại của mình được bảo vệ thông qua các khuôn khổ pháp lý hiện hành. Thủ tướng Lawrence Wong đã tuyên bố rằng chính phủ mong muốn tất cả các bên tôn trọng các cam kết của mình. "Chúng tôi mong đợi tất cả các bên tôn trọng các cam kết của họ, và các nhà nhập khẩu khí đốt của Singapore sẽ thực hiện các bước cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của mình theo các hợp đồng này," Lãnh đạo Singapore khẳng định rằng mặc dù họ hiểu những khó khăn nội tại của Indonesia, nhưng tính toàn vẹn pháp lý của các hợp đồng cung cấp khí đốt vẫn là ưu tiên hàng đầu, theo báo cáo của AsiaOne . Bối cảnh chính sách khí đốt của Indonesia là gì? Indonesia đã chuyển đổi từ một nước xuất khẩu lớn trong khu vực thành một quốc gia tập trung vào chế biến hạ nguồn trong nước. Sự chuyển dịch này được thúc đẩy bởi nhu cầu nội địa ngày càng tăng và mong muốn của chính phủ trong việc gia tăng giá trị cho tài nguyên thiên nhiên. Các điểm chính về lịch sử và chính sách bao gồm: Cuối thập niên 1990/Đầu thập niên 2000: Các thỏa thuận đường ống được thiết lập để vận chuyển khí đốt từ Biển Natuna và Sumatra đến Singapore. 2022: Jakarta đồng ý gia hạn cung cấp khí đốt cho Singapore đến năm 2028, mặc dù với khối lượng thấp hơn các hợp đồng trước đó. Phân bổ hiện tại: Theo Jakarta Globe , Indonesia hiện phân bổ khoảng 70% sản lượng khí đốt tự nhiên cho mục đích sử dụng trong nước và 30% để xuất khẩu. Chính quyền hiện tại dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto đang thúc đẩy việc sử dụng nhiều khí đốt hơn cho sản xuất giá trị cao, chẳng hạn như nguyên liệu hóa học cho ngành dược phẩm, thay vì chỉ đơn thuần xuất khẩu nhiên liệu thô. Ai là người bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi việc cắt giảm khí đốt này? Tác động chính được cảm nhận bởi các nhà nhập khẩu năng lượng và người sử dụng công nghiệp của Singapore, mặc dù ảnh hưởng trực tiếp đến các hộ gia đình dự kiến là rất nhỏ. Tại Indonesia, những đối tượng hưởng lợi chính là các lĩnh vực công nghiệp trong nước và lưới điện khu vực. Tại Singapore, các nhà nhập khẩu khí đốt tự nhiên, chẳng hạn như Gas Supply Private Limited (GSPL), là những đơn vị đối mặt trực tiếp với sự gián đoạn nguồn cung. Các nhà nhập khẩu này dự kiến sẽ theo đuổi các biện pháp khắc phục thương mại nếu hợp đồng bị vi phạm. Tại Indonesia, việc chuyển hướng khí đốt đặc biệt có lợi cho các khu vực Batam và Bintan, nơi nhu cầu điện đang được đáp ứng bởi nguồn cung từ Natuna và Sumatra được chuyển hướng tới. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Tình hình vẫn đang diễn biến phức tạp khi cả hai quốc gia đều theo dõi tác động của việc giảm cung ứng. Một số yếu tố sẽ quyết định sự ổn định lâu dài của mối quan hệ năng lượng này. Xem xét hợp đồng: Các nhà nhập khẩu Singapore sẽ làm việc với các nhà cung cấp Indonesia để xác định xem có bất kỳ vi phạm thương mại nào xảy ra hay không. Giám sát: SKK Migas đã cam kết giám sát các thỏa thuận phân phối khí đốt mới hàng ngày. Sự phát triển chính sách: Chính phủ Indonesia tiếp tục xem xét việc phân bổ xuất khẩu khí đốt để thúc đẩy hơn nữa lĩnh vực hóa dầu trong nước. Quy hoạch dài hạn: Singapore tiếp tục nghiên cứu các nguồn năng lượng thay thế, bao gồm cả khả năng sử dụng năng lượng hạt nhân, để đảm bảo nhu cầu năng lượng trong tương lai. Câu hỏi thường gặp Giá điện tại Singapore có tăng do việc cắt giảm khí đốt không? Bộ trưởng Tan See Leng cho biết giá cả khó có khả năng bị ảnh hưởng trong ngắn hạn vì mức cắt giảm này chưa tới 2% tổng nhu cầu và giá thị trường toàn cầu là yếu tố tác động lớn hơn. Tại sao Indonesia lại cắt giảm xuất khẩu khí đốt vào lúc này? Indonesia đang chuyển hướng nguồn khí để đảm bảo an ninh năng lượng cho việc sản xuất điện trong nước và hỗ trợ sự phát triển của ngành công nghiệp hóa dầu nội địa. Singapore thay thế lượng khí bị thiếu hụt bằng cách nào? Singapore đang sử dụng khí thay thế từ các nguồn khác, chủ yếu thông qua việc nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và sử dụng chuỗi cung ứng toàn cầu đa dạng của mình.

Sara Lindqvist·14:00 25.10.2026

China & Taiwan

Pakistan cấm bay liên quan đến căng thẳng Trung Quốc - Đài Loan

Pakistan đã tạm thời cấm các hãng hàng không Đài Loan bay qua không phận của mình vào cuối tháng 10 năm 2026 nhằm duy trì lập trường ngoại giao về căng thẳng Trung Quốc - Đài Loan . Lệnh hạn chế này đã buộc các hãng hàng không lớn phải thay đổi lộ trình bay giữa châu Á và châu Âu, làm tăng thời gian di chuyển và chi phí nhiên liệu cho các nhà khai thác quốc tế. Bộ trưởng Quốc phòng Khawaja Asif đã xác nhận các hạn chế này với Bloomberg News, tuyên bố rằng chỉ các hãng hàng không Trung Quốc đại lục mới được phép bay qua Pakistan. Dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy có 14 chuyến bay của các hãng hàng không Đài Loan đã băng qua không phận Pakistan vào ngày 24 tháng 10 trước khi lệnh cấm có hiệu lực. Cơ quan Hàng không Dân dụng Pakistan đã khôi phục quyền quá cảnh cho các hãng hàng không Đài Loan vào ngày 28 tháng 10, có hiệu lực đến ngày 27 tháng 3 năm 2027, theo Anadolu Agency . Chuyện gì đã xảy ra với các hạn chế không phận? Pakistan đã thực hiện một lệnh cấm đột ngột đối với các chuyến bay từ các hãng hàng không Đài Loan, đặc biệt nhắm vào China Airlines Ltd. và EVA Airways Corp. Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay được trích dẫn bởi Pakistan Matters , lệnh hạn chế bắt đầu vào sáng ngày 25 tháng 10 năm 2026. Động thái này khiến Pakistan trở thành quốc gia đầu tiên cấm các hãng hàng không này dựa trên chính sách Một Trung Quốc. Lệnh cấm đã gây ra sự gián đoạn ngay lập tức cho các tuyến đường châu Á - châu Âu. Kể từ khi lệnh hạn chế bắt đầu, ít nhất một tá chuyến bay từ các hãng hàng không bị ảnh hưởng đã phải chuyển hướng qua không phận Nga. Mặc dù các hãng này thường tránh bay qua Nga kể từ tháng 2 năm 2022 do xung đột tại Ukraine, nhưng lệnh cấm của Pakistan đã buộc họ phải thay đổi quy trình vận hành tiêu chuẩn. Việc chuyển hướng qua Nga, Nam Á hoặc Trung Đông làm kéo dài hành trình thêm vài giờ và làm tăng chi phí nhiên liệu phản lực trong bối cảnh giá dầu thô đang ở mức cao. Quan điểm từ các bên Chính phủ Pakistan và các cơ quan hàng không Đài Loan đã đưa ra những góc nhìn khác nhau về sự thay đổi đột ngột của các lộ trình bay và lý do đằng sau chính sách này. “Bộ phận hàng không tuân thủ chính sách Một Trung Quốc, chỉ Trung Quốc đại lục mới được phép,” ông Khawaja Asif, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan, cho biết. “Chúng tôi chỉ cho phép các hãng hàng không Trung Quốc bay qua Pakistan.” Cục Hàng không Dân dụng Đài Loan không bình luận về lý do cụ thể của việc chuyển hướng bay. Tuy nhiên, cơ quan này làm rõ rằng họ chưa bao giờ cấm các hãng hàng không của mình sử dụng không phận Nga, ám chỉ rằng sự thay đổi lộ trình bay là phản ứng trực tiếp đối với các hạn chế của Pakistan. Cả China Airlines và EVA Air đều từ chối bình luận về vấn đề này. Tại sao chính sách này lại nghiêm ngặt đến vậy? Lập trường của Pakistan đối với các lộ trình bay này còn khắt khe hơn cả chính sách của Trung Quốc đại lục. Trong khi Bắc Kinh coi Đài Loan là một tỉnh ly khai nhưng vẫn cho phép các hãng hàng không Đài Loan bay qua lãnh thổ của mình, thì Pakistan lại áp dụng một tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn bằng cách loại trừ hoàn toàn các hãng hàng không Đài Loan khỏi không phận của họ. Chính sách này bắt nguồn từ mối quan hệ ngoại giao lâu đời. Pakistan đã cắt đứt quan hệ chính thức với Đài Loan vào năm 1951 để ưu tiên mối quan hệ chặt chẽ hơn với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Islamabad đã liên tục khẳng định lập trường này. Vào ngày 3 tháng 1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tahir Andrabi tuyên bố rằng Pakistan coi Đài Loan là một “phần không thể tách rời của Trung Quốc.” Mối quan hệ giữa Islamabad và Bắc Kinh được các quan chức Pakistan mô tả là "kiên cố như sắt thép". Mối liên kết này được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư khổng lồ thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường cùng Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan. Trung Quốc cũng là nhà cung cấp thiết bị quân sự lớn nhất của Pakistan. Ai bị ảnh hưởng bởi những thay đổi chuyến bay này? Những đối tượng chịu ảnh hưởng chính từ việc hạn chế không phận là các hãng hàng không Đài Loan và hành khách của họ. China Airlines Ltd. và EVA Airways Corp. phụ thuộc rất nhiều vào không phận Pakistan để di chuyển hiệu quả giữa châu Á và châu Âu. Việc đột ngột chuyển sang các lộ trình dài hơn tạo ra gánh nặng tài chính lớn do tiêu thụ nhiên liệu tăng cao. Công tác hậu cần cho việc chuyển hướng bay là rất đáng kể. Dữ liệu từ Daily Pakistan chỉ ra rằng các hãng hàng không đã sử dụng không phận Pakistan rất nhiều, với 14 chuyến bay băng qua quốc gia này vào ngày 24 tháng 10 ngay trước khi lệnh cấm có hiệu lực. Bằng cách chuyển sang các lộ trình qua Nga hoặc Trung Đông, các hãng hàng không phải đối mặt với chi phí vận hành cao hơn và thời gian bay dài hơn cho hành khách di chuyển xuyên lục địa. Bối cảnh lịch sử của các mối quan hệ này là gì? Mối quan hệ giữa Pakistan và Trung Quốc được xác định bởi sự hợp tác chiến lược và quốc phòng. Ngoài các dự án kinh tế như Sáng kiến Vành đai và Con đường, hai quốc gia còn duy trì các liên kết quân sự sâu sắc. Vào tháng 5 năm 2025, Pakistan đã sử dụng các máy bay chiến đấu J-10C do Trung Quốc sản xuất trong một cuộc xung đột với Ấn Độ. Quyết định hạn chế không phận của Pakistan tuân theo mô hình ưu tiên liên minh với Bắc Kinh. Quốc gia này thường xuyên khẳng định sự ủng hộ đối với nguyên tắc Một Trung Quốc, đặc biệt là trong các giai đoạn căng thẳng gia tăng. Ví dụ, Pakistan đã tái khẳng định lập trường của mình vào đầu tháng 1 năm 2026 sau các cuộc tập trận quân sự của Trung Quốc bao gồm các hoạt động bắn đạn thật quanh Đài Loan. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Căng thẳng tức thời liên quan đến lệnh cấm không phận dường như đã lắng xuống sau một động thái đảo ngược nhanh chóng. Theo các báo cáo từ Anadolu Agency , Cơ quan Hàng không Dân dụng Pakistan đã cho phép China Airlines Ltd. và EVA Airways Corp. sử dụng lại không phận của quốc gia này. Sự cho phép này dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 28 tháng 10 năm 2026 đến ngày 27 tháng 3 năm 2027. Các hãng hàng không có khả năng sẽ theo dõi sát sao các giấy phép này để đảm bảo tính ổn định cho lịch trình bay châu Á - châu Âu của họ. Mặc dù lệnh cấm đã được dỡ bỏ, nhưng lập trường địa chính trị cốt lõi của Pakistan vẫn không thay đổi, điều đó có nghĩa là việc tiếp cận không phận có thể phụ thuộc vào những thay đổi ngoại giao trong tương lai. Câu hỏi thường gặp Tại sao Pakistan cấm các hãng hàng không Đài Loan? Pakistan viện dẫn chính sách Một Trung Quốc là lý do, với Bộ trưởng Quốc phòng Khawaja Asif tuyên bố rằng chỉ các hãng hàng không Trung Quốc đại lục mới được phép sử dụng không phận này. Lệnh cấm đã ảnh hưởng đến các lộ trình bay như thế nào? Các hãng hàng không Đài Loan như China Airlines và EVA Air đã phải chuyển hướng các chuyến bay qua Nga, Trung Đông hoặc Nam Á, điều này làm tăng thời gian bay và chi phí nhiên liệu. Các hãng hàng không Đài Loan hiện có thể bay qua Pakistan không? Có, Cơ quan Hàng không Dân dụng Pakistan đã khôi phục quyền quá cảnh cho các hãng hàng không này cho đến ngày 27 tháng 3 năm 2027. Mô tả Meta SEO: Pakistan đã tạm thời cấm các hãng hàng không Đài Loan bay qua không phận của mình do chính sách Một Trung Quốc, buộc phải chuyển hướng lộ trình trước khi khôi phục quyền tiếp cận đến tháng 3 năm 2027. URL Slug: pakistan-taiwan-airlines-airspace-ban-one-china-policy

Elena Marsh·07:00 29.10.2026

Southeast Asia

ASEAN chia rẽ trước cuộc khủng hoảng quân sự tại Myanmar

Các nhà bảo vệ nhân quyền và các quan sát viên khu vực đang kêu gọi tăng cường áp lực lên chính quyền quân sự Myanmar khi các nhà lãnh đạo chuẩn bị họp tại Philippines từ ngày 15 đến 17 tháng 11 năm 2026. Nỗ lực thúc đẩy hành động này diễn ra trong bối cảnh lãnh đạo chính quyền quân sự, Min Aung Hlaing , đang tìm kiếm sự công nhận quốc tế sau cuộc bầu cử giả tạo diễn ra hồi đầu năm nay, cuộc bầu cử đã đưa ông lên vị trí tổng thống. Sự căng thẳng ngoại giao này đang đe dọa lập trường thống nhất của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) liên quan đến cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra. Human Rights Watch báo cáo vào ngày 11 tháng 11 rằng chính phủ Philippines đã xác nhận Min Aung Hlaing sẽ không tham dự hội nghị thượng đỉnh sắp tới. Theo UCA News , chính quyền Malaysia đã trục xuất 1.476 công dân Myanmar vào ngày 29 tháng 9. East Asia Forum lưu ý rằng Min Aung Hlaing đã gặp Thủ tướng Narendra Modi tại New Delhi vào ngày 1 tháng 6 năm 2026. Liệu các nhà lãnh đạo ASEAN có đưa ra lập trường cứng rắn hơn đối với chính quyền quân sự? Các hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Philippines là một bài kiểm tra quan trọng đối với khả năng của ASEAN trong việc giải quyết bạo lực tại Myanmar. Mặc dù khối này theo truyền thống thường loại trừ các quan chức chính quyền quân sự khỏi các cuộc họp cấp chính trị, nhưng các quốc gia thành viên riêng lẻ đang ngày càng có nhiều sự tiếp xúc với chế độ quân sự. Sự phân mảnh này khiến nhóm khó có thể đưa ra một mặt trận thống nhất chống lại chính quyền ở Naypyidaw. Human Rights Watch đã thúc giục chủ tịch ASEAN kiêm nước chủ nhà hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. , đảm bảo rằng khối này không công nhận tính hợp pháp của chính quyền quân sự. Tổ chức này lập luận rằng ASEAN nên tiếp tục ngăn chặn các quan chức chính quyền quân sự đại diện cho Myanmar tại các cuộc họp cấp cao. Lập trường này nhằm ngăn chặn quân đội sử dụng các diễn đàn khu vực để bình thường hóa sự cai trị của mình sau cuộc đảo chính năm 2021. Tuy nhiên, một số quốc gia thành viên đang theo đuổi các chiến lược khác nhau. Ví dụ, Eurasia Review đưa tin rằng Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Sugiono đã đến thăm Myanmar vào ngày 8 tháng 6 năm 2026. Indonesia đang chuyển hướng sang chính sách tiếp xúc có điều kiện để giảm bớt đau thương nhân đạo và duy trì khả năng tiếp cận chính trị, thay vì chỉ tập trung duy nhất vào việc gây áp lực. Các quốc gia khác nhau đang xử lý vấn đề Myanmar như thế nào? Cách tiếp cận đối với Myanmar có sự khác biệt rất lớn giữa các nước láng giềng Đông Nam Á, tạo ra sự chia rẽ giữa các quốc gia ven biển và các quốc gia lục địa. Trong khi một số quốc gia duy trì chính sách cô lập, những quốc gia khác lại đang tích cực tiếp đón các nhà lãnh đạo chính quyền quân sự. Sự thiếu nhất quán này làm suy yếu đòn bẩy tập thể của khu vực đối với các nhà cầm quyền quân sự. Tại Malaysia, chính phủ đã chuyển hướng sang hợp tác liên quan đến việc hồi hương người tị nạn. UCA News đưa tin rằng Min Aung Hlaing đã đến thăm Kuala Lumpur vào ngày 7 tháng 10 trong một chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài hai ngày. Chuyến thăm nhằm mục đích phối hợp việc hồi hương hàng nghìn người tị nạn, với 1.476 người đã bị trục xuất trong giai đoạn đầu của thỏa thuận hồi hương 5.000 cá nhân. Trong khi đó, các cường quốc như Trung Quốc và Ấn Độ đang tiếp xúc với chế độ này vì các lý do địa chính trị. East Asia Forum giải thích rằng Trung Quốc đã nối lại các tiếp xúc cấp cao với chính quyền quân sự vào năm 2025. Tương tự, Ấn Độ tìm cách hợp tác về các vấn đề xuyên biên giới, điều này đã dẫn đến các cuộc gặp trực tiếp giữa giới lãnh đạo Ấn Độ và tổng thống Myanmar. Tình hình nhân đạo hiện tại ở Myanmar như thế nào? Tình hình nhân quyền bên trong Myanmar vẫn rất tồi tệ khi các hoạt động quân sự tiếp tục diễn ra trên khắp đất nước. Chính quyền quân sự đang đối mặt với các cáo buộc về bạo lực lan rộng và lạm dụng có hệ thống đối với những người phản đối sự cai trị của họ. Những hành động này đã tạo ra một cuộc khủng hoảng di cư khổng lồ ảnh hưởng đến hàng triệu người. Theo Human Rights Watch , chính quyền quân sự đã bắt giữ hơn 32.000 người vì phản đối sự cai trị của quân đội. Trong số đó, ít nhất 2.300 người được báo cáo là đã chết trong quá trình giam giữ. Tổ chức này cũng ghi nhận rằng hơn 6.600 người trong số những người bị bắt là phụ nữ, họ phải đối mặt với bạo lực tình dục và bị từ chối các chăm sóc y tế thiết yếu. Xung đột không chỉ giới hạn ở thủ đô. East Asia Forum báo cáo rằng các tổ chức vũ trang sắc tộc và các lực lượng chiến đấu địa phương vẫn kiểm soát các phần lớn của đất nước. Điều này có nghĩa là quyền kiểm soát quyền lực của chính quyền quân sự yếu hơn nhiều bên ngoài các khu vực hành chính trung ương. Góc nhìn từ mỗi bên Sự bất đồng giữa các quan sát viên quốc tế và quân đội Myanmar tập trung vào tính hợp pháp của chính phủ hiện tại và bản chất các hành động của nó. Trong khi các nhóm nhân quyền coi đây là một chế độ tội phạm, quân đội lại coi mình là một cơ quan quản lý hợp pháp sau các cuộc bầu cử gần đây. "ASEAN có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc chấm dứt các hành vi lạm dụng của quân đội Myanmar," John Sifton , giám đốc vận động châu Á tại Human Rights Watch, cho biết. Chính quyền quân sự, thông qua các hành động khác nhau và các cuộc bầu cử gần đây, đang tự trình bày mình như một chính quyền dân sự hóa. Tuy nhiên, East Asia Forum lưu ý rằng các tướng lĩnh đang sử dụng "thời gian, sự mơ hồ và khả năng phủ nhận" để cố gắng cải thiện danh tiếng quốc tế của họ trong khi phớt lờ Đồng thuận 5 điểm do ASEAN thiết lập vào năm 2021. Tình trạng pháp lý của Min Aung Hlaing là gì? Nhà lãnh đạo quân sự đang đối mặt với sự giám sát pháp lý đáng kể từ các cơ quan tư pháp quốc tế. Vai trò của ông trong các chiến dịch quân sự trong quá khứ đã dẫn đến các cáo buộc về những tội ác quốc tế nghiêm trọng nhất, bao gồm diệt chủng và tội ác chống lại loài người. Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) hiện đang điều tra Min Aung Hlaing. Vào tháng 11 năm 2024, văn phòng công tố ICC đã yêu cầu lệnh bắt giữ đối với vai trò bị cáo buộc của ông trong việc trục xuất và đàn áp người Rohingya trong chiến dịch năm 2017. Ngoài ra, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) dự kiến sẽ đưa ra phán quyết vào ngày 19 tháng 11 năm 2026, liên quan đến vụ kiện do Gambia đệ trình chống lại Myanmar về các cáo buộc vi phạm tội diệt chủng. Ai bị ảnh hưởng bởi những thay đổi ngoại giao này? Các hoạt động chính trị giữa các thành viên ASEAN và các cường quốc bên ngoài có hệ quả trực tiếp đối với người dân Myanmar. Việc thiếu một phản ứng khu vực thống nhất khiến thường dân dễ bị tổn thương trước cả bạo lực quân sự và các rủi ro bị cưỡng bức hồi hương. Người tị nạn đặc biệt gặp rủi ro do các chính sách thay đổi ở các nước láng giềng. UCA News nhấn mạnh rằng tại Malaysia, Bộ Nội vụ đã mô tả người tị nạn là một "gánh nặng tài chính" và một "mối đe dọa an ninh". Những lời lẽ này, kết hợp với kế hoạch hồi hương theo từng giai đoạn 5.000 người, tạo ra một môi trường nguy hiểm cho những người đang chạy trốn sự đàn áp. Bên trong Myanmar, người dân vẫn bị kẹt giữa quân đội và các nhóm kháng chiến khác nhau. Việc chính quyền quân sự không thể đảm bảo kiểm soát lãnh thổ đồng nghĩa với việc nhiều khu vực vẫn nằm dưới ảnh hưởng của các tổ chức vũ trang sắc tộc, khiến thường dân luôn trong tình trạng mất an ninh. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Một số mốc thời gian và cột mốc pháp lý quan trọng sẽ quyết định giai đoạn tiếp theo của cuộc khủng hoảng Myanmar: Ngày 15-17 tháng 11 năm 2026: Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á và các cuộc họp ASEAN diễn ra tại Philippines. Ngày 19 tháng 11 năm 2026: Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đưa ra phán quyết trong vụ kiện Gambia kiện Myanmar. Trục xuất theo giai đoạn: Malaysia dự kiến sẽ tiếp tục giai đoạn trục xuất thứ hai theo kế hoạch sang Myanmar sau đợt hồi hương 1.476 người ban đầu. Câu hỏi thường gặp (FAQ) Tại sao ASEAN lại chia rẽ về vấn đề Myanmar? Một số thành viên ưu tiên sự cô lập và gây áp lực, trong khi những thành viên khác, như Indonesia, đang thử nghiệm chính sách "tiếp xúc có điều kiện" để giành quyền tiếp cận nhân đạo. Trong khi đó, các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ ưu tiên lợi ích địa chính trị của riêng họ hơn là lập trường thống nhất của ASEAN. Min Aung Hlaing có đang đối mặt với lệnh bắt giữ quốc tế không? Công tố viên ICC đã yêu cầu lệnh bắt giữ đối với các tội ác chống lại loài người bị cáo buộc của ông, mặc dù các thẩm phán vẫn chưa đưa ra quyết định công khai. Ông cũng đối mặt với một vụ kiện diệt chủng mang tính bước ngoặt tại Tòa án Công lý Quốc tế. Các "cuộc bầu cử giả tạo" được đề cập trong các báo cáo là gì? Đây là những cuộc bầu cử được tổ chức vào đầu năm 2026, dẫn đến việc Min Aung Hlaing lên nắm quyền tổng thống. Human Rights Watch và các quan sát viên khác cho rằng các cuộc bầu cử này thiếu tính hợp pháp và được sử dụng để hợp thức hóa sự cai trị của quân đội.

Sara Lindqvist·14:00 12.11.2026