Quân đội Mỹ đẩy nhanh tiến độ sản xuất tên lửa siêu vượt âm Dark Eagle

Quân đội Hoa Kỳ đã bước vào một giai đoạn mới trong việc sản xuất vũ khí tiên tiến bằng cách trao cho Lockheed Martin một hợp đồng trị giá gần 700 triệu USD cho Vũ khí Phản ứng Nhanh Phóng từ Không trung (ARRW). Động thái này nhằm vực dậy một chương trình siêu thanh từng bị tạm dừng trước đó để đối phó với những tiến bộ nhanh chóng của Nga và Trung Quốc, trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang tìm cách chuyển đổi công nghệ cao thành các tài sản được sản xuất hàng loạt. Giữa nỗ lực này, việc phát triển tên lửa siêu thanh dark eagle tiếp tục là trụ cột trung tâm trong khả năng tấn công tầm xa của Lục quân Hoa Kỳ.
- Tên lửa Dark Eagle của Lục quân Hoa Kỳ đã đạt được khả năng hoạt động ban đầu vào tháng 4 năm 2026, theo Eurasia Review.
- Lockheed Martin đã nhận được hợp đồng trị giá gần 700 triệu USD cho chương trình ARRW, theo Newsweek.
- Một tên lửa siêu thanh đơn lẻ có thể tiêu tốn gần 70 triệu USD, theo Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ.
Tại sao Hoa Kỳ đang đẩy nhanh việc sản xuất vũ khí siêu thanh?
Hoa Kỳ đang chuyển đổi chiến lược từ thử nghiệm thực nghiệm sang sản xuất quy mô lớn để thu hẹp khoảng cách năng lực với các đối thủ chính. Mặc dù Hoa Kỳ dẫn đầu trong các thiết kế ban đầu vào những năm 2000, nhưng họ đã hạ thấp ưu tiên cho các nỗ lực này, tạo điều kiện cho các đối thủ vượt lên. Sự chuyển dịch này được thúc đẩy bởi nhu cầu vượt qua các mạng lưới phòng không ngày càng tinh vi do Trung Quốc và Nga xây dựng.
Lầu Năm Góc coi những vũ khí này đã "thay đổi căn bản cục diện công nghệ và chiến lược quân sự", như báo cáo của Newsweek. Để đối phó với điều này, chính quyền Trump đã ủng hộ việc tăng chi tiêu quân sự hàng năm lên 1,5 nghìn tỷ USD. Trong ngân sách này, khoảng 38 tỷ USD sẽ được dành cho các chương trình siêu thanh, theo nghiên cứu của quốc hội được Newsweek trích dẫn.
Trọng tâm hiện tại bao gồm một số chương trình riêng biệt. Lục quân và Hải quân Hoa Kỳ đang cùng phát triển Đòn tấn công Nhanh Thông thường (CPS) và Vũ khí Siêu thanh Tầm xa (LRHW), loại vũ khí mà Lục quân đã chính thức đặt tên là Dark Eagle vào năm ngoái. Hải quân cũng tìm cách triển khai các hệ thống này từ tàu khu trục lớp Zumwalt và tàu ngầm lớp Virginia, mặc dù một số dự án như tên lửa Tấn công Chống tàu Phóng từ Không trung Siêu thanh (HALO) đã bị hủy bỏ vào năm 2024 do chi phí cao.
Vũ khí của Hoa Kỳ so với Nga và Trung Quốc như thế nào?
Hoa Kỳ hiện đang thiếu các vũ khí siêu thanh có khả năng tác chiến, trong khi Trung Quốc và Nga đã triển khai nhiều hệ thống khác nhau. DF-17 của Trung Quốc đã đi vào hoạt động từ khoảng năm 2019 hoặc 2020, mang lại cho Bắc Kinh lợi thế dẫn trước đáng kể, theo Eurasia Review. Trong khi Hoa Kỳ tập trung vào độ chính xác và tải trọng không hạt nhân, các đối thủ của họ đã tích hợp các công nghệ này vào kho vũ khí chiến lược rộng lớn hơn.
Nga tuyên bố sở hữu một số năng lực siêu thanh, bao gồm phương tiện lướt Avangard và tên lửa Zircon. Zircon được Nga báo cáo là có tốc độ di chuyển từ Mach 6 đến Mach 8, theo Newsweek. Ngoài ra, tên lửa Kinzhal của Nga được mô tả là một vũ khí đạn đạo phóng từ không trung có khả năng cơ động trong khi bay. Vào tháng 11 năm 2024, Moscow đã phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik vào Dnipro, Ukraine, loại tên lửa mà Nga tuyên bố di chuyển ở tốc độ siêu thanh.
Trung Quốc đang hướng tới các động cơ scramjet hít khí thế hệ tiếp theo. Vào tháng 9 năm 2025, Trung Quốc đã trình làng YJ-19, một loại tên lửa chống hạm chạy bằng động cơ scramjet tiên tiến có thể vừa với các ống phóng ngư lôi tiêu chuẩn của tàu ngầm, theo Eurasia Review. Lầu Năm Góc trước đó đã mô tả Bắc Kinh là bên sở hữu "kho tên lửa siêu thanh hàng đầu thế giới", như Newsweek lưu ý.
Hoa Kỳ có đang hướng tới sản xuất hàng loạt chi phí thấp không?
Một bước phát triển mới trong chiến lược hải quân Hoa Kỳ liên quan đến việc ưu tiên số lượng hơn là sự phức tạp cực độ về công nghệ. Tên lửa siêu thanh "Blackbeard" đại diện cho một sự thay đổi so với các thiết kế chi phí cao truyền thống, hướng tới mức giá đơn vị khoảng 500.000 USD, theo news.qq.com. Mức giá này rẻ hơn đáng kể so với tên lửa hành trình Tomahawk, vốn có giá khoảng 1,5 triệu USD.
Thiết kế của Blackbeard sử dụng cấu trúc hai giai đoạn bao gồm một bộ đẩy nhiên liệu rắn và một phương tiện lướt siêu thanh. Cách tiếp cận này tránh được sự phức tạp của công nghệ scramjet để giữ chi phí thấp, theo news.qq.com. Hải quân có kế hoạch sử dụng các tên lửa này như "vật tư tiêu hao" thay vì các tài sản chiến lược quý hiếm, với một thỏa thuận khung nhằm mua tới 12.000 tên lửa Blackbeard trong vòng 5 năm.
Chiến lược này tìm cách sử dụng số lượng lớn để tạo ra không gian sinh tồn ở Thái Bình Dương. Mặc dù Blackbeard có phạm vi hoạt động hạn chế là 200 hải lý, nhưng nó cho phép các máy bay chiến đấu F/A-18 tấn công các mục tiêu mà không cần tiến vào vùng phòng không chính của các hạm đội đối phương. Tuy nhiên, các quan sát viên lưu ý trên news.qq.com rằng năng lực công nghiệp của Trung Quốc đối với đạn dược chính xác chi phí thấp có thể cho phép nước này sao chép cách tiếp cận số lượng lớn này.
Góc nhìn từ mỗi bên
Các bên liên quan khác nhau trong cuộc đua siêu thanh đưa ra những quan điểm rất khác nhau về tình trạng sẵn sàng quân sự và sự cần thiết về công nghệ hiện nay.
Lầu Năm Góc nhấn mạnh nhu cầu về sự cân bằng phòng thủ và khả năng mở rộng nhanh chóng. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã công bố "Kho vũ khí Tự do" (Arsenal of Freedom) để mô tả nỗ lực sản xuất hàng loạt thêm nhiều vũ khí của Hoa Kỳ. Bộ trưởng Không quân Troy Meink mô tả quyết định đưa ARRW vào sản xuất là một "bước ngoặt" cho vũ khí tiên tiến của Mỹ, theo Newsweek.
Ngược lại, các thông tin từ chính DARPA lại cho thấy sự khó khăn trong các đột phá kỹ thuật. Trong một yêu cầu cung cấp thông tin, cơ quan này thừa nhận rằng các cuộc trình diễn scramjet trước đây chỉ đạt được "những bước tiến có thể dự đoán và mang tính gia tăng" thay vì một "bước nhảy vọt mang tính cách mạng", theo Eurasia Review. Điều này làm nổi bật sự căng thẳng giữa mong muốn về vật lý tiên tiến và nhu cầu về các thiết kế thực tế, có thể chế tạo được.
Lịch sử cuộc đua siêu thanh là gì?
Cuộc đua giành ưu thế siêu thanh bắt nguồn từ nhiều thập kỷ nghiên cứu và sự thay đổi các ưu tiên địa chính trị. Mặc dù Hoa Kỳ có nền tảng kỹ thuật từ những năm 1950 với Pershing-II, nhưng các chương trình siêu thanh chuyên dụng hiện đại của họ chỉ thực sự lấy lại đà phát triển sau một thời gian trì trệ.
Các mốc lịch sử chính bao gồm:
- Đầu những năm 2000: Hoa Kỳ là quốc gia dẫn đầu trong thiết kế siêu thanh nhưng đã hạ thấp ưu tiên cho các nỗ lực này, theo Newsweek.
- 2018: Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ca ngợi một số vũ khí "thế hệ mới", bao gồm phương tiện lướt Avangard, trong một bài phát biểu công khai.
- 2019-2020: Hệ thống DF-17 của Trung Quốc đi vào hoạt động, đánh dấu giai đoạn tiến bộ nhanh chóng của Trung Quốc, theo Eurasia Review.
- 2023: Không quân Hoa Kỳ đã tiến tới việc hủy bỏ phát triển ARRW sau những thất bại trong thử nghiệm, trước khi hồi sinh chương trình sau đó.
- 2024: Hải quân Hoa Kỳ đã hủy bỏ tên lửa HALO do chi phí tăng cao, theo Newsweek.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Tương lai gần của cuộc đua siêu thanh sẽ được xác định bởi các cột mốc sản xuất và các chu kỳ ngân sách sắp tới. Quân đội Hoa Kỳ hiện đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn "thiết kế để sản xuất" nhằm đảm bảo những vũ khí này có thể được chế tạo ở quy mô lớn.
Hải quân Hoa Kỳ đang hướng tới năm tài chính 2027, nơi họ đã phân bổ cụ thể 156 triệu USD để mua 353 tên lửa MACE như một phần của dự án rộng lớn hơn nhằm mục tiêu hơn 4.000 đơn vị, theo news.qq.com. Ngoài ra, Lầu Năm Góc đang yêu cầu một ngân sách quốc phòng kỷ lục cho năm tài chính 2027 để tài trợ cho các công nghệ chi phí cao này. Về phía phòng thủ, chính quyền đang hướng tới lá chắn tên lửa "Golden Dome", được thiết kế để đánh chặn các mối đe dọa thế hệ mới như tên lửa siêu thanh đang lao tới.
Câu hỏi thường gặp
Điều gì làm cho tên lửa siêu thanh khác với tên lửa thông thường?
Tên lửa siêu thanh di chuyển nhanh hơn Mach 5 và có thể cơ động trong khi bay. Khả năng lượn lách này khiến các hệ thống phòng không truyền thống khó đánh chặn chúng hơn nhiều.
Hoa Kỳ hiện có đang dẫn đầu cuộc đua siêu thanh không?
Hoa Kỳ hiện đang đuổi kịp sau một thời gian hạ thấp ưu tiên. Mặc dù Hoa Kỳ có công nghệ tiên tiến, nhưng Trung Quốc và Nga đã triển khai các hệ thống siêu thanh có khả năng tác chiến.
Tại sao tên lửa siêu thanh lại đắt như vậy?
Các hệ thống này rất phức tạp để thiết kế và sản xuất, với một số loại có giá gần 70 triệu USD mỗi đơn vị. Để đối phó với điều này, Hoa Kỳ hiện đang tìm kiếm các giải pháp thay thế chi phí thấp hơn và được sản xuất hàng loạt.


