Tổng thống Zelenskyy cảnh báo nguy cơ Nga sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik để tấn công

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết vào hôm thứ Bảy rằng các nguồn tin tình báo cho thấy Nga đang chuẩn bị sử dụng hệ thống tên lửa siêu thanh Oreshnik. Cảnh báo này được đưa ra sau thông báo an ninh từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Kyiv về một cuộc tấn công hàng không lớn có thể xảy ra trong vòng 24 giờ tới. Diễn biến này làm gia tăng áp lực lên các đối tác quốc tế trong việc đảm bảo Ukraine duy trì được các hệ thống cảnh báo sớm và khả năng phòng không hiệu quả.
- Tổng thống Zelenskyy cho biết vào thứ Bảy rằng thông tin tình báo từ các đối tác Mỹ và châu Âu cho thấy Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công bằng tên lửa Oreshnik, theo abcnews.com.
- Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Kyiv đã đưa ra cảnh báo an ninh vào thứ Bảy, cảnh báo về một cuộc tấn công tiềm tàng quy mô lớn trong vòng 24 giờ, theo abcnews.com.
- Các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga gần đây đã khiến ít nhất chín người thiệt mạng tại Ukraine, theo báo cáo từ npr.org.
Mối đe dọa từ tên lửa Oreshnik là gì?
Oreshnik là một hệ thống tên lửa đạn đạo siêu thanh mà Nga có thể sử dụng cho các cuộc tấn công sắp tới nhằm vào Ukraine. Tổng thống Zelenskyy hiện đang nỗ lực xác minh dữ liệu nhận được từ các cơ quan tình báo trong nước và các đối tác tại Hoa Kỳ và châu Âu. Mối đe dọa cụ thể này xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến khả năng Nga thực hiện các cuộc ném bom hàng không quy mô lớn.
Tổng thống Zelenskyy đã đề cập đến tình hình này trong một bài đăng trên X, cho biết:
"Các cơ quan tình báo của chúng tôi báo cáo đã nhận được dữ liệu, bao gồm cả từ các đối tác Mỹ và châu Âu, về việc Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công bằng tên lửa Oreshnik. Chúng tôi đang xác minh thông tin này,"
Ông lưu ý rằng Ukraine đang chuẩn bị các biện pháp phòng không để ứng phó với bất kỳ cuộc tấn công nào từ phía Nga. Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Kyiv đã làm tăng thêm sự lo ngại này bằng cách khuyến cáo công dân Mỹ chuẩn bị sẵn sàng tìm nơi trú ẩn ngay lập tức trong trường hợp có cảnh báo không kích.
Tại sao việc chia sẻ tình báo lại là vấn đề lớn?
Chia sẻ tình báo là yếu tố sống còn vì các cảnh báo sớm cho phép các đơn vị quân đội đánh chặn tên lửa và giúp thường dân có thời gian tìm nơi an toàn. Tổng thống Zelenskyy báo cáo rằng trong ít nhất một tuần qua, Ukraine đã không nhận được đầy đủ cảnh báo sớm về các tên lửa đạn đạo nhắm vào thủ đô. Việc thiếu thông báo này đã khiến nhiều thường dân gặp nguy hiểm trước các cuộc tấn công bất ngờ.
Tình hình đã thay đổi sau các cuộc thảo luận giữa ông Zelenskyy và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio. Ông Zelenskyy đã bày tỏ sự nhẹ nhõm trong một chuyến thăm tới Na Uy, nói rằng:
"Chúng tôi rất biết ơn vì công tác tình báo hiện đã hoạt động hiệu quả, và tôi đang nói về cảnh báo sớm, điều này rất quan trọng đối với người dân của chúng tôi, đối với trẻ em, người lớn, thường dân, vì chúng tôi có thể nghe thấy khi tên lửa đạn đạo đang đến,"
Mặc dù ông Zelenskyy hoan nghênh việc khôi phục các cảnh báo này, nhưng trước đó ông đã nói với các nhà lập pháp Hoa Kỳ rằng ông tin rằng các quyết định chính trị đang được đưa ra nhằm làm chậm quá trình hỗ trợ đất nước ông. Ông đặc biệt dẫn chứng sự thiếu hụt các tên lửa đánh chặn phòng không Patriot do Mỹ sản xuất, vốn rất cần thiết để ngăn chặn tên lửa đạn đạo.
Hoa Kỳ và Ukraine nhìn nhận sự hỗ trợ hiện tại như thế nào?
Hai đồng minh có quan điểm khác nhau về việc liệu Hoa Kỳ có đang cố tình làm chậm dòng viện trợ quân sự hay không. Tổng thống Zelenskyy khẳng định rằng Lầu Năm Góc đang trì hoãn việc bàn giao các loại tên lửa mà các quốc gia khác đã mua cho Ukraine. Ông cũng lưu ý rằng các hạn chế về tốc độ sử dụng Starshield, một dịch vụ vệ tinh cấp quân sự từ SpaceX, đang gây cản trở các hoạt động trên chiến trường.
Ngoại trưởng Marco Rubio đã phủ nhận những cáo buộc này trong một chuyến đi tới Ấn Độ. Theo npr.org, ông Rubio tuyên bố rằng không có gì thay đổi trong chính sách của Hoa Kỳ và không có chỉ thị chính trị cố ý nào nhằm gây hại cho Ukraine. Ông giải thích rằng đạn dược Patriot đang khan hiếm trên toàn cầu, điều này ảnh hưởng đến khả năng cung ứng.
Sự căng thẳng giữa hai bên càng trở nên phức tạp hơn bởi những thay đổi chính trị tại Washington. Tổng thống Donald Trump đã gia tăng áp lực lên ông Zelenskyy để đạt được một thỏa thuận với Nga. Ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục:
"Chúng tôi muốn Zelenskyy thực hiện một thỏa thuận. Chúng tôi đã trao cho Ukraine rất nhiều. Chúng tôi không nhận lại được gì ngoài nỗi đau, cái chết và tổn thất tiền bạc khổng lồ."
Các quốc gia châu Âu đang phản ứng thế nào trước cuộc khủng hoảng?
Các nước châu Âu đang cố gắng lấp đầy khoảng trống do sự hỗ trợ không ổn định từ Hoa Kỳ để bảo vệ Ukraine, quốc gia mà họ coi là lá chắn chống lại tham vọng của Nga. Trong khi Hoa Kỳ đã cung cấp 115 tỷ euro viện trợ, Liên minh châu Âu và các quốc gia thành viên đã phân bổ 237 tỷ euro, theo dữ liệu từ Viện Kiel được npr.org trích dẫn.
Bất chấp nguồn kinh phí này, các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn hoài nghi về những nỗ lực ngoại giao của Mỹ. Người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, gợi ý rằng các nhà đàm phán Mỹ có thể không đóng vai trò là những bên trung gian trung thực. Bà tuyên bố rằng chính quyền Trump đã thúc đẩy Ukraine nhượng bộ lãnh thổ cho Nga trong suốt hai năm qua, mặc dù Ukraine đã từ chối chấp nhận các điều khoản của Putin nhờ vào sự hỗ trợ của châu Âu.
Thiệt hại về người hiện tại trong các cuộc tấn công là bao nhiêu?
Các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái gần đây của Nga đã gây ra thương vong đáng kể và thiệt hại cơ sở hạ tầng trên nhiều khu vực của Ukraine. Tại vùng Kyiv, cảnh sát báo cáo rằng bốn người đã thiệt mạng và 27 người bị thương trong các cuộc tấn công gần đây. Tại quận Bucha, một phụ nữ đã tử vong và 21 người, trong đó có tám trẻ em, bị thương.
Các thương vong gần đây khác bao gồm:
- Ba người thiệt mạng và sáu người bị thương tại quận Obukhiv.
- Hai người thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào các kho hàng ở Dnipro.
- Ba người thiệt mạng và bốn người bị thương trong một cuộc tấn công trên đường cao tốc Kyiv-Odesa.
Những cuộc tấn công này cũng tác động đến nguồn cung cấp điện, với đơn vị vận hành lưới điện quốc gia Ukrenergo báo cáo tình trạng mất điện tại 12 khu vực khác nhau. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của họ đang nhắm mục tiêu vào các trung tâm hậu cần và cơ sở hạ tầng cảng tại vùng Odesa.
Các bên tham chiến mô tả các sự cố gần đây như thế nào?
Nga và Ukraine đưa ra những lời kể mâu thuẫn về các cuộc tấn công gần đây vào cơ sở hạ tầng dân sự. Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào một ký túc xá đại học ở Cộng hòa Nhân dân Luhansk đã khiến nhiều người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Ông Putin tuyên bố đã ra lệnh cho Bộ Quốc phòng Nga đưa ra các đề xuất về cách ứng phó với những cuộc tấn công này.
Quân đội Ukraine đã phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào ký túc xá. Bộ Tổng tham mưu các Lực lượng Vũ trang Ukraine tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ đã tấn công một trụ sở của đơn vị máy bay không người lái Nga có tên là "Rubicon". Quân đội Ukraine cáo buộc truyền thông Nga lan truyền "thông tin thao túng" và khẳng định rằng họ chỉ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng quân sự theo đúng luật pháp quốc tế.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Nhiều diễn biến ngoại giao và quân sự dự kiến sẽ diễn ra sau những cảnh báo này. Đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff dự kiến sẽ bay đến St. Petersburg vào thứ Tư để gặp các nhà lãnh đạo Nga và chia sẻ các đề xuất từ các đồng nghiệp châu Âu và Mỹ. Cuộc họp này diễn ra sau các cuộc thảo luận tại Na Uy với sự tham gia của Tổng thống Zelenskyy cùng các nhà lãnh đạo từ Na Uy và Phần Lan.
Trên chiến trường, Ukraine vẫn đang trong tình trạng cảnh giác cao độ khi cố gắng xác minh mối đe dọa từ Oreshnik và tăng cường khả năng phòng không. Cộng đồng quốc tế tiếp tục theo dõi dòng chảy của tên lửa Patriot và tác động từ những thay đổi chính sách của Hoa Kỳ đối với cuộc xung đột khi cột mốc 5 năm kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu đang đến gần vào tháng Hai.
Các câu hỏi thường gặp
Tên lửa Oreshnik là gì?
Đó là một hệ thống tên lửa đạn đạo siêu thanh mà Nga có thể sử dụng để tấn công các mục tiêu của Ukraine. Tổng thống Zelenskyy hiện đang xác minh thông tin tình báo liên quan đến khả năng triển khai của nó.
Tại sao Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt phòng không?
Ukraine đang thiếu hụt các tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất cần thiết để ngăn chặn tên lửa đạn đạo. Ngoài ra còn có những lo ngại liên quan đến tốc độ bàn giao và việc sử dụng các dịch vụ vệ tinh như Starshield.
Châu Âu có đang cung cấp nhiều viện trợ hơn Hoa Kỳ không?
Có, theo Viện Kiel, các thực thể châu Âu đã phân bổ 237 tỷ euro cho Ukraine, trong khi Hoa Kỳ đã cung cấp 115 tỷ euro.


