Thủ tướng Nhật Bản đưa ra cảnh báo khi đồng Yên chịu áp lực giảm giá

Thủ tướng Nhật Bản đã đưa ra cảnh báo bằng lời nói trong tuần này khi tỷ giá USD/JPY tiến gần đến mức 160,00. Động thái này cho thấy ý định của Tokyo trong việc giám sát sự biến động của thị trường, một tình huống có tác động toàn cầu đến sự ổn định của tiền tệ và chi phí thương mại quốc tế.
- Theo investinglive.com, tỷ giá USD/JPY đã có lúc vượt qua mốc 160.00 trong các phiên giao dịch gần đây.
- Thủ tướng Takaichi tuyên bố rằng các chính sách kinh tế và tài khóa không nhằm mục đích thao túng tỷ giá hối đoái, theo investinglive.com.
- Đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã nắm giữ đa số áp đảo với 316 ghế tại Hạ viện sau cuộc bầu cử tháng 2 năm 2026, theo eastasiaforum.org.
Tình hình tiền tệ hiện tại ở Nhật Bản như thế nào?
Đồng yên Nhật đang đối mặt với áp lực nặng nề khi đồng đô la Mỹ tiếp tục mạnh lên. Các nhà giao dịch đang theo dõi sát sao ngưỡng 160,00 vì đây là mức gây ra căng thẳng tâm lý và kinh tế đáng kể cho chính phủ Nhật Bản.
Theo investinglive.com, sự hồi sinh của đồng đô la đang được thúc đẩy bởi lợi suất tăng cao tại Mỹ và những kỳ vọng thắt chặt chính sách (hawkish) hơn từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Điều này khiến vị thế của đồng yên trở nên khó khăn, vì những cảnh báo bằng lời nói từ Tokyo có thể sẽ khó bù đắp được lợi thế về lãi suất mà Hoa Kỳ đang nắm giữ.
Mặc dù tỷ giá đang ở mức cao, mối quan tâm chính của chính phủ không chỉ nằm ở con số đó. Các nhà chức trách Nhật Bản tập trung vào tốc độ và sự mất kiểm soát của các biến động tiền tệ. Những thay đổi nhanh chóng, thiếu kiểm soát trên thị trường thường là yếu tố kích hoạt sự can thiệp trực tiếp từ chính phủ.
Thủ tướng nhìn nhận tỷ giá hối đoái như thế nào?
Thủ tướng Takaichi đã áp dụng lập trường thận trọng và ngoại giao đối với những biến động gần đây. Bà đã ra tín hiệu rằng mặc dù chính phủ đang theo dõi thị trường, nhưng không chủ động cố gắng ép buộc một mức tỷ giá cụ thể thông qua các thay đổi chính sách.
Thủ tướng đã làm rõ lập trường của mình trên nhiều phương diện. Bà lưu ý rằng mình không muốn bình luận trực tiếp về các mức tỷ giá cụ thể. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng chính quyền đang giữ liên lạc chặt chẽ với các cơ quan tài chính Hoa Kỳ về hướng đi của đồng tiền.
Bà Takaichi có ý định hướng tới việc duy trì một thị trường ngoại hối có trật tự. Bà tuyên bố rằng tỷ giá hối đoái được quyết định bởi nhiều yếu tố khác nhau và các chính sách kinh tế, tài khóa của chính quyền không nhằm mục đích thao túng các tỷ giá này. Bà dự định quản lý các chính sách này trong khi theo dõi sát sao các diễn biến của thị trường.
Bối cảnh chính trị tại Tokyo ra sao?
Cuộc chiến tiền tệ đang diễn ra song song với một cuộc tái cơ cấu lớn của chính phủ Nhật Bản. Bà Takaichi hiện đang điều hành một cuộc cải tổ nội các nhằm duy trì quyền kiểm soát trong kỷ nguyên mà các phe phái chính trị truyền thống đang dần biến mất.
Một cuộc cải tổ đã diễn ra vào ngày 17 tháng 9 năm 2026 để tổ chức lại quyền lực điều hành. Khi các phe phái chính thức của Đảng Dân chủ Tự do suy yếu, việc tham gia nội các đã trở thành cách chính để tổ chức sự hợp tác chính trị. Điều này có nghĩa là các bộ trưởng hiện có lợi ích lớn hơn nhiều vào sự tồn vong của chính quyền.
Để duy trì sự ổn định, bà Takaichi đã giữ lại các đối thủ tiềm năng trong chính phủ. Bà giữ lại Toshimitsu Motegi làm Bộ trưởng Ngoại giao và Shinjiro Koizumi làm Bộ trưởng Quốc phòng. Bằng cách giữ những cá nhân này ở các vai trò quan trọng, bà nhằm mục đích bảo tồn tính liên tục trong các lĩnh vực trọng yếu trong khi kiềm chế tham vọng lãnh đạo cá nhân của họ.
Chính phủ liên minh hoạt động như thế nào?
Chính phủ không chỉ bao gồm duy nhất đảng LDP. Bà Takaichi lãnh đạo một liên minh bao gồm cả đảng Ishin, đảng đóng một vai trò cụ thể trong nhánh hành pháp.
Việc bổ nhiệm Hiroshi Nakatsuka, một thành viên của đảng Ishin, làm Bộ trưởng Nhà nước về Cải cách Quy định đã đưa đối tác liên minh trực tiếp vào cơ quan hành pháp. Điều này giúp Ishin có nhiều ảnh hưởng hơn đối với cải cách hành chính nhưng cũng khiến đảng này phải chịu trách nhiệm về những thất bại và sự thỏa hiệp của chính phủ.
Mặc dù LDP nắm giữ đa số áp đảo tại Hạ viện, liên minh này lại thiếu một chút để đạt đa số tại Thượng viện. Điều này đòi hỏi sự thương lượng liên tục. Ví dụ, eastasiaforum.org lưu ý rằng một thỏa thuận về thuế xăng dầu vào tháng 10 năm 2025 đã chứng minh rằng việc hoạch định chính sách thông qua thương lượng vẫn có thể hiệu quả giữa các đảng.
Những rủi ro đối với nền kinh tế Nhật Bản là gì?
Chính quyền đang phải đối mặt với một bài toán cân bằng khó khăn giữa an ninh kinh tế và sự ổn định của các hộ gia đình. Sự mất giá của đồng tiền là một mối đe dọa lớn vì nó làm tăng chi phí nhập khẩu, điều này có thể đẩy lạm phát lên cao và gây hại cho người dân.
Chương trình nghị sự của bà Takaichi bao gồm việc sử dụng các khoản trợ cấp của chính phủ cho các khoản đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, có rủi ro là sự hỗ trợ có chọn lọc này có thể chỉ bảo vệ các lợi ích đã được thiết lập thay vì giúp đỡ nền kinh tế rộng lớn hơn. Chính phủ cũng phải quản lý các nhu cầu của dân số đang già hóa và nhu cầu về lao động lành nghề.
Sự ổn định kinh tế cũng phụ thuộc vào việc liệu các mức tăng năng suất có thực sự dẫn đến mức lương cao hơn hay không. Nếu chính phủ cung cấp các biện pháp cứu trợ ngắn hạn, chẳng hạn như giảm thuế tiêu thụ thực phẩm, họ phải đảm bảo rằng những lợi ích này không bị xóa sạch bởi các đợt tăng thuế trong tương lai hoặc sự suy giảm các dịch vụ công. Tính chính danh của chính quyền hiện tại sẽ phụ thuộc vào khả năng quản lý các sự đánh đổi phức tạp này.
Trách nhiệm giải trình chính trị đã thay đổi như thế nào?
Với sự suy yếu của các phe phái chính thức, hành vi của từng bộ trưởng đã trở thành một vấn đề lớn hơn nhiều đối với Thủ tướng. Uy tín của chính phủ hiện phụ thuộc nặng nề vào hiệu quả làm việc và sự liêm chính cá nhân của các thành viên.
Các sự kiện gần đây đã làm nổi bật những áp lực này. Theo eastasiaforum.org, cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Kazuo Yana đã từ chức vào ngày 14 tháng 10 năm 2026. Việc ông từ chức diễn ra sau những phát biểu vào tháng 5 năm 2026 liên quan việc cắt giảm ngân sách thành phố với các bất đồng chính trị. Mặc dù ông Yana phủ nhận việc gây ảnh hưởng đến việc phân bổ ngân sách, nhưng vụ tranh cãi đã làm dấy lên lo ngại về tính khách quan.
Sự thay đổi này có nghĩa là bà Takaichi không thể dựa vào các cấu trúc đảng cũ để che chắn cho mình khỏi các vụ bê bối. Mọi quyết định của bộ trưởng và mọi biến động của thị trường sẽ được phe đối lập và công chúng sử dụng để đánh giá thẩm quyền của bà. Khả năng duy trì tính khách quan và trách nhiệm giải trình của chính phủ hiện nay trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi mức 160.00 để tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu can thiệp trực tiếp nào từ Bộ Tài chính Nhật Bản. Về mặt chính trị, chính quyền sẽ tiếp tục tiến hành các cải cách quy định và kinh tế dưới sự điều hành của liên minh LDP-Ishin. Hiệu quả của các cải cách này sẽ được kiểm chứng qua tác động của chúng đối với lạm phát và chi phí nhập khẩu trong những tháng tới.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao mức 160 lại quan trọng đối với đồng yên?
Mốc 160,00 là một ngưỡng tâm lý quan trọng, nơi các nhà giao dịch kỳ vọng chính phủ Nhật Bản có thể can thiệp để mua vào đồng yên và ngăn chặn đồng đô la tiếp tục tăng giá.
Chính phủ Nhật Bản có can thiệp vào thị trường tiền tệ không?
Chính phủ chưa xác nhận một cuộc can thiệp cụ thể nào, nhưng các quan chức đã tuyên bố rằng họ đang theo dõi thị trường để tìm kiếm các biến động nhanh chóng và mất kiểm soát.
Đồng yên yếu ảnh hưởng đến Nhật Bản như thế nào?
Đồng yên yếu khiến các mặt hàng nhập khẩu như thực phẩm và nhiên liệu trở nên đắt đỏ hơn, điều này có thể làm tăng lạm phát và giảm sức mua của các hộ gia đình Nhật Bản.


