Hàng trăm người thiệt mạng và hàng nghìn người mất tích sau vụ sạt lở sông băng khổng lồ tại dãy Himalaya

Một trận lũ quét và sạt lở đất thảm khốc đã tấn công khu vực biên giới Nepal-Tây Tạng vào thứ Tư, ngày 26 tháng 8 năm 2026, khiến hàng trăm người thiệt mạng và hơn một nghìn người khác mất tích. Thảm họa đã cuốn trôi toàn bộ các ngôi làng, phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu và tạo ra một bức tường mảnh vụn đổ ập xuống các thung lũng núi hẻo lánh, ảnh hưởng đến cả hai phía của biên giới quốc tế.
- Cảnh sát Nepal báo cáo đã tìm thấy 389 thi thể khi số người chết tăng mạnh, theo The Daily Star.
- Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV đưa tin ít nhất 3 người đã thiệt mạng tại Tây Tạng, với 265 người vẫn đang mất tích, theo dw.com.
- Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ xác định nguyên nhân là do một vụ sụp đổ sông băng có cường độ 5.2 độ đã kích hoạt dòng lũ bùn đá thảm khốc, theo Weather.com.
Điều gì đã gây ra đợt lũ bùn và nước dữ dội này?
Các nhà khoa học tin rằng một vụ sụp đổ sông băng quy mô lớn đã gây ra thảm họa. Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ báo cáo rằng một vụ sụp đổ sông băng cường độ 5.2 đã khiến các mảnh vụn chảy xuống hạ lưu, gây ra tác động thảm khốc đối với các cộng đồng ở cả Nepal và Tây Tạng, theo Weather.com.
Các cuộc điều tra sơ bộ cho thấy một khối băng lớn từ sông băng đã bị tách ra và có khả năng đã chặn dòng sông. Điều này khiến nước dâng cao trước khi đổ xuống hạ lưu với sức mạnh cực lớn. Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Quốc tế về Phát triển Núi Tích hợp lưu ý rằng mực nước sông đã dâng cao tới 9 mét (29,5 feet) chỉ trong vòng 30 phút, theo Weather.com.
Nhà địa chất học Jakob Steiner đã giải thích cơ chế của vụ sụp đổ. Ông lưu ý rằng hình ảnh trông giống như một con dao khổng lồ cắt qua phần dưới của sông băng, khiến nó bị rơi xuống. Sự kiện này có thể đã gây ra cảm giác như một vụ nổ bom, theo Weather.com.
Có bao nhiêu người mất tích hoặc thiệt mạng?
Số lượng người chết và mất tích thay đổi tùy thuộc vào nguồn tin và thời điểm báo cáo. Các báo cáo cho thấy quy mô tổn thất nhân mạng khổng lồ trên khắp vùng Himalaya. Thảm họa đã ảnh hưởng nặng nề đến cả cư dân địa phương và du khách quốc tế.
Dữ liệu về thương vong cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các cơ quan và hãng tin khác nhau:
- The Daily Star báo cáo số người chết đã tăng lên ít nhất 392 người, với hơn 1.400 người mất tích.
- Dawn đưa tin ít nhất 362 người đã chết và khoảng 1.000 người mất tích tính đến tối thứ Năm.
- dw.com dẫn lời cảnh sát Nepal cho biết họ đã tìm thấy 157 thi thể.
- Tân Hoa Xã, thông tấn xã nhà nước Trung Quốc, báo cáo số người mất tích tại Trung Quốc đã lên tới 558 người, theo dw.com.
Nhiều người mất tích là khách du lịch nước ngoài. Bộ Du lịch Nepal báo cáo có 403 du khách mất tích, bao gồm 142 người từ Ấn Độ và 47 người từ Hoa Kỳ, theo dw.com. Các quốc tịch mất tích khác bao gồm công dân từ Úc, Anh, Canada, Malaysia và Hàn Quốc.
Thiệt hại đối với khu vực là bao nhiêu?
Lũ lụt và sạt lở đất đã phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu và xóa sổ toàn bộ các khu định cư. Tác động nặng nề nhất được ghi nhận tại huyện Rasuwa của Nepal và huyện Gyirong ở Tây Tạng. Sự tàn phá đã cô lập các cộng đồng hẻo lánh khỏi các dịch vụ thiết yếu.
Tại Tây Tạng, vụ sạt lở đất đã tấn công cửa khẩu Gyirong, một phần quan trọng trong mạng lưới Vành đai và Con đường của Trung Quốc. Đoạn phim giám sát cho thấy một bức tường bùn đổ ập xuống các tòa nhà và cuốn trôi các phương tiện, theo Dawn. Tất cả các tòa nhà trong khu phức hợp cửa khẩu, bao gồm cả các cơ quan hải quan và xuất nhập cảnh, đều bị phá hủy.
Tại Nepal, sự tàn phá cũng nghiêm trọng không kém. Nước lũ đã làm hư hại các cây cầu, phá hủy cơ sở hạ tầng điện và cuốn trôi các ngôi làng. Chữ Thập tự Đỏ cho biết toàn bộ các khu dân cư cạnh sông đã bị cuốn trôi hoàn toàn, khiến đường sá và cầu cống không thể lưu thông, theo dw.com. Ngay cả cách đó 100 km tại huyện Chitwan, chính quyền cũng đã tìm thấy 103 thi thể từ hệ thống sông, theo The Daily Star.
Chính phủ các nước đang ứng phó như thế nào?
Cả chính phủ Nepal và Trung Quốc đều đã triển khai các chiến dịch cứu hộ quy mô lớn. Lãnh đạo hai nước đã đưa ra các tuyên bố hứa sẽ hỗ trợ toàn diện cho các nạn nhân và gia đình họ. Quy mô của thảm họa đã thúc đẩy sự can thiệp chính trị ở cấp cao.
Thủ tướng Nepal Balendra Shah đã đến thăm các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất và kêu gọi cả nước đoàn kết. Ông tuyên bố chính phủ chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc cứu hộ, cung cấp thực phẩm và nơi trú ẩn. Ông cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng di dời người dân ở các khu vực có nguy cơ lũ lụt đến nơi an toàn hơn, theo dw.com.
Tại Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đã ra lệnh thực hiện nỗ lực cứu hộ "toàn lực". Ông nhấn mạnh nhiệm vụ cấp bách nhất là tìm kiếm người mất tích và điều trị cho người bị thương, theo dw.com. Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường cũng đã đến hiện trường thảm họa tại Gyirong để giám sát công tác ứng phó, theo The Daily Star.
"Nỗi đau và mất mát mà các bạn phải gánh chịu là không hề nhỏ. Nhưng tôi muốn khẳng định với các bạn rằng các bạn không đơn độc trong thời điểm khó khăn này — nhà nước sẽ sát cánh cùng các bạn với tất cả phương tiện và nguồn lực của mình,"
— Balendra Shah, Thủ tướng Nepal
Có nguy cơ xảy ra thêm lũ lụt không?
Các chuyên gia cảnh báo rằng nguy hiểm vẫn chưa qua đi. Một mối đe dọa đáng kể vẫn còn tồn tại do các mảnh vụn để lại sau đợt sạt lở và lũ lụt ban đầu. Sự tắc nghẽn này có thể dẫn đến một thảm họa thứ cấp nếu lượng nước bị chặn bị vỡ ra.
Qianggong Zhang, người đứng đầu bộ phận rủi ro khí hậu và môi trường tại Trung tâm Quốc tế về Phát triển Núi Tích hợp, cảnh báo rằng một trận lũ thứ hai có thể xảy ra vì một vật cản vẫn đang nằm kẹt ở thượng nguồn trên con sông biên giới Nepal-Trung Quốc, theo dw.com. Ban Dự báo Lũ lụt của Kathmandu đã đưa ra thông báo đặc biệt cho cư dân khu vực sông Bhote Koshi để hết sức thận trọng.
Nguy cơ này có liên quan đến sự biến đổi khí hậu ở vùng Hindu Kush Himalaya. Mặc dù các nhà khoa học nói rằng còn quá sớm để kết nối sự kiện cụ thể này với sự nóng lên toàn cầu, họ lưu ý rằng nhiệt độ tăng cao đang khiến các sông băng tan chảy với tốc độ nhanh hơn. Sự tan chảy này làm tăng khả năng xảy ra các vụ vỡ hồ băng và dòng lũ bùn đá đột ngột, theo Weather.com.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Các nỗ lực cứu hộ và phục hồi sẽ tiếp tục trong những ngày tới. Các đội tìm kiếm đang sử dụng chó nghiệp vụ để tìm thi thể bị chôn vùi dưới bùn ở Nepal, theo The Daily Star. Chính quyền cũng đang nỗ lực dọn dẹp các mảnh vụn tại cửa khẩu Gyirong để cho phép nhiều hàng cứu trợ hơn tiếp cận các khu vực bị ảnh hưởng ở Tây Tạng.
Việc giám sát các hệ thống sông sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu để ngăn chặn trận lũ thứ hai. Liên đoàn quốc tế các Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ đang gửi các vật tư khẩn cấp, bao gồm chăn màn và túi đựng thi thể, để hỗ trợ người dân địa phương, theo dw.com. Các chính phủ cũng sẽ cần giải quyết vấn đề tái thiết lâu dài cho các ngôi làng bị phá hủy và cơ sở hạ tầng trọng yếu như đập thủy điện và đường sá.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nguyên nhân gây ra lũ lụt ở Nepal và Tây Tạng là gì?
Thảm họa gây ra bởi một vụ sụp đổ sông băng cường độ 5.2, tạo ra một dòng chảy khổng lồ gồm băng, đá và bùn xuống hạ lưu.
Liệu còn nguy cơ xảy ra thêm lũ lụt không?
Có, các cơ quan chức năng cảnh báo trận lũ thứ hai có thể xảy ra vì các mảnh vụn hiện đang chặn dòng sông ở thượng nguồn.
Có bao nhiêu người đang mất tích?
Các báo cáo có sự khác biệt, nhưng ước tính có khoảng từ 558 đến 1.400 người vẫn đang mất tích ở cả hai phía biên giới.
Nguồn
- 1.dw.comDeadly flash flood wipes away villages in Nepal, Tibet
- 2.thedailystar.netHundreds feared dead in Nepal flash floods
- 3.dawn.comIn pictures: Aftermath of deadly Nepal-Tibet floods that killed over 360
- 4.weather.comHow did the deadly flood disaster in Nepal and Tibet happen? Here's what scientists are saying


