Các nhà lãnh đạo thế giới hội tụ tại Manila tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 49

Philippines sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 49 và các Hội nghị Thượng đỉnh liên quan tại Manila từ ngày 15 đến 18 tháng 11 năm 2026, nhằm giải quyết các vấn đề an ninh khu vực và khả năng phục hồi kinh tế. Cuộc gặp gỡ này quy tụ ít nhất 19 nhà lãnh đạo toàn cầu để thảo luận về chủ đề "Navigating the Future" (Định hướng Tương lai) và giải quyết các vấn đề cấp bách như cuộc khủng hoảng đang diễn ra tại Myanmar. Sự kiện này làm nổi bật khả năng của khối trong việc triệu tập các cường quốc quốc tế lớn để đối thoại.
- Theo devdiscourse.com, hội nghị thượng đỉnh bao gồm Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Ấn Độ lần thứ 23 và tiến trình Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á lần thứ 21.
- Báo cáo từ thestar.com.my cho biết Tổng thống Donald Trump và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres dự kiến sẽ tham dự các cuộc họp.
- Theo devdiscourse.com, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường sẽ tham dự Hội nghị Lãnh đạo Trung Quốc-ASEAN lần thứ 29 tại Manila.
Ai sẽ tham dự các hội nghị thượng đỉnh tại Manila?
Hội nghị thượng đỉnh có sự góp mặt của một tập hợp đông đảo các nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo các tổ chức toàn cầu. Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr. sẽ chủ trì sự kiện, với sự tham gia của các nhà lãnh đạo từ Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Timor-Leste và Việt Nam. Myanmar sẽ được đại diện bởi Tổng cục trưởng Ban ASEAN thuộc Bộ Ngoại giao thay vì các nhà lãnh đạo chính trị.
Các nhân vật tầm cỡ thế giới cũng tham gia vào các cuộc thảo luận. Báo cáo của thestar.com.my lưu ý rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva dự kiến sẽ có mặt. Ngoài ra, Giám đốc Điều hành IMF Kristalina Georgieva sẽ tham gia các phiên họp toàn thể để thảo luận về khả năng phục hồi kinh tế.
Sự tham gia của Ấn Độ cũng là một phần quan trọng trong chương trình nghị sự. Thủ tướng Narendra Modi sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Ấn Độ lần thứ 23 và tiến trình Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á lần thứ 21. Thư ký (phụ trách khu vực Đông) Rupendra Tandon chia sẻ với devdiscourse.com rằng Thủ tướng cũng sẽ gặp gỡ cộng đồng người Ấn Độ tại Philippines.
Cuộc khủng hoảng Myanmar sẽ được giải quyết như thế nào?
Các nhà lãnh đạo sẽ sử dụng hội nghị thượng đỉnh để tìm kiếm các chiến lược cho cuộc khủng hoảng Myanmar. Thông tấn xã Philippines đưa tin rằng các phiên họp sẽ bao gồm việc xem xét các thành tựu trong nhiệm kỳ chủ tịch của Philippines và thảo luận cách giải quyết khủng hoảng thông qua đối thoại với các lĩnh vực khác nhau, bao gồm đại diện thanh niên và các nghị sĩ ASEAN.
Khung giải pháp hiện tại cho Myanmar, được gọi là Đồng thuận 5 điểm (5PC), đã đối mặt với những thách thức đáng kể. Thỏa thuận này được thông qua sau cuộc đảo chính quân sự vào tháng 2 năm 2021, kêu gọi chấm dứt bạo lực ngay lập tức và cung cấp viện trợ nhân đạo. Tuy nhiên, nhiều quan sát viên tin rằng khung giải pháp hiện tại không còn đủ để quản lý thực tế đang diễn ra trên thực địa.
Các chuyên gia cho rằng cần có một sự thay đổi trong cách tiếp cận ngoại giao. Datuk Dr Ilango Karuppannan, giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Taylor, đã phát biểu với Bernama rằng:
"ASEAN nên đàm phán một đồng thuận mới với Myanmar, với sự tham gia của Liên Hợp Quốc, để đổi lấy việc Myanmar tái hội nhập dần dần vào ASEAN."
Karuppannan lập luận rằng bất kỳ thỏa thuận mới nào cũng phải bao gồm các cam kết có thể đo lường được nhằm giảm bạo lực và cải thiện khả năng tiếp cận nhân đạo. Ông cũng nhấn mạnh rằng quá trình này nên bảo vệ người Rohingya và cho phép người tị nạn trở về an toàn.
Các quan điểm khác nhau về vai trò của Myanmar là gì?
Đang có những tranh luận về việc Myanmar nên được tái hội nhập vào khối như thế nào. Một số ý kiến cho rằng việc tham gia chính trị chỉ nên được khôi phục khi đạt được các cột mốc cụ thể và có thể đo lường được. Cách tiếp cận này nhằm tránh việc trao đầy đủ quyền lợi chỉ dựa trên những lời hứa mà không có sự thực thi thực tế trên thực địa.
Góc nhìn từ các phía:
- Quan điểm của chuyên gia: Datuk Dr Ilango Karuppannan nói với Bernama rằng ASEAN nên tránh việc trao quyền tái hội nhập đầy đủ ngay lập tức, thay vào đó nên gắn kết quá trình này với việc thực thi và sự đồng thuận tập thể.
- Quy trình ngoại giao ASEAN: Thông tấn xã Philippines lưu ý rằng hội nghị thượng đỉnh sẽ bao gồm các cuộc đối thoại với nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết khủng hoảng, ngụ ý một chiến lược gắn kết đa diện và liên tục.
Vai trò của một đặc phái viên đặc biệt vẫn là một điểm đang được thảo luận. Vào tháng 7, các bộ trưởng ngoại giao đã đề xuất một đặc phái viên thường trực để thay thế hệ thống luân phiên vai trò hàng năm hiện nay. Karuppannan lưu ý rằng một đặc phái viên thường trực sẽ chỉ cần thiết nếu không thể đạt được một thỏa thuận mới với Myanmar.
Lịch sử quan hệ ASEAN-Trung Quốc như thế nào?
Mối quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn hợp tác mới. Năm nay đánh dấu kỷ niệm 5 năm Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện ASEAN-Trung Quốc, theo báo cáo của devdiscourse.com.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường dự kiến sẽ tham dự Hội nghị Lãnh đạo Trung Quốc-ASEAN lần thứ 29 tại Manila. Chuyến thăm này diễn ra theo lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., người hiện đang giữ chức chủ tịch luân phiên ASEAN. Sự gắn kết cấp cao này diễn ra sau một giai đoạn căng thẳng, khi Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân đã vắng mặt tại một cuộc họp quốc phòng trước đó ở Manila vào tháng trước.
Hội nghị thượng đỉnh hiện tại đóng vai trò là nền tảng để thắt chặt các mối quan hệ này đồng thời quản lý an ninh khu vực. Tiến trình Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, bao gồm tám nhà lãnh đạo cùng với ASEAN, cho phép các quốc gia này thảo luận về các vấn đề an ninh toàn cầu trong một bối cảnh không chính thức. Philippines, với tư cách là chủ tịch đương nhiệm, đang tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại quan trọng này.
Các mục tiêu kinh tế chính của hội nghị thượng đỉnh là gì?
Hội nghị thượng đỉnh tập trung mạnh mẽ vào việc xây dựng khả năng phục hồi kinh tế khu vực. Bộ Ngoại giao (DFA) tuyên bố rằng sự tham gia của các nhà lãnh đạo toàn cầu như Giám đốc Điều hành IMF nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với các bên lớn để đạt được mục tiêu này. Điều này phù hợp với chương trình nghị sự chủ tịch của Philippines.
Một phần trung tâm của chương trình nghị sự này là sáng kiến Hành lang Thịnh vượng (Prosperity Corridors). Thông tấn xã Philippines báo cáo rằng sáng kiến này là một thành phần then chốt trong chiến lược của Philippines nhằm tăng cường sự ổn định và tăng trưởng khu vực. Bằng cách mời các nhà lãnh đạo tài chính và chính trị quốc tế, quốc gia đăng cai đặt mục tiêu tạo ra một môi trường kinh tế ổn định và kết nối chặt chẽ hơn.
Hội nghị thượng đỉnh cũng hướng tới tương lai của sự hợp tác. Chủ đề "Navigating the Future" phản ánh sự tập trung vào cách các quốc gia thành viên có thể tăng cường hợp tác để trở nên kiên cường hơn trước những thay đổi toàn cầu. Điều này bao gồm việc củng cố các quan hệ đối tác song phương và khu vực để đảm bảo sự ổn định lâu dài.
Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?
Các cuộc họp cấp cao sẽ bắt đầu vào ngày 15 tháng 11 với lễ khai mạc tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines (PICC). Tiếp theo đó sẽ là các Phiên Toàn thể và Phiên họp Hẹp, nơi các nhà lãnh đạo xem xét các thành tựu trong nhiệm kỳ chủ tịch của Philippines.
Các Hội nghị Thượng đỉnh liên quan, còn được gọi là Hội nghị Thượng đỉnh Plus One, dự kiến diễn ra từ ngày 16 đến 17 tháng 11. Các phiên họp này sẽ do các nhà lãnh đạo từ Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Nga, Liên Hợp Quốc và Hoa Kỳ đồng chủ trì. Kết quả của các cuộc đàm phán này có khả năng sẽ định hình chính sách an ninh và kinh tế khu vực trong năm tới.
Câu hỏi thường gặp
Ai là người dẫn dắt Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 49?
Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr. đang dẫn dắt hội nghị thượng đỉnh với tư cách là Chủ tịch ASEAN đương nhiệm.
Tại sao khủng hoảng Myanmar là chủ đề chính tại hội nghị thượng đỉnh này?
Tình trạng bất ổn đang diễn ra ở Myanmar và sự bế tắc của Đồng thuận 5 điểm đòi hỏi các nhà lãnh đạo khu vực phải thảo luận về những cách thức mới để khôi phục sự tham gia chính trị và tiếp cận nhân đạo.
Những nhà lãnh đạo toàn cầu lớn nào sẽ tham dự?
Các đại biểu dự kiến bao gồm Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.


